میدان هروی، خ وفامنش، خ آزادی، پ ۴۶، ط ۵، واحد ۹


  تماس : ۲۲۹۸۱۲۲۴- ۲۲۹۶۷۵۵۵ - ۰۹۹۰۲۵۰۰۸۲۸

دسته بندی همه پست ها در : اختلالات عضلانی_ اسکلتی

بورسیت (Bursitis)

بورسیت به معنای التهاب بورس است به هر علتی . بورس ها کیسه های بافتی ظریف حاوی مایع سینوویال هستند که عمدتا در اطراف مفاصل قرار داشته و وظیفه آنها تسهیل حرکت تاندون ها بر روی استخوان مجاور است. یک بورس ممکن است بین دو ماهیچه یا تاندون ماهیچه با یک بخش استخوانی و یا میان پوست و استخوان قرارگیرد.بورس ها در واقع یک کیسه پر از مایع نیستند. بورس را میتوان به یک کیسه پلاستیکی مانند کیسه فریزر تشبیه کرده که دورتادور آن بسته شده و درون آن مقادیر بسیار مختصری روغن مایع ریخته شده است.اگر این کیسه فریزر را بین دو کف دست خود قرار داده و دو کف دست خود را بر روی هم مالش دهید مشاهده میکنید که وجود این کیسه پلاستیکی موجب حرکت راحت تر کف دستان شما بر روی هم میشود.

بورس ها هم حاوی مایع سینوویال زیادی نیستند و تنها مقداری کمی مایع در درون آنها وجود دارد تا اندازه ای که موجب شود دو لایه آن بتواند به راحتی روی هم بلغزد. التهاب بورس باعث افزایش مایع سینوویال آن می‌گردد و مانند یک بادکنک متورم میشود.هرچه میزان مایع بیشتر گردد، درد و حساسیت نیز افزایش می‌یابد. خونریزی به داخل بورس به عنوان ناتوان کننده ترین نوع بورسیت شناخته می‌شود. در این موارد، احتمال عفونت بورس وجود دارد.

چون بورس ها بیشتر در اطراف مفاصل هستند بورسیت ها هم معمولا موجب بروز درد در اطراف مفاصل میشوند. بورسیت از علل شایع بروز درد مفصلی است و معمولا بر اثر استفاده زیاد از مفصل و حرکت مداوم تاندون ایجاد می شود.
این حرکت مداوم و مکرر موجب سایش زیاد سطوح بورس بر روی هم شده و این سایش موجب التهاب و تورم بورس میگردد.

علائم

  • درد شدید و یا تیرکشنده در اطراف مفصل درگیر که با حرکت و فعالیت آن مفصل بیشتر می شود
  • تورم در اطراف مفصل درگیر
  • گرمی و قرمزی بر روی ناحیه درگیر
  • کاهش دامنه حرکتی مفصل
  • حساسیت به لمس
  • خشکی مفصل
  • تب که نشانه ی بورسیت عفونی است.

در بورسیت حاد درد شدید بوده و با لمس مفصل می توان به راحتی بورس متورم را با انگشتان لمس کرد. پوست اطراف ناحیه نیز گرم و قرمز است. در این وضعیت بیمار نه تنها دچار گرمی اطراف مفصل مبتلا است بلکه تب نیز دارد.

ولی در بورسیت مزمن درد شدید نیست. تجمع ترشحات در ناحیه کم است و سایر علائم بورسیت حاد وجود ندارد. در عین حال این وضعیت مزمن باعث اختلال در عملکرد طبیعی مفصل مبتلا می شود.

علل

  • تروما ( ضربه ):تروما بر اثر آسیب های مکرر و یا ضربه های مستقیم،موجب التهاب کیسه های مفصلی میشود.
  • فشار مداوم روی بورس: مانند  تکیه برروی آرنج برای مدت طولانی ، زانو زدن طولانی برای انجام کارهایی مانند سابیدن کف آشپزخانه ، نشستن طولانی‌مدت به خصوص بر روی سطوح سخت
  • استفاده بیش از حد از مفصل: مانندپرتاب توپ بیس‌بال و یا بلند کردن مداوم اشیا به بالای سر
  • بیماری های التهابی سیستمیک مانند نقرس: افراد مبتلا به بیماری هایی مانند نقرس میتوانند از توسعه ی کریستال های نهفتهمبتلا به بورسیت شوند.
  • بیماری های روماتیسمی مثل آرتریت روماتویید
  • عفونت: بورس ها نزدیک سطح پوست هستند و به احتمال زیادی ممکن است توسط باکتری ها آلوده شوند.این بیماری التهاب کیسه های مفصلی عفونی نامیده می شود.افراد مبتلا به دیابت یا معتاد به مصرف الکل، بیماران دچاربیماریهای کلیوی یا افراد با سیستم ایمنی ضعیف(براثرمصرف داروهای کورتونی- استروئیدی)،و کسانی که زخمی در پوست بالای بورس دارند،بیش تر در معرض خطر ابتلا به بورسیت عفونی هستند. حدود 85 درصد از بورسیت های عفونی در مردان رخ می دهد.

