علت آب آوردن زانو چیست؟

علت آب آوردن زانو چیست؟

آب آوردن زانو (Knee Efusion )

تورم زانو، در اثر تجمع مایعات اضافی اطراف مفصل زانو اتفاق می‌افتد. پزشکان معمولاً به این عارضه افیوژن مفصل زانو می‌گویند. گاهی به این عارضه آب‌ آوردن زانو نیز گفته می‌شود.

در اطراف مفصل زانو پرده بافتی محکمی به نام کپسول مفصلی وجود دارد که دورتا دور آن را گرفته و مانند کیسه ای آن را دربر میگیرد. درون این کپسول، مایع مفصلی وجود دارد. در واقع استخوان های مفصل زانو غرق در این مایع مفصلی است. در بعضی بیماری ها یا بدنبال بعضی ضربات وارد شده به زانو سلول های سینوویال شروع به ترشح مقادیر فراوانی از مایع مفصلی میکنند.  با تجمع این مایع در زانو، مفصل متورم شده و ورم آن از روی زانو دیده میشود. کپسول مفصلی زانو به پشت کشکک و به بالاتر از آن گسترش یافته است. وقتی مایع زیادی در مفصل زانو جمع میشود اولین جایی که به راحتی ورم میکند بالای کشکک است.

 وقتی زانو آب میاورد معمولا همراه با آن درد زانو هم وجود دارد گرچه این وضعیت میتواند بدون درد هم باشد. وقتی آب زیادی در مفصل جمع میشود ممکن است زانو خوب خم نشود.

تورم زانو غالباً در نتیجه‌ی ضربه، صدمات بیش از حد و یا شرایط و بیماری‌های زمینه‌ای ایجاد می‌شود. ممکن است پزشک برای تشخیص علت تورم، به انجام نمونه برداری از مایع زانو برای تعیین هر گونه عفونت، بیماری یا آسیب، نیاز داشته باشد. این مایع می‌تواند خون باشد که بعد از آسیب‌دیدگی یا مصدومیت از ناحیه زانو در داخل مفصل آن تجمع می‌کند. ممکن است مایع انباشته در زانو مایعی به رنگ زرد باشد که رنگ طبیعی مایع مفصلی است. همچنین ممکن است این مایع به حالت تیره باشد که در بیماران مبتلا به نقرس، بیماری لایم یا عفونت زانو دیده می‌شود.تخلیه‌ی مقداری از این مایع، در کاهش درد و سفتی مربوط به تورم نیز مؤثر خواهد بود. پس از تعیین علت اصلی تورم زانو، درمان آغاز خواهد شد.

علائم

علائم و نشانه‌های عمده‌ی آب‌آوردگی زانو عبارتند از:

  • تورم: نواحی اطراف کاسه‌ی زانوی آسیب‌دیده، بویژه زمانیکه در مقایسه‌ی با زانوی طبیعی قرار بگیرد، به طرز محسوسی متورم دیده می‌شود.
  • سفتی: تجمع مایعات اضافی در مفصل زانو می‌تواند از خم و راست کردن کامل پا جلوگیری کند.
  • درد: بسته به علت آب‌آوردگی زانو، ممکن است زانو بسیار دردناک باشد تا حدی که تحمل وزن بروی آن بسیار دشوار و یا حتی غیرممکن می‌شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که هر کدام از موارد زیر برای شما به وجود آمد، حتماً به پزشک مراجعه کنید:

  • اقدامات مراقبتی و داروهای تجویزی باعث تسکین درد شما نشود.
  • یکی از زانوها در مقایسه با زانوی دیگر قرمزتر شده باشد و احساس گرما و گُرگرفتگی در آن حس می‌کنید.

