شکستگی کالیس

شکستگی کالیس

شکستگی کالیس(Colles’ Fracture)

شکستگی کالیس شکستگی کامل استخوان رادیوس در قسمت ساعد است که در نزدیکی مفصل مچ ایجاد شده و موجب جا به جایی استخوان به سمت بالا و عقب می شود و یک بدشکلی در قسمت مفصل مچ ایجاد میکند. شکستگی کالیس  شایع ترین فرم شکستگی استخوانی در مچ دست است. شیوع این شکستگی بیشتر در میانسالان و سنین بالا بخصوص خانم ها است.

شکستگی استخوان مچ دست تقریباً همواره در فاصله ۵/۲ سانتیمتری انتهای استخوان، البته به شیوه‌های گوناگون، رخ می‌دهد. آبراهام کالیس، جراح ایرلندی، نخستین فردی بود که در سال ۱۸۱۴ این شکستگی را توصیف کرد؛ به همین دلیل این شکستگی را کالیس می‌نامند.

انواع شکستگی‌ کالیس عبارت‌اند از:

  • شکستگی داخل مفصلی:شکستگی که به طرف داخل مفصل مچ دست گسترش می‌یابد.
  • شکستگی خارج مفصلی: شکستگی که به مفاصل مچ دست گسترش نمی‌یابد.
  • شکستگی باز: استخوان شکسته در این حالت پوست را می‌شکافد و از آن بیرون می‌زند. این نوع شکستگی‌ به دلیل خطر ابتلا به عفونت نیاز به مراقبت‌های فوری پزشکی دارد.
  • شکستگی خرد شده: هنگامی که استخوان به بیش از دو تکه شکسته شود، شکستگی خرد شده نامیده می‌شود.
  • شکستگی دیستال اولنا:گاهی اوقات، استخوان دیگر ساعد (استخوان زند زیرین یا اولنا) نیز شکسته می‌شود. این نوع شکستگی، شکستگی دیستال اولنا نامیده می‌شود.

طبقه‌ بندی نوع شکستگی مهم است زیرا درمان برخی شکستگی‌ها دشوارتر از برخی دیگر است. برای مثال، درمان شکستگی داخل مفصلی، شکستگی‌های باز، شکستگی خرد شده، و شکستگی جا به جا شده (هنگامی که تکه‌های شکسته شده استخوان در یک امتداد مستقیم قرار ندارند) دشوارتر است.

علل

  • افتادن: شایع‌ترین علت شکستگی مچ دست، زمین خوردن در حالتی است که فرد دست را حائل قرار داده و با کف دست به زمین میخورد.
  • پوکی استخوان:  (اختلالی که در آن استخوان‌ها بسیار شکننده می‌شوند و احتمال شکستن آنها افزایش می‌یابد) ارتباط بسیار نزدیکی بین این شکستگی و پوکی استخوان وجود دارد.پوکی استخوان می‌تواند باعث شود که یک زمین خوردن نسبتاً جزئی منجر به شکستگی مچ دست شود. بسیاری از شکستگی‌های مچ دست در افراد با سن بالاتر از ۶۰ سال و در پی یک زمین افتادن معمولی رخ می‌دهد.
  • ضربه: اگر نیروی ضربه شدید باشد شکستگی مچ دست می‌تواند حتی در استخوان‌های سالم رخ دهد. به عنوان مثال، یک تصادف یا افتادن از دوچرخه ممکن است نیروی کافی برای شکستن مچ را ایجاد کند.

حفظ سلامت استخوان یکی از راهکارهای اصلی پیشگیری از شکستگی استخوان است. استفاده از مچ‌بند و محافظ مچ نیز از بعضی شکستگی‌ها جلوگیری می‌کند، اما مانع تمام شکستگی‌ها نمی‌شود.

علائم

شکستگی مچ دست معمولا باعث درد (درد شدید در ناحیه شکسته که با لمس ناحیه یا فشار دادن آن درد بیشتر میشود)، کبودی و تورم می شود. حرکت دادن یا استفاده از دست و مچ دست دشوار خواهد بود.در بسیاری از موارد شکستگی های با جابجایی زیاد ، مچ دست به صورت عجیب و غریبی(چنگالی شکل) آویزان است به عبارت دیگر مچ دست کاملا تغییر شکل میدهد.