انواع بورسیت

تعداد بورس ها در افراد مختلف متفاوت است اما در بیشتر مردم 160 بورس در سرتاسر بدن وجوددارد. هر یک از 160 بورس موجود در بدن می تواند ملتهب شود. با این وجود در بعضی قسمتها احتمال بروز بورسیت بیشتر است که عبارتند از: شانه، آرنج،، زانو،لگن و مچ پا

انواع شایع  بورسیت که ممکن است شما هم تا به حال به آنها مبتلا شده باشید :

  1. بورسیت ساب آکرومیال ( مفصل شانه)
  2. بورسیت پره پاتلار (بورسیت کشکک زانو )
  3. کیست بیکر ( بورسیت پشت زانو– بورسیت سمی ممبرانوس)
  4. بورسیت اوله کرانون (آرنج)
  5. بورسیت تروکانتریک ( لگن)

شانه

بیماری بورسیت در ناحیه شانه بیشترین شیوع را داشته و پس از آن زانو ران و لگن قرار دارند.بورسیت های شانه اغلب همراه با تاندونیت عضلات روتاتور کاف ایجاد می شود .درشانه،بورس ساب آکرومیال، تاندون سوپرااسپیناتوس را از استخوان اکرومیون و عضله ی دلتوئید جدا می کند. التهاب این بورس معمولا درنتیجه ی آسیب به ساختارهای اطراف آن رخ می دهد. بورسیت ساب آکرومیال، شایع ترین بورسیت ناحیه شانه‌است. درصورت راه یافتن املاح کلسیم به بورس، بورسیت کلسیفیه رخ می‌دهد. درد در ناحیه بیرونی شانه شایع ترین علامت بورسیت شانه است.درد اغلب در شب بیشتر است. شانه معمولا در نقاط حساس،دچار کاهش دامنه ی فعال حرکتی می شود.بلندکردن اجسام یا انجام فعالیت ها ناراحت کننده خواهدبود.

زانو

بورسیت زانو، در واقع التهاب بورس‌های زیر مفصل زانو است. هر زانو 11 بورس دارد. هر کدام از این بورس‌ها ممکن است ملتهب شوند، اما التهاب بورسیت بیشتر در بالای زانو یا بخش داخلی مفصل زانو اتفاق می‌افتد.

بورسیت سمی ممبرانوس که درپشت زانو ایجاد شده و اغلب در بیماران مبتلا به آرتروز زانو رخ می دهد. بورس سمی ممبرانوس بین عضله گاستر و تاندون همسترینگ (سمی ممبرانوس) ودرساق پاقراردارد. تحریک این ناحیه که به کیست پاپیتال یا کیست بیکر معروف است باعث می شود که تورم و درد در پشت زانو ایجاد شود.

بورسیت پره پاتلار(بورسیت کشکک) که در جلوی زانو و در زیر کشکک زانو رخ داده و مهمترین علائم این التهاب تورم جلوی کشکک است که به علت ترشح و تجمع مایع در این بورس بوجود میاید. اغلب در افرادی که مدت زمان زیادی را روی زانوی خود کار می‌کنند رخ می دهد.این بیماری در کسانی که زیاد زانو میزنند مانند کسانی که زمین را میسایند یا موکت یا کاشی در روی زمین نصب میکنند و نیز در باغبان ها بیشتر است. در ورزش هایی که در آنها ورزشکار در معرض ضربه به جلوی زانو است مثل فوتبال، بسکتبال و کشتی هم این بیماری به کرات دیده میشود.

