اشعه مادون قرمز (IR)

اشعه مادون قرمز (IR)

اشعه مادون قرمز (IR)

اشعه مادون قرمز یا فرو سرخ ، انرژی الکترومغناطیسی است که برای چشم انسان نامرئی است و در طیف الکترومغناطیسی بین امواج رادیویی و نور مرئی قرار دارد و با سطوح انرژی اتمی ارتباط دارد. این اشعه که در نور خورشید و منابع مصنوعی وجود دارد، اگر توسط ماده جذب شود، آن را گرم می‌کند. کشف اشعه فروسرخ را به ویلیام هرشل نسبت می‌دهند. در سال ۱۸۰۰ سر ویلیام هرشل یک نمونه نامرئی از تشعشعات را کشف کرد که این نمونه دقیقا زیر بخش قرمز طیف مرئی قرار داشت. او این شکل از تشعشعات را مادون قرمز نامید. انسان هر روز تشعشعات مادون قرمز را از گرما تجربه می کند. گرمائی که انسان از نور آفتاب، آتش، رادیاتور و… حس می کند مادون قرمز است. عصب های سطحی حساس به دما روی پوست ما می توانند تفاوت دمای داخلی و خارجی پوست را آشکار کنند.

گسترده اشعه مادون قرمز

محدوده اشعه مادون قرمز بین طول موجهای ۰.۸ میکرومتر (که حد نور مرئی است) “Near infrared”  یا “مادون قرمز نزدیک” و ۳۴۳ میکرومتر  “far infrared”یا “مادون قرمز دور” (که طول موجی نزدیک به طیف میکروویو دارد)قرار دارد.

در اشعه مادون قرمز طول موجهای کوتاهتر از ۱.۵ میکرومتر از پوست می‌گذرند و بقیه جذب شده و تولید حرارت می‌کنند. امواج  Far infrared یا “مادون قرمز دور” حرارتی هستند.اما near infrared یا “مادون قرمز نزدیک”به هیچ وجه گرم نیستند و در حقیقت انسان هیچ وقت نمی تواند آن را حس کند. این همان بخش از مادون قرمز است که در ریموت کنترل ها استفاده میشود.

خواص فیزیولوژیکی اشعه مادون قرمز:

  • اشعه مادون قرمز سبب گرم شدن پوست و نسج سلولی زیر جلدی می‌شود.
  • اشعه مادون قرمز ممکن است در پوست سوختگیهای نسبتا شدیدی ایجاد نماید.
  • اگر اشعه مادون قرمز به مقدار مناسب بکار برده شود، باعث اتساع رگ های زیر پوست و سبب تسهیل اعمال فیزیولوژیک پوست می‌شود و حتی از راه عکس‌العمل پوستی در بهبودی حال عمومی ‌نیز می‌تواند موثر واقع شود.
  • این اشعه خاصیت تسکین درد نیز دارد، که علت آن در واقع همان اتساع عروق و کمک به بهتر انجام گرفتن عمل دفع سموم و تغذیه بافت ها است.

کاربرد های درمانی

بکار بردن گرما یکی از متداولترین روشهای درمان فیزیکی است. از موارد استعمال درمانی مادون قرمز موارد زیر را میتوان ذکر کرد.

تسکین درد:با وجود حرارت ملایم ، کاهش درد به احتمال زیاد بواسطه اثر تسکینی بر روی پایانه‌های عصبی حس سطحی است. همچنین به علت بالا رفتن جریان خون و متعاقب آن متفرق ساختن متابولیتها و مواد دردزای تجمع یافته در بافتها ، درد کاهش مییابد.

شل شدن عضلات:تابش این اشعه راه مناسبی برای درمان اسپاسم و گرفتگی عضلانی است.

افزایش خون رسانی:در درمان زخمهای سطحی و عفونتهای پوستی ، برای اینکه فرآیند ترمیم به خوبی انجام گیرد، باید به مقدار کافی خون به ناحیه مورد نظر برسد و در صورت وجود عفونت نیز افزایش گردش خون سبب افزایش تعداد گلبولهای سفید و کمک به نابودی باکتریها میکند. گاهی از این پرتو میتوان برای درمان مفاصل دچار التهاب و ضایعات التهابی نیز استفاده کرد.

لامپ مادون قرمز

امروزه شیوع دردهای عضلانی و مفصلی، آنچنان در حال افزایش است که جهت بهبود و سلامت نگه داشتن بدن، از روش های درمانی بسیاری استفاده می شود. لامپ های مادون قرمز کاربرد های زیادی دارد که از آن جمله می توان به بهبود درد های عضلانی، مفصلی، ترمیم زخم های عمیق، گرمادرمانی و…اشاره کرد. استفاده از اشعه مادون قرمز روش خوبی در درمان بیماریهای مفصلی و ماهیچه ای خصوصا دردهای ناشی از اسپاسم عضلات است و به علت طول موج بلند و حرارت زیادی که دارد،خاصیت تسکین درد و رفع سموم بدن را نیز داراست.

لامپ مادون قرمز به دلیل داشتن سیستم فیلترینگ، نور خوشایندی ساطع می کند. این لامپ به دلیل بالابودن طول موج اش یک لامپ حرارتی محسوب می شود که حداقل فاصله ی لازم از آن، ۵۰ سانتی متر می باشد. اشعه ی مادون قرمز بسیار با نفوذ بوده و در اطراف خود یک اتمسفر حرارتی ایجاد می کند. از این لامپ می توان برای نفوذ گرما به بافت داخلی بدن و تسهیل گردش خون و افزایش متابولیسم بدن بهره برد. همچنین برای درمان سرماخوردگی و گرفتگی و درد ماهیچه، گوش درد و همچنین درمان دردهای مربوط به صورت و مراقبت های زیبایی می توان از آن استفاده کرد.

لامپ حرارتی مادون قرمز را می توان در بیشتر دردهای  مزمن عضلانی- اسکلتی استفاده کرد از جمله:

  • اسپاسم گردن
  • اسپوندیلیت گردنی
  • شانه ی یخ زده
  • درد در داخل و اطراف شانه
  • کمر درد
  • سندرم Piriformisکاربرد اشعه مادون قرمز در درمان بیماریهای مفصلی

موارد منع مصرف لامپ مادون قرمز

  • زنان باردار
  • افراد دارای ایمپلنت های فلزی
  • افرادی که جراحی تعویض زانو(آرتروپلاستی زانو) انجام دادند
  • افرادی که جراحی تعویض مفصل ران (آرتروپلاستی هیپ) انجام دادند   
  • افرادی که از دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب(پیس میکر) استفاده می کنند
  • تابش مستقیم به چشم

خطرات و مضرات اشعه مادون قرمز

  • سوختگی به علت نزدیک بودن بیش از حد لامپ به بدن
  • آسیب به چشمها در اثر تابش مستقیم پرتو

مقالات علمی فیزیوتراپی هروی

پیج اینستاگرام فیزیوتراپی هروی

پیام بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.