پارگی روتاتورکاف (Rotator cuff tear)

پارگی روتاتورکاف (Rotator cuff tear)

پارگی روتاتورکاف  یکی از شایعترین علل درد و ناراحتی شانه در بیماران است. این آسیب که میتواند بصورت حاد و یا مزمن تظاهر یابد، بعلت آناتومی خاص این ناحیه شیوع نسبتاً زیادی دارد.

آناتومی

  شانه متشکل از سه استخوان است: استخوان فوقانی بازو(هومروس)، استخوان کتف (اسکاپولا) و استخوان ترقوه (کلاویکل).

آناتومی شانه

  بازوی شما بوسیله عضلات روتاتور کاف در محفظه شانه نگهداری می شود. این عضلات مانند یک چادر یا یک سرپوش دورتا دور سر استخوان بازو را احاطه می کنند و به اسکاپولا متصل می شوند.عملکرد اصلی روتاتور کاف، تثبیت سر بازو به سمت حفره گلنوئید استخوان کتف است.یک محفظه لغزنده بنام بورس میان روتاتور کاف و استخوان بالای شانه (آکرومیون) وجود دارد.بورس به تاندونهای روتاتور کاف اجازه می دهد که وقتی شما بازوی خود را حرکت می دهید آزادانه حرکت کند.

شرح :

  روتاتور کاف منبع رایج درد در شانه است.درد میتواند ناشی از موارد زیر باشد :

  • التهاب تاندون : تاندونهای روتاتور کاف ممکن است آسیب ببینند و دچار التهاب شوند.
  • التهاب بورس :بورس می تواند ملتهب شده و با تجمع مایع ناشی از التهاب متورم و دردناک شود.
  • گیر افتادن تاندونها:وقتی شما بازو یا شانه خود را بالا می برید،فضای میان آکرومیون و روتاتور کاف باریک می شود. آکرومیون می تواند برخلاف تاندون و بورس حرکت کرده یا به آنها برخورد کند و سبب تحریک و درد شود.

علل

  بطور کلی، تاندونیت ضایعه ای خفیف و التهابی همراه با پارگیهای بسیار ریز بوده که ماهیت تخریبی یا دژنراتیو دارد. فعالیتهای سنگین تکراری، بی ثباتی استخوان کتف، مکانیک ضعیف مفصل و ضعف عضلانی( قدرت ناکافی) می تواند عضلات روتاتور کاف را در معرض آسیب و استرس قرار دهد.

  از علل اصلی آن در جوانان، فعالیت تکراری و کار بیش از حد، بخصوص در ورزشهای ضربه ای و ورزشهایی که دست به بالای سر برده می شود مانند تنیس و والیبال، و در افراد مسن ناشی از تغییرات تخریبی است که بدلیل نقص خونرسانی مناسب به تاندون عضلات روتاتور کاف رخ میدهد.بابروز این تغییرات تخریبی، بافت تاندون شکننده شده و با ضربه یا حتی کشیده شدن مختصر شانه ،دچار پارگی می گردد.

تاندونیت آسیب شایعی است که در جوانان و میانسالان و به طور مساوی در خانمها و آقایان رخ می دهد. ضربات مستقیم به شانه نیز می تواند سبب تاندونیت شود. روتاتور کاف همچنین می‌تواند پس از افتادن، تصادف با اتومبیل یا یک آسیب ناگهانی دیگر کشیده یا پاره شود. این آسیب‌ها معمولا باعث درد آنی و شدید می‌شوند.

  گاهی اوقات استخوان های اضافی که در سطح زیرین زائده آکرومیون بوجود می آید موجب فشار مداوم به تاندون شده و زمینه را برای آسیب به آن فراهم میکند.پارگی روتاتور کاف اگر درمان نشود به مرور زمان گسترش یافته و بیشتر میشود. گرچه ممکن است این گسترش در ظاهر بدون درد و علامت باشد.

علائم

  علایم آسیب تاندونهای روتاتور کاف بسته به شدت آسیب متفاوت است.در مرحله اول که فقط التهاب تاندون روتاتورکاف وجود دارد و هنوز پارگی رخ نداده است بیمار قادر است که با تحمل مقداری درد دست خود را کاملاً به بالای سر ببرد. درد حاصل از بالا آوردن دست در قسمتی از دامنه حرکتی شدیدتر خواهد بود.

  شکایت اصلی بیماران این گروه درد سر شانه است که معمولاً به قسمت خارجی بازو کشیده می شود این درد در هنگام خواب بخصوص خوابیدن بر روی دست مبتلا بسیار آزار دهنده است و گاهی بیمار را از خواب بیدار می کند. با ادامه یافتن مرحله اول، درد و التهاب ناشی از بیماری منجر به کاهش دامنه حرکتی مفصل شانه و به اصطلاح خشکی شانه یا شانه یخ زده می شود. بیمار بتدریج احساس می نماید که قادر به بردن دست به پشت کمر نیست.