تغییر شکل چنگالی

تشخیص

در خصوص تشخیص این شکستگی، هم معاینه بالینی و هم اقدامات تصویربرداری کمک کننده است. درمعاینه بالینی درد و تورم انتهای تحتانی ساعد و اطراف مچ شایعترین یافته هایی هستند که وجود دارند. در صورت وجود جابجایی در محل شکستگی، تغییر شکل نیز در ناحیه پایین ساعد و ناحیه مچ دیده میشود. بخش دیگر معاینه ( که درهمه انواع شکستگی ها باید انجام شود ) معاینه وضعیت عصبی و عروقی است. عدم وجود نبض یا وجود درد و گزگز شدید درانگشتان ( که در یک شکستگی معمولی وجود ندارد ) علایم مهمی هستند که نیازمند توجه فوری می باشند.

شکستگی مچ دست

پزشک جهت تایید تشخیص دستور انجام رادیوگرافی از مچ دست می‌دهد. اشعه ایکس پرکاربردترین و در دسترس‌ترین روش تصویربرداری تشخیصی است و در آن شکستگی استخوان، جابه‌جا شدن احتمالی استخوان (به شکل وجود فاصله بین استخوان‌های شکسته) و چند تکه شدن استخوان مشخص می‌شود.

درتصویربرداری از سه نما از مچ دست رادیوگرافی انجام می شود. نمای روبرو ( اصطلاحاً رخ) ، نمای پهلو( اصطلاحا نیمرخ) و نمای مایل، که معمولا دراین نماها شکستگی موجود ومیزان جابه جایی آن قابل ارزیابی است.

درمان

درمان شکستگی کالیس به نوع شکستگی، زاویه ی جا به جایی قطعه ی شکسته، سن ، میزان فعالیت بیمار، دیدگاه جراح و ترجیح بیمار برای بی حرکت کردن اندام فوقانی بستگی دارد.

درمان غیر جراحی

هدف از درمان شکستگی کالیس کمک به جوش خوردن قطعات شکستگی در وضعیت مناسب است بطوریکه کارآیی دست تا حد امکان به وضعیت قبل از شکستگی برگردد.

در مواردی که شکستگی بدون جابجایی است مسلما نیازی به جااندازی هم ندارد و درمان با گچ گیری دست انجام میشود. در مواردیکه شکستگی دچار جابجایی شده است درمان بصورت جااندازی بسته و سپس بیحرکت کردن محل شکستگی توسط گچ گیری است. “جااندازی یا ریداکشن واژه‌ای تخصصی برای این عمل است که پزشک طی آن قطعات استخوان‌های شکسته را در جای خود قرار می‌دهد. عمل صاف کردن استخوان بدون نیاز به باز کردن یا شکافتن پوست را جااندازی بسته گویند.

پزشک ابتدا با استفاده از بیهوشی عمومی و یا تجویز داروهای خاص، عضلات ناحیه ساعد را شل میکند تا قطعات شکسته شده راحت تر از هم جدا شده و جااندازی شوند. در بسیاری اوقات قطعات شکسته شده در هم فرو میروند. پس اولین مرحله در جااندازی این است که قطعات شکسته شده را از هم جدا کنیم.

پس از جااندازی، قطعات شکسته شده باید مدتی در وضعیت جدید بدون حرکت باقی بمانند تا جوش بخورند. این کار با گچ گیری انجام میشود.

گاهی اوقات پزشک معالج ترجیح میدهد که ابتدا محل شکستگی را با آتل گچی بیحرکت کند. علت اینست که مچ دست تا چند روز متورم بوده و آتل این مزیت را دارد که اگر ورم بیشتر شد فضای کافی برای تورم را در اختیار مچ دست قرار میدهد ولی گچ جایی برای اتساع ندارد. در این موارد معمولا پس از چند روز که تورم فروکش کرد آتل با یک گچ کامل عوض میشود.

بدین منظور کل اندام فوقانی از کف دست تا بالای بازو گچ گیری می شود. آرنج در زاویه ۹۰ درجه در گچ قرار داده میشود. گچ طوری گرفته میشود که بیمار بتواند به راحتی شست و تمام انگشتان خود را خم کرده و به حالت مشت قرار دهد. در تمام مدتی که دست بیمار در گچ قرار دارد باید تمامی انگشتان و شست خود را بطور مرتب مشت و باز کند.

این کار هم موجب میشود تا ورم زودتر کم شود و هم مانع از خشکی مفاصل انگشتان و یا ایجاد آتروفی سودک میشود. همچنین برای جلوگیری از خشک شدن مفصل شانه بیمار باید روزی چند بار دست خود را با کمک دست دیگر به بالای سر برده و شانه را در جهات مختلف حرکت دهد.

پس از گچ گیری پزشک معالج مجددا از مچ دست رادیوگرافی به عمل میاورد تا از جااندازی درست شکستگی مطمئن شود. بعد از آن از محل شکستگی هر هفته تا سه هفته متوالی عکس برداری انجام میشود.