عللآب آوردن زانو

شایع‌ترین علل ورم زانو موارد زیر است:

آسیب

وارد آمدن آسیب به هر بخشی از زانو می‌تواند علت تجمع مایع مفصلی بیش از حد در آن باشد. صدماتی که می‌توانند باعث تجمع مایع در داخل و اطراف مفصل زانو شوند، عبارتند از:

  • پارگی رباط صلیبی، بویژه رباط صلیبی قدامی
  • پارگی مینیسک زانو
  • التهاب ناشی از استفاده‌ی بیش از حد
  • شکستگی استخوان

بیماری‌ها

بیماری‌ها و شرایط زمینه‌ای که می‌توانند منجر به تجمع مایع در داخل و اطراف مفصل زانو شوند، عبارتند از:

  • آرتروز زانو
  • روماتیسم مفصلی
  • عفونت
  • نقرس زانو
  • شبه نقرس(یک نوع ورم مفاصل می‌باشد که به دلیل ته نشین شدن کریستال پیرو فسفات کلسیم درون و اطراف مفاصل بوجود می آید)
  • بورسیت
  • کیست
  • تومور

عوامل خطرساز

  • سن: احتمال بروز تورم و آب‌آوردگی زانو، با آرتروز در ارتباط است که خطر بروز این مشکل نیز با افزایش سن، افزایش می‌یابد.
  • ورزش: افرادی که در ورزش‌های درگیر با خم و راست کردن زانو مانند بسکتبال مشارکت دارند، بسیار در معرض ابتلا به انواع مختلف جراحات زانو که می‌توانند به تورم منجر شوند، قرار دارند.
  • چاقی: اضافه وزن، فشار بیشتری را بر مفصل زانو وارد می‌کند، این بار بیش از حد، بر مفصل و بافت زانو تحمیل شده و باعث فرسایش زانو و تورم آن می‌‌شود. چاقی خطر ابتلا به آرتروز را نیز افزایش می‌دهد که این عارضه یکی از علل رایج تورم زانو است.

عوارض

آب آوردن زانو باید به موقع درمان شود زیرا بی توجهی به آن می تواند عوارض جبران ناپذیری برای فرد به همراه داشته باشد. تورم زانو می‌تواند به ایجاد عوارضی منجر شود، این عوارض عبارتند از:

  • از دست رفتن عضلات: مایع جمع شده در زانو می‌تواند بر عملکرد عضلات تأثیر گذار باشد و منجر به تضعیف و آتروفی عضلات ران شود.
  • کیست بیکر: تجمع مایع در زانو می‌تواند به شکل‌گیری یک کیست بیکر در پشت زانو منجر شود. یک کیست بیکر متورم می‌تواند بسیار دردناک باشد که معمولاً با یخ‌گذاری و بانداژ بهبود می‌یابد. در صورتی که تورم شدید باشد، ممکن است به تخلیه‌ی مایع(آسپیراسیون کیست) نیاز شود .

تشخیص

تشخیص آب آوردن زانو ممکن است شامل معاینه فیزیکی، آزمایش های تصویربرداری و آزمایش مایعات مفصلی باشد. علاوه بر این، پزشک سابقه پزشکی، سلامت جسمانی و سایرعلائم را برای رسیدن به تشخیص بررسی خواهد کرد..تشخیص آب آوردن زانو توسط پزشک با نگاه کردن به زانو و لمس کشکک و بالای آن صورت میگیرد. وقتی که تورم زانو به علت آب آوردن آن باشد بالای کشکک متورم شده و با فشار بر روی کشکک میتوان آن را بالا و پایین برد.

تستهای تشخیصی

برای تشخیص آب آوردن زانو و علت تورم زانو، پزشک انجام برخی از تستهای تشخیصی را تجویز می کند :

  • تصویربرداری اشعه‌ی ایکس و سی تی اسکن: برای تشخیص شکستگی های استخوانی و آرتریت مناسب هستند.
  • سونوگرافی: این آزمایش با هدف بررسی آرتریت یا اختلالات مربوط به تاندون‌ها و رباط‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • ام آر آی: این روش تصویربرداری نیز برای تشخیص صدمات وارده به بافت نرم، تاندون‌ها و رباط‌ها، که در تصویربرداری اشعه ایکس  قابل مشاهده نیستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • آسپیراسیون مفصل (آرتروسنتز)

در این روش پزشک مایع تجمع یافته در زانو را برای بررسی وجود هر کدام از موارد زیر، از آن خارج می‌کند: مایع سینوویال شفاف و به رنگ زرد رنگ پریده (Pale yellow)، دارای تشکیل لخته خوب موسینی و بدون کریستال است. مایع سینوویال طبیعی خود به خود منعقد نمی‏گردد چرا که فاقد فیبرینوژن است. تشکیل لخته فیبرینی دلالتی بر خونریزی داخل مفصلی ( در اثر ضربه یا آسیب) است. هر تغییری در ظاهر، بافت و ترکیب سلولی می تواند سرنخ هایی را در مورد علت اصلی آب آوردن زانو ایجاد کند.