بورسیت پس آنسرین(Pes Anserian) که درقسمت داخلی زانو ایجاد شده و اغلب در نتیجه استفاده بیش از حد از زانوها رخ می دهد. این بیماری در ورزشکاران بخصوص دوندگان بیشتر دیده میشود. بیماران مبتلا به آرتروز یا سائیدگی زانو هم به این بیماری دچار میشوند. عواملی که زمینه را مستعد ایجاد این بیماری میکند عبارتند از :بد ورزش کردن، چاقی،چرخش ساق و زانو به خارج،استئوآرتریت و پارگی منیسک داخلی.

آرنج

حدود ده بورس در اطراف آرنج وجود دارد که باعث تسهیل در حرکات آرنج می گردد. اکثر این بورسها بی آزار بوده و غالباً باعث ناراحتی نمی گردند. بعضی از این بورسهای آرنج دراثر عوامل مختلف مثل ضربه های مکرر و یا ضربه حاد دچار التهاب میگردد. بورس اُلکرانون بین پوست و زایده اُلکرانون واقع شده و باعث تسهیل حرکات پوست روی زایده اُلکرانون می گردد. شایع ترین بورسیت آرنج، بورسیت اُلکرانون است. معمولاً اولین علامت بورسیت الکرانون تورم پشت آرنج است. عفونت در این بورس ها رایج است.

لگن

دو بورس اصلی در مفصل لگن قرار دارد که به دلایلی ممکن است متورم و حساس شوند. یک بورس برجستگی خارجی استخوان لگن را می پوشاند که با نام تروکانتر بزرگ تر شناخته می شود.

تورم این بورس با نام بورسیت تروکانتریک خوانده می شود. بورس دیگر در داخل کشاله ران قرار دارد که در صورت التهاب و تورم با نام بورسیت پلویک خوانده می شود. این نوع بورسیت نسبت به بورسیت تروکانتریک کمتر شایع است.بورسیت در ناحیه لگن اغلب با مشکلات مفصل ران مانند آرتروز و یا آسیب(به ویژه در حال دویدن) همراه است.بورسیت تروکانتریک در سطح خارجی ران رخ می دهد.بورسیت تروکانتریک بسیار شایع است و اغلب براثر اضافه وزن و در زنان میانسال رخ می دهد. بورسیت تروکانتریک باعث دردهای عمیق در مجاور مفصل ران می شود که ممکن است درد به سمت باسن یا زانو گسترش یابد.درد براثر فعالیت،فشارهای موضعی و یا کشش مانند راه رفتن طولانی مدت و بالا رفتن از پله ها یا اسکات زدن تشدید می شود. درد اغلب در شب بدتر می شود و می تواند فرد مبتلا را دچار مشکل در خوابیدن کند.علایم بورسیت تروکانتریک ممکن است با اختلالاتی مانند استئوارتریت، سندرم چفت شدن لگن، فیبرومیالژیا و  شکستگی فشاری روی بخش بالای استخوان پا ،شبیه بوده یا با علایم مرتبط به آنها اشتباه گرفته شود.

هر فردی امکان دارد که به بورسیت لگن مبتلا شود ولی این بیماری در زنان و افراد مسن شایع تر است. در افراد جوان تر و مردان این عارضه کمتر دیده می شود. برخی از عواملی که احتمال بروز بورسیت لگن را بالامی برند عبارتنداز:

استفاده بیش از حد از مفصل لگن طی فعالیت های ورزشی مانند دویدن، دوچرخه سواری و بالا رفتن از پله ها
لاغری شدید و خوابیدن روی سطوح سفت
آسیب به لگن در اثر افتادن و …
بیماری های مرتبط با ستون فقرات
کوتاه تر بودن یک پا نسبت به دیگری
آرتریت روماتوئید
سابقه جراحی

مچ پا

                

بورسیت مچ پا زمانی رخ می دهد که بورس زیر تاندون آشیل در پشت پاشنه ی پا،ملتهب شود. این نوع بورسیت اغلب براثر راه رفتن های طولانی مدت یا استفاده از کفش های پاشنه بلند رخ می دهد.بورسیت مچ پا براثر آسیب بیشتر در ورزشکاران جوان،اسکیت بازان روی یخ، ودختران نوجوانی که از کفش های پاشنه بلند استفاده می کنند دیده می شود.درد معمولا در پشت پاشنه ی پا رخ می دهد.