علت اینست که قطعات شکسته شده حتی در داخل گچ هم ممکن است جابجا شوند. این رادیوگرافی های هفتگی به پزشک اجازه میدهد تا اگر جابجایی در شکستگی ایجاد شد زود متوجه آن شود. در صورت جابجایی، شکستگی باید مجددا جااندازی شود. بعد از سه هفته معمولا قطعات به یکدیگر چسبیده و دیگر جابجا نمیشوند.

 گچ معمولا بعد از شش هفته خارج میشود. در شکستگی هایی که بدون جابجایی بوده اند و پزشک معالج بدون جااندازی فقط برای بیمار گچ گیری انجام داده است ممکن است گچ زودتر یعنی پس از ۴-۳ هفته خارج شود. پس از خارج کردن گچ، مچ دست بیمار قدری محدودیت حرکت خواهد داشت.

در این زمان بیمار باید تحت نظر فیزیوتراپیست حرکات و تمرینات خاصی را برای افزایش دامنه حرکتی مچ دست و تقویت عضلات ساعد انجام دهد.

درمان جراحی

گاهی استخوان آن‌قدر از محل اصلی خود فاصله دارد که نمی‌توان موقعیت آن را با بستن قالب اصلاح کرد و یا استخوان را سر جای خود نگه داشت. انجام عمل جراحی در این موارد به منظور جلوگیری از اختلال احتمالی در عملکرد آتی دست ضرورت می‌یابد. جراحی معمولا به صورت جا اندازی بسته و ثابت کردن با پین از زیر پوست یا فیکساتور خارجی است و گاه بصورت جا اندازی باز و فیکس کردن با پیچ و پلاک می باشد.

جا اندازی بسته و ثابت کردن با پین از زیر پوست :

در این روش پس از اطمینان پزشک از صحت جااندازی ، دو یا چند پین را از راه پوست وارد قطعات شکسته شده کرده و آنها را با پین به هم متصل میکند. پس از پین گذاری مچ دست توسط آتل یا گچ بیحرکت میشود.

جا اندازی بسته و فیکساتور خارجی:

در این روش پس از اطمینان پزشک از صحت جااندازی ، دو پیچ بلند را در قطعه شکسته شده پایینی یا در استخوان دوم کف دست گذاشته و دو پیچ بلند دیگر هم در استخوان رادیوس بالاتر از محل شکستگی قرار میدهد. این پیچ ها طوری کار گذاشته میشوند که انتهای آنها از پوست خارج شده است. انتهای این چهار پیچ در خارج از بدن توسط گیره هایی به یک یا دو میله متصل میشوند. ساختار بوجود آمده، قطعات شکسته شده را در کنار یکدیگر نگه میدارد تا جوش بخورند.

جا اندازی باز و فیکس کردن با پیچ و پلاک:

گاهی اوقات پزشک با توجه به  رادیوگرافی اولیه متوجه میشود که به هیج وجه نمیتوان با جااندازی بسته قطعات شکسته شده را در موقعیت آناتومیک درستی قرار داد.در این موارد نیاز است تا با جااندازی باز، قطعات شکسته شده در موقعیت مناسب و درست قرار بگیرند. پزشک پوست را شکاف داده و بعد از کنار زدن عضلات و مشاهده استخوان ها قطعات شکسته شده را در کنار هم قرار داده و پس از آن به وسیله پیچ و پلاک آنها را به یکدیگر فیکس میکند.

پس از جراحی، دست در یک آتل گذاشته میشود. پس از ۲-۱ هفته آتل خارج شده و بیمار شروع به انجام نرمش های مخصوص مچ دست برای بدست آوردن دامنه حرکتی میکند ولی با دست چیزی را بر نمیدارد.پس از جوش خوردن شکستگی که معمولا شش هفته طول میکشد بیمار میتواند با دست خود اشیاء را گرفته و بلند کند. معمولا نیازی به خارج کردن پلاک های مچ دست وجود ندارد.

عوارض جانبی

اکثر شکستگی های کالیس بدون مشکل خاصی جوش خورده و بیمار میتواند به زندگی عادی خود برگردد ولی گاهی اوقات ممکن است عوارضی در حین یا بعد از درمان برای بیمار بوجود آید. مهمترین این عوارض عبارتند از:

بد جوش خوردن شکستگی مچ دست: معمولا در صورتیکه شکستگی جا به جایی داشته باشد و به خوبی فیکس نشده باشد این اختلال ایجاد میگردد که موجب بدشکلی استخوانی میشود.