  • خون، که ممکن است به علت آسیب یا اختلالات خونریزی وجود داشته باشد.
  • باکتری‌ها، که می‌توانند منجر به عفونت شوند.
  • کریستال‌هایی که معمولاً در بیماری‌های نقرس یا شبه نقرس مشاهده می‌شوند.

درمان

روش‌های درمان آب آوردن زانو بسته به علت تورم زانو، شدت آن و سابقه‌ی پزشکی بیمار متفاوت خواهند بود. فرایند درمان اغلب شامل کمک به تسکین درد و تخلیه‌ی مایع از مفصل زانو می‌شود.

درمان غیر جراحی

  • پروتکل I.C.E

استراحت: (REST) به زانو استراحت بدهید و از قرار دادن وزن روی آن در حد امکان اجتناب کنید. در صورت نیاز به حرکت و راه رفتن از عصای کمکی برای کاهش بار روزی زانو استفاده کنید.

یخ: (ICE) برای کاهش درد و تورم روزانه دو تا سه مرتبه کیسه یخ روی زانوهای خود قرار دهید. همیشه برای محافطت از پوست بین زانو و کیسه یخ از یک حوله یا پارچه استفاده کنید. هرگز از گرما یا کمپرس آب گرم برای ورم و آب آوردن زانو استفاده نکنید زیرا گرما و حرارت باعث افزایش ورم و آب آوردن زانو می‌شود.

بانداژ فشاری: (COMPRESSION) از یک آتل زانو یا بانداژ الاستیکی برای حفاظت از زانو و محکم نگه داشتن آن استفاده کنید. با انجام این کار تجمع مایعات و تورم زانو را کاهش می‌یابد.

بالا نگه داشتن زانو: (ELEVATION) تاآنجا که امکان دارد زانوهای خود را بالا نگه دارید. با قرار دادن یک پشتی زیر پای خود سعی کنید زانو را در سطحی بالاتر از قلب نگه دارید. با این کار کمک خواهید کرد تا مایعات اضافی جمع شده در اطراف مفصل زانو سریع‌تر تخلیه شود.

  •  داروها

داروهای ضد التهاب و مسکن:  داروهای غیراستروئیدی ضد التهابی مانند ایبوپروفن می‌تواند در کاهش تورم و درد زانو مفید باشند.

آنتی بیوتیک ها: اگر عفونت باعث آب آوردن زانو شود، آنتی بیوتیک ها توسط پزشک تجویز می شوند. عفونت مانع انجام ماساژ است بنابراین تا برطرف شدن کامل عفونت از ماساژ دادن زانو خودداری کنید.

کورتیکواستروئیدها (کورتون ها): کورتون ها، داروهای ضدالتهاب قوی هستند مثل پردنیزون که به طور خوراکی و یا با تزریق به مفصل زانو استفاده می شوند.کورتون ها دارای عوارض خطرناکی هستند، لذا نباید به مقدار زیاد و یا برای مدت طولانی (تحت نظر پزشک) مصرف شوند.

  • فیزیوتراپی

فیزیوتراپی میتواند نقشی اساسی در درمان آب آوردن زانو ایفا نماید. فیزیوتراپی پا به کاهش تجمع مایعات در مفصل زانو، افزایش دامنه‌ی حرکتی و بازیابی قدرت مفصل کمک می‌کند. درمانهای فیزیوتراپی می تواند شامل موارد زیر باشد:

بریس یا زانو بند: باندپیچی زانو یا پوشیدن زانوبند طبی (بریس) نیز گاهی مفید است. به این ترتیب از زانو بهتر حمایت می‌شود. حمایت بیشتر از زانو در شرایطی که بدن در حال ترمیم بافت‌های آسیب دیده است، بسیار مهم است.

ماساژ درمانی: استفاده از ماساژ ملایم در صورتی که منع استفاده‌ای برای آن وجود نداشته باشد برای کاهش ورم و آب آوردن زانو مفید است.