تشخیص

پزشک اغلب بورسیت را بر اساس تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی تشخیص می‌دهد. اگر بیمار تب داشته باشد از آنجا که بورسیت ممکن است عفونی باشد دکتر ممکن است از مایع بورس نمونه برداری کند  و برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال کند. این نمونه در جهت تشخیص باکتریها و احتمالا وجود کریستالها مورد آزمایش قرار می گیرد. بورسیت زانو و آرنج بیشتر مستعد عفونی شدن هستند.ممکن است پزشک آزمایشات تشخیصی بیشتری را به منظور رد کردن احتمال وجود سایر عارضه ها تجویز کند.

تصویربرداری بااشعه ایکس:تصاویر اشعه ایکس نمی‌توانند بورسیت را تشخیص دهند،امامی‎تواند در آشکار کردن مشکلات مربوط به استخوان یا ارتریت مفید باشد.اگر پزشک به بیماری های دیگری مثل دررفتگی یا شکستگی مشکوک باشد،برای اطمینان از عدم شکستگی یا ترک در استخوان ها گرفته می شود.

 سونوگرافی یا MRI :در صورتی انجام می‌شوند که بورسیت را نتوان به تنهایی از طریق معاینه فیزیکی تشخیص داد. ضمنا برای اطمینان از عدم پارگی تاندونها انجام می شود.

آزمایش خون: برای بررسی آرتریت روماتوئید انجام می شود.

 درمان

درمان غیر جراحی

بورسیت اغلب به مرور زمان بهبود می‌یابد، و هدف از درمان بورسیت ، تسکین علائم آن می‌باشد. پزشک ممکن است ، بسته به علت ایجاد بورسیت و عفونی شدن آن، یک یا چند روش درمانی را تجویز کند.

درمان اولیه :درمان 6 مرحله ای خانگی(P-R-I-C-E-M): محافظت- استراحت-گذاشتن یخ-بانداژ فشاری-بالانگه داشتن موضع درد و دارو درمانی.

  • محافظت:بستن برخی از انواع بالشتک‌ها یا پدهای محافظتی برای کاهش فشار بر روی مفاصل مفید خواهد بود.
  • استراحت:ورزش نکنید و از مفاصل ناحیه آسیب دیده استفاده نکنید مگر اینکه مجبور باشید. بورسیت عارضه ای است که به خوبی به استراحت جواب می دهد.
  • یخ:قرارادن پک های یخ به مدت 15 دقیقه و حداقل سهبار در روز در منطقه ی آسیب دیدهمی تواند به کاهش التهاب کمک کند.
  • بانداژ فشاری:به تخلیه ادم و تورم کمک میکند.
  • بالا نگه داشتن اندام :منطقه ی آسیب دیده را بالاتر از سطح قلب نگه دارید تا خون در آن منطقه جمع نشود.
  • دارو:داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایپوبروفن و ناپروکسن می توانند در کاهش التهاب و درد کمک کنند.اگر بورسیت ناشی از عفونت باشد، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند.

فیزیوتراپی:فیزیوتراپی در بالا بردن سرعت فرایند درمان و به دست آوردن نتایج مطلوب بسیار مهم است. همچنین فیزیوتراپی احتمال عود مجدد درد را نیز در آینده کاهش می‌دهد. فیزیوتراپی می‌تواند شامل روش‌های درمانی زیر باشد:

  • کرایوتراپی و کمپرس یخ
  • الکتروتراپی
  • تحریکات الکتریکی TENS
  • شاک ویو تراپی
  • لیزرتراپی
  • اولتراسوند تراپی
  • درمانهای دستی
  • تمرین درمانی
  • تیپینگ
  • مگنت تراپی
  • ورزشهای کششی و تمرینات اصلاحی

تزریق کورتیکواستروئید: اگر بورسیت مداوم بوده و به درمان‎های اولیه جواب ندهد پزشک ممکن است به تزریق یک داروی کورتیکوستروئیدی در بورس آسیب دیده با هدف کاهش التهاب اقدام کند. التهاب به طور معمول سریعاً فروکش می‎کند اما درد ناشی از تزریق ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.

اوزون تراپی: تزریق اوزونمی‌تواند برای التهاب بورسیت استفاده شود. اوزون تراپی مواد طبیعی را به بافت‎های آسیب دیده و ملتهب می‌رساند تا بدون جراحی ترمیم آنها شود.در این روش میزان اکسیژن در بافت موردنظر افزایش می‌یابد، سرعت سوخت‌وساز افزایش یافته و فرایندهای ترمیمی تحریک می‌شوند. همچنین سرعت ترمیم نیز افزایش می‌یابد.