  در مرحله دوم، تاندون روتاتور کاف با ادامه التهاب و سایش در فضای باریک زیر اکرومیون دچار پارگی می شود. پارگی معمولاًدر ابتدا فقط تاندون سوپرا اسپیناتوس را درگیر می کند. در این موارد، بالا بردن دست با اشکال بیشتری مواجه می شود. ممکن است بیماری که تاندون عضله سوپرا اسپیناتوس وی پاره شده بتواند به کمک سه عضله سالم باقی مانده، دست خودرا بطور کامل بالا ببرد اما به مرور زمان و در صورت عدم رسیدگی، با پاره شدن سایر تاندونها، بیمار توانایی بالا بردن دست را از دست می دهد که باعث از کار افتادگی جدی وی می گردد.

  در مرحله سوم بعلت پارگی مزمن تاندون روتاتورکاف وتغییرمکانیک شانه،ساییدگی شدیدمفصل شانه رخمیده دواین مفصل بطور کامل دچار تخریب می گردد.

محل درد در پارگی روتاتور کاف

بطور کلی علائم پارگی روتاتور کاف می تواند شامل موارد زیر باشد.

  • درد شانه که هنگام حرکت دادن آن تشدید می شود.

  • حساسیت به لمس و فشار

  • کاهش دامنه حرکتی شانه

  • اختلال در عملکرد طبیعی شانه

  • خشکی و سفتی شانه

  • عدم توانایی در بالا بردن دست به بالای شانه

  • صدا دادن شانه هنگام حرکت

  • ضعف عضلات شانه و بازو

تشخیص

  برای تشخیص اختلالات روتاتور کاف، پزشک به سوابق جراحت و آسیب‌دیدگی شما نیاز دارد. همچنین یک معاینه فیزیکی برای تشخیص شدت درد انجام می‌گیرد. چرخاندن بازو در جهات مختلف به پزشک کمک می‌کند که وضعیت روتاتور کاف را بررسی کند.پزشک سایر مشکلات مفصل شانه ای را نیز چک می کند. برای اطمینان از اینکه منشا درد جایی خارج از شانه نیست گردن هم باید مورد معاینه قرار گیرد.

تستها

  سایر تستهایی که ممکن است برای قطعی شدن تشخیص به پزشک کمک کنند شامل :

  • تصویربرداری با اشعه ایکس :  اگرچه پارگی روتاتور کاف در عکسبرداری با اشعه ایکس تشخیص داده نمی‌‌شود، این نوع تست می‌‌تواند به تشخیص زائده‌های استخوانی یا سایر علل بالقوه بروز درد از قبیل آرتروز شانه کمک کند
  • تصویربرداری با ام آر آی(MRI) و سونوگرافی:این تکنیکها می توانند تصاویر بهتری از بافتهای نرم مانند تاندونهای روتاتور کاف ایجاد کنند و می‌توانند به شناسایی پارگی‌ها کمک کرده و همچنین میزان و شدت پارگی‌ها را نشان ‌دهد.

درمان

  هدف درمان کاهش درد و حفظ عملکرد است.در برنامه ریزی برای درمان، پزشک شما سن، سطح فعالیت و سلامت عمومی شما را بررسی خواهد نمود.

درمان غیرجراحی

در اغلب موارد، درمان اولیه درمان غیر جراحی است. اگر چه درمان های غیر جراحی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد، اما در بسیاری از بیماران درمان های غیر جراحی می تواند علائم بیماری را بهبود دهند. درمان های غیر جراحی گرچه در بعضی موارد میتواند درد و دامنه حرکتی شانه را بهبود دهد ولی تاثیری روی ضعف عضلانی ناشی از بیماری ندارد. وسعت پارگی ممکن است به مرور زمان بیشتر شود و لازم است بیمار سطح فعالیت های بدنی خود را کاهش دهد.

مهمترین درمانهای غیر جراحی عبارتند از :

  استراحت:با استراحت دادن شانه امکان فروکش کردن التهاب ناشی از آسیب‌دیدگی فراهم می‌شود. البته باید به یاد داشت که شانه بی‌حرکت نشود، زیرا امکان بروز  شانه یخ زده وجود دارد.

  داروهای غیراستروئیدی و ضدالتهابی: داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن درد و تورم را کاهش می دهند.