تحریکات  الکتریکی TENS : تحریک الکتریکی جلدی (تی ان اس) یک روش الکتریکی کاهش دهنده درد به وسیله تأثیر بر اعصاب و حذف فشار از روی اعصاب است. این روش درمانی درمواقعی که علت ورم و آب آوردن زانو آرتریت استخوانی باشد بهتر جواب می‌دهد.

لیزرتراپی : لیزر تراپی در ناحیه مورد درمان باعث افزایش خونرسانی به بافت‌ها می‌شود. به علاوه با این روش استحکام کششی بافت‌ها بالاتر رفته، ورم و آب آوردن زانو کمتر شده، همچنین سفتی مفصل کاهش می‌یابد و درد از بین می‌رود.

اولتراسوند تراپی: امواج اولتراسوند به افزایش گردش خون عمقی و در نتیجه کاهش تورم کمک میکند.

ورزش درمانی: این روش شامل دوره‌ای از تمرین‌ها برای بهبود توان و دامنه‌ی حرکت می‌باشد. تمرینات کششی، قدرتی و تعادل می تواند تاثیر زیادی در بهبود آب آوردن زانوی شما داشته باشد.  تمرینات بسته به آسیب وارده، علائم اضافی و دیگر عوامل، متفاوت خواهند بود. البته برای ورزش درمانی نباید سر خود عمل نمود بلکه باید تمرینات زیر نظر فیزیوتراپیست انجام شود، هر نوع ورزشی برای درمان اب آوردن زانو مناسب نمی باشد و برای درمان باید ورزش های خاصی انجام شود. در زیر تصاویر برخی از تمرینات مفید برای درمان آب آوردن زانو آورده شده است:

jlvdkhj lkhsf Hf H,vnk chk,

درمان جراحی

در برخی افراد، تورم زانو ممکن است خیلی شدید باشد به صورتی که فرد نتواند وزن بدن را روی زانوی خود تحمل کند. برای این افراد، ممکن است پزشک انجام عمل‌های جراحی را توصیه کند. برخی روش‌های جراحی عبارتند از:

  •  آرتروسنتز ( آسپیراسیون): آ سپیراسیون معمولاً زمانی انجام می شود که آب زانو با روشهای دیگر کاهش نمی‌یابد یا هنگامی که تورم به مفصل آسیب می‌رساند.در این روش، مایع موجود در زانو برداشته می‌شود و فشار بر روی زانو از بین می‌رود. بعد از برداشتن مایع، پزشک ممکن است استروئید تزریق کند تا التهاب کم شود.آسپیراسیون زانو
  • آرتروسکوپی: در هنگام انجام این عمل، جراح یک شکاف کوچک در پوست روی مفصل زانو ایجاد کرده و سپس یک لوله کوچک همراه با روشنایی (آرتروسکوپ) را وارد مفصل کرده که تصاویر لحظه‌ای از داخل زانو را روی دستگاه ویدیو ارسال می‌کند. ممکن است پزشک از ابزارهای دقیق کوچک استفاده کرده و آنها را به آرتروسکوپ متصل کرده و وارد مفصل نماید تا بافت شل شده را برداشته یا آسیب‌دیدگی زانو را ترمیم کند.
  • تعویض مفصل: ین روش در صورتی انجام می‌گیرد که مفصل زانو به قدری آسیب دیده باشد که قابل ترمیم نبوده و تحمل وزن به شدت دردناک و غیرقابل تحمل گردد.

پیشگیری

تورم زانو می‌تواند در نتیجه‌ی وارد آمدن یک آسیب یا یک بیماری مزمن ایجاد شود. برای مدیریت سلامت کلی خود و جلوگیری از بروز آسیب عمل به توصیه‌های زیر بسیار مؤثر خواهد بود:

  • تقویت عضلات اطراف زانو: تقویت عضلات اطراف زانو می توانند به کاهش فشار روی مفصل کمک کنند.
  • ورزش سبک: فعالیت‌های ورزشی خاص مانند ایروبیک و شنا، مانع از وارد شدن فشارهای سنگین و مداوم بر مفاصل زانو می‌شود.
  • تناسب وزن: اضافه وزن منجر به بروز آسیب‌های فرسایشی و در نهایت تورم زانو خواهد شد.

مقالات علمی فیزیوتراپی هروی

پیج اینستاگرام فیزیوتراپی هروی

پیام بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.