نیمه دردرفتگی مفصل مچ دست: گاهی اوقات ارتباط دو استخوان رادیوس و اولنا در مفصل مچ بهم خورده و مفصل دچار نیمه دررفتگی و یا حتی دررفتگی کامل میشود. این عارضه ممکن است به علت بد جوش خوردن محل شکستگی کالیس ایجاد شود. بیمار دچار درد بخصوص در حین چرخش مچ دست میشود. حرکات چرخشی مچ دست و حرکت انحراف مچ دست به داخل محدود میشود.

پارگی تاندون راست کننده بلند شست: بر خلاف انتظار اکثر این پارگی ها در شکستگی های بدون جابجایی یا با جابجایی اندک ایجاد می شوند. علائم این عارضه معمولا بعد از گذشت ۸-۴ هفته از شکستگی کالیس دیده میشود. در هنگام بروز علائم، دست بیمار ممکن است هنوز در گچ بوده یا به تازگی از آن خارج شده باشد. گاهی اوقات پارگی ناگهانی است و بیمار احساس میکند چیزی در پشت مچ دستش پاره شده است ولی معمولا این پارگی به آهستگی ایجاد میشود.

فشار به عصب مدیان: اگر شکستگی کالیس بد جوش بخورد برجستگی محل بد جوش خوردن در قسمت جلویی مچ دست موجب میشود به عصب مدیان که از آنجا عبور میکند فشار وارد شود. این فشار موجب بروز علائم سندروم تونل کارپ میشود. درمان این عارضه عمل جراحی و آزاد کردن عصب از کشش یا فشار است.

محدودیت حرکت و خشکی شانه و انگشتان دست: بیحرکتی دست  در مدتی که دست بیمار در گچ است میتواند موجب ایجاد محدودیت حرکت در انگشتان و یا شانه شود. این عارضه بخصوص در افراد مسن بیشتر بوجود میاید.

آتروفی سودک: شکستگی کالیس مسئول حدود ۳۰ درصد موارد آتروفی سودک است. در این عارضه دست بیمار متورم و دردناک، قرمز و گرم شده و پوست روی آن براق میشود. درد و محدودیت حرکتی بوجود آمده در این عارضه زیاد است و بیمار را بسیار آزار میدهد. درمان این مشکل متاسفانه طولانی مدت بوده و ماهها طول میکشد.

توانبخشی و بهبودی

از آنجا که انواع شکستگی مچ دست بسیار متنوع بوده و گزینه‌های درمان گسترده هستند، بهبودی هر فرد متفاوت است. تقریباً تمام بیماران کمی سفتی در مچ دست دارند. این سفتی به طور معمول طی یک یا دو ماه پس از گچ گرفتن کاهش می‌یابد و روند بهبودی آن تا حداقل دو سال ادامه پیدا می‌کند. در صورت موافقت پزشک ظرف چند روز تا چند هفته پس از باز کردن گچ یا بلافاصله پس از برداشتن گچ فیزیوتراپی آغاز می‌شود.

بیشتر بیماران ظرف یک تا دو ماه پس از باز کردن گچ قادر به از سرگیری فعالیت‌های سبک، مانند شنا یا تمرینات پایین تنه در باشگاه خواهند بود. فعالیت‌های پر فشار مانند اسکی یا فوتبال را احتمالاً می‌توان بین ۳ تا ۶ ماه پس از آسیب‌دیدگی از سر گرفت.

فیزیوتراپی

شکستگی کالیس

درمان فیزیوتراپی (به خصوص پس از برداشتن گچ) در تمام بیماران مبتلا به این وضعیت برای تسریع بهبود و اطمینان از دستیابی به نتیجه مطلوب حیاتی است. روش‌های فیزیوتراپی زیر می‌توانند با هدف کاهش درد مچ دست ، افزایش توانایی حرکتی و کاهش التهاب مچ و تاندون‌ها و عضله‌های پیرامون استفاده شوند:

  • لیزرتراپی
  • اولتراسوند تراپی : برای افزایش انعطاف پذیری بافت کپسولی
  • تحریک الکتریکی عصب
  • شاک ویو تراپی
  • تکار تراپی: با استفاده از امواج رادیویی گرمایی عمقی به بافت اعمال میشود که در کاهش درد و افزایش سرعت بهبودی بسیار موثر است.
  • مگنت تراپی :با ایجادتعادل یونی و مغناطیسی سرعت جوش خوردن استخوان مچ دست را بالا برده و منجر به جوش خوردن استخوان می شود.
  • تکنیک های موبیلیزیشین: برای بدست آوردن دامنه حرکتی
  • پوزیشن دهی اندام فوقانی: جهت کاهش ادم
  • تمرین درمانی: جهت افزایش دامنه حرکتی و افزایش قدرت عضلات

مقالات علمی فیزیوتراپی هروی

پیج اینستاگرام فیزیوتراپی هروی

پیام بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.