  فیزیوتراپی:فیزیوتراپی مهمترین بخش درمان آسیب‌دیدگی روتاتور کاف است. تقویت عضلات روتاتور کاف نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی شانه دارد. بطور کلی درمان های فیزیوتراپی در آسیب های روتاتور کاف با هدف کاهش درد ، ترمیم بافت ، بهبود الگوی حرکتی ،بهبود انعطاف پذیری و بهبود قدرت عضلات انجام می شود . فیزیوتراپیست می‌تواند با استفاده از برخی تکنیک‌ها و برخی روش‌های درمانی دیگر، درد و التهاب را تسکین دهد.درمانهای فیزیوتراپی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • کمپرس سرد و گرم:استفاده از کمپرس گرم یا کمپرس یخ می‌تواند به تسکین درد ناشی از پارگی روتاتور کاف و تاندون شانه کمک کند. واکنش افراد مختلف به کمپرس گرم و یخ متفاوت است. در برخی موارد، گرما می‌تواند برای مدت کوتاهی به کاهش درد کمک کند اما پس از یک یا دو ساعت باعث بدتر شدن درد میشود. به طور کلی در آسیب‌های التهابی نباید از کمپرس گرم استفاده شود. استفاده از کمپرس سرد ۵-۳ بار در روز و هر بار ۲۰-۱۵ دقیقه توصیه می شود.

  • اسلینگ:در آسیب‌های شدید، استفاده از اسلینگ (باندپیچی دست و آویزان کردن آن به گردن)مفید است اما باید از استفاده بلند مدت از آن اجتناب شود، بستن خودسرانه و زیاد شانه باعث بوجود آمدن مشکلات دیگر میشودبنابراین هرگونه بی حرکتی در شانه,باید به دستور ارتوپد یا فیزیوتراپیست انجام شود.اسلینگ در روتاتور کاف

  • درمان دستی: انجام درمان دستی و ماساژ توسط فیزیوتراپیست می‌تواند تأثیر بسیار خوبی در بهبود عملکرد و همچنین تسکین درد و ناراحتی ناشی از پارگی روتاتور کاف شانه داشته باشد.

  • اولتراسوند:در اولتراسوند تراپی امواج صوتی ایجاد شده در اثر لرزش مکانیکی دستگاه می‌توانند به بهبود بیماری‌های مختلف مانند پارگی روتاتور کاف شانه کمک کنند. بدین ترتیب انرژی منتقل شده از این طریق به ناحیه آسیب دیده موجب تسکین درد و ناراحتی شانه خواهد شد بدون این که عوارضی به دنبال داشته باشد.

  • الکتروتراپی:تحریک الکتریکی عصب یا الکتروتراپی روشی است که در فیزیوتراپی برای درمان بسیاری از دردها مانند پارگی روتاتور کاف شانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. الکتروتراپی باعث مسدود شدن پیام رسان های درد به مغز شده و درد و ناراحتی حاصل از بیماری را کاهش می‌دهد.

  • شاک ویو درمانی: درمان تاندونیت روتاتور کاف با امواج شاک ویو باعث افزایش جریان خون در محل آسیب دیده و تسریع در روند بهبود فرد می‌شود.

  • سوزن خشک(dry needling): از سوزن خشک برای آزاد کردن گره های عضلانی در عضلاتی که به دنبال درد دچار اسپاسم و گرفتگی شده اند استفاده می شود.

  • لیزر درمانی:لیزرپرتوان جهت کاهش التهاب و ترمیم بافت استفاده میشود.

  • تمرین درمانی: شامل تمرینات کششی و تقویتی برای بهبود قدرت و انعطاف‌پذیری به ویژه عضله‌های گرداننده شانه و پایدار کننده‌های کتف و افزایش دامنه حرکات شانه است.در زیر تصاویر برخی از این تمرینات آورده شده است.

    تمرینهای مناسب برای روتاتور کاف - ۱تمرینهای مناسب برای روتاتور کاف - 2تمرینهای مناسب برای روتاتور کاف - 3

  تزریق استروئید : اگر استراحت، درمان های دارویی و درمان فیزیکی درد شما را تسکین ندادند، تزریق ساب آکرومیال کورتیزون و بی‌حسی موضعی به درون شانه می‌تواند به کاهش درد ناشی از پارگی روتاتور کاف کمک کند اما پارگی آن را بهبود نمی‌بخشد.

  تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP ): تزریق پی آر پی  نقش مهمی در بهبود تاندون‌های آسیب دیده ایفا می‌کند، با این حال باعث کاهش درد بیمار نمی‌شود.

درمان جراحی

  در مواردی که علائم بیماری به مدت طولانی ( حدود ۱۲-۶ ماه) وجود داشته باشد و در موارد پارگی های وسیع ( بیش از سه سانتیمتر) ممکن است درمان غیر جراحی نتایج مطلوبی نداشته باشد. در این موارد پزشک معمولا تصمیم به درمان جراحی می گیرد.

  اینکه چه نوع درمان جراحی برای بیمار انجام شود بستگی به سن بیمار، اندازه، شکل و محل پارگی دارد. جراحی ممکن است با استفاده از تکنیک آرتروسکوپی یا باز انجام شود.

تکنیک آرتروسکوپیک :روش جراحی آرتروسکوپیک که امروزه روش ارجح این بیماری است ، با کمک دستگاه آرتروسکوپ و با یک شکاف جراحی بسیار کوچک و با استفاده از وسایل اختصاصی ترمیم تاندونها انجام می گیرد .

آرتروسکوپ یک لوله فلزی توخالی به اندازه تقریبی یک نی است ( منظور نی هایی است که برای نوشیدن مایعات از آنها استفاده میشود). در یک انتهای این لوله فلزی یک دوربین فیلمبرداری بسیار دقیق قرار گرفته است و در درون لوله تعداد زیادی عدسی وجود دارد.

پزشک جراح از طریق یک شکاف چند میلیمتری این لوله را از جلوی شانه وارد فضای مفصلی کرده و سپس تصاویر تهیه شده توسط دوربین به یک مانیتور با وضوح بالا منتقل میشود تا پزشک بتواند تصاویر داخل شانه را روی مانیتور ببیند.  از طریق یک شکاف دیگر در مفصل شانه، لوله باریک دیگری وارد میشود تا از طریق آن مقداری مایعات به داخل مفصل فرستاده شود.

عمل جراحی آرتروسکوپی شانه

هدف از این کار یکی اینست که مایع کدر داخل شانه خارج شده و یک مایع شفاف و زلال جای آنرا بگیرد تا داخل مفصل بهتر دیده شود و دلیل دیگر افزایش حجم داخل مفصل است تا به این طریق اجزای آن بیشتر از هم فاصله گرفته و بهتر دیده شوند و فضا برای حرکت آرتروسکوپ در مفصل نیز مهیا شود.

پزشک معالج میتواند بسیاری از قسمت های داخل شانه را از طریق ارتروسکوپ ببیند و بیماری ها و ضایعات آنرا تشخیص دهد و یا از طریق شکاف کوچک دیگری در شانه ابزارهای جراحی خاصی را به داخل مفصل فرستاده و از طریق آنها اقدام به درمان جراحی بعضی از ضایعات درون مفصلی کند.

در پارگی روتاتور کاف با استفاده از ابزارهای خاص اقدامات زیر صورت میگیرد

  •  قسمت های پاره شده و زیادی تاندون که موجب گیر کردن شانه در حین حرکت میشود خارج میگردند.
  • اگر امکان ترمیم تاندون پاره شده باشد ترمیم با استفاده از نخ های جراحی و پیچ های مخصوص انجام میشود.
  • ممکن است قسمتی از سطح زیرین زائده آکرومیون تراشیده شده یا برداشته شود تا فضا برای حرکت تاندون روتاتور کاف بیشتر شود

تکنیک جراحی باز :در مواردی که پارگی وسیع یا پیچیده است ممکن است نیاز به شکاف های جراحی وسیع تری باشد.

توانبخشی

  مراقبت های بعد از جراحی در بدست آوردن نتیجه درمانی خوب تاثیر فراوان دارند. بهترین جراحی بدون رعایت مراقبت های بعد از آن بی ارزش است. بعد از جراحی تا مدتی باید شانه بی حرکت باشد،تا پارگی بهبود یابد. مدت بیحرکتی بسته به وسعت آسیب است ولی معمولا ۶-۴ هفته طول می کشد. حتی در این دوره هم ممکن جراح توصیه کند که بیمار یکی دو بار در روز بریس مخصوص را باز کرده و حرکات مشخص و محدودی را برای جلوگیری از محودیت حرکتی شانه انجام دهد. بعد از این دوره بی حرکتی بیمار به دستور پزشک جراح به و ارجاع داده می شود.

فیزیوتراپی پس از جراحی به اندازه خود جراحی برای کسب نتیجه مطلوب اهمیت دارد. فیزیوتراپیست با رعایت پروتکل های معین بیمار را برای بازگشت به وضعیت قابل انتظار راهنمایی میکند. بدست آوردن دامنه حرکت و قدرت عضلانی مناسب بعد از جراحی معمولا به ۶-۴ ماه زمان نیاز دارد.

مقالات علمی فیزیوتراپی هروی

پیج اینستاگرام فیزیوتراپی هروی

پیام بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.