اسپیراسیون: پزشک ممکن است برای کاهش مایع اضافی و درمان التهاب به اسپیره کردن بورس اقدام کند. این کار از طریق فرو بردن سوزن سرنگ به داخل بورس و تخلیه مایع موجود در آن انجام می‎شود. اسپیراسیون ممکن است به درد و ورم کوتاه مدت منجر شود، و بیمار به استفاده از یک ثبات دهنده مفصل در کوتاه مدت نیاز داشته باشد تا خطر بازگشت ورم کاهش پیدا کند.

درمان جراحی

هنگامی که روش های غیر جراحی نتوانند درد را کاهش دهند، پزشک روش جراحی را پیشنهاد می دهد. در این روش کیسه بورس متورم و عفونی شده برداشته می شود. بعد از برداشتن بورس آسیب دیده، یک کیسه جدید در همان قسمت ایجاد می شود. برخی از پزشکان معمولاً بورسکتومی آرتروسکوپی را انجام می دهند.

بیشتر بخوانید

سندروم پاتلوفمورال (Patellofemoral pain syndrome)

سندرم درد پاتلوفمورال یا کندرومالاسی یا زخم کشکک اصطلاحی است که برای توصیف درد در جلوی زانو و اطراف کاسه زانو یا کشکک زانو به کار می‌رود. سندرم درد پاتلوفمورال یکی از شایع‌ترین علل درد زانو، به‌خصوص در بین ورزشکاران، جوانان فعال، افراد بزرگ‌سال و کسانی است که کار فیزیکی دارند. درد و التهاب کشکک زانو بیشتر در زنان دیده میشود و در حدود 20 تا 25 درصد از دلایل زانودرد را شامل میشود.

سندرم درد پاتلوفمورال گاهی اوقات با نام زانوی دوندگان نیز خوانده می‌شود، زیرا شایع ترین عارضه ای است که در دوندگان مشاهده می‌شود. البته این عارضه می‌تواند در هر فردی که در فعالیت‌های خود، زانوی خود را زیاد خم می‌کند ایجاد شود؛ فعالیت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری و پرش، دو زانو و چهارزانو نشستن، از پله بالا و پایین رفتن و استفاده از توالت ایرانی. علت آن عدم تعادل در نیروهایی است که جهت گیری کشکک زانو و خم شدن و باز شدن زانو را کنترل می کنند، خصوصا زمانی که فشار وزن بیش از حدی بر روی زانو وارد می شود. درد و سفتی که باعث می‌شود بالا رفتن از پله‌ها، زانو زدن و فعالیت‌های روزمره دیگر را مشکل کند.

آناتومی

زانو بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین مفصل در بدن است. زانو یک مفصل سینوویال است که استخوان فمور، یعنی استخوان ران پا که بلندترین استخوان بدن است را به استخوان تیبیا، یعنی استخوان ساق پا و دومین استخوان بلند بدن، متصل می‌کند. در داخل مفصل زانو در واقع دو سطح مفصلی وجود دارد: سطح مفصلی تیبیافمورال که بین استخوان ران و ساق پا است و سطح مفصلی پتلافمورال که بین استخوان ران پا و کشکک زانو است. این دو در کنار یکدیگر اجازه می‌دهند که مفصل زانو مانند یک لولا عمل کند و خم و راست شود و ‌به طرفین چرخش داشته باشد.  کشکک در زانو نقش یک قرقره را بازی میکند. تاندون عضله چهارسر زانو به کشکک متصل میشود و از طریق آن به استخوان ساق پا نیرو وارد میکند و بدین ترتیب زانو را صاف میکند.

           

علل

علت اصلی این بیماری هنوز مشخص نیست. اما برخی عوامل ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند:

استفاده بیش از حد از مفصل: در بسیاری از موارد سندرم درد پاتلوفمورال ناشی از فعالیت‌های فیزیکی شدید است که فشار تکراری را بر روی زانو قرار می‌دهند مانند پیاده‌روی، دو زانو و چهارزانو نشستن و بالا رفتن از پله .

مشکلات بیومکانیکال زانو:عللی که باعث تغییر در بیومکانیک حرکت کشکک می شوند عوامل خطر به حساب می آیند و شامل کوتاهی عضله چهارسر (عضله جلوی ران)، کوتاهی عضله ایلیوتیبیال باند (عضله کناری ران)، ضعف عضله چهارسر، صافی کف پا، چرخش ساق پا به داخل و ضعف عضلات لگن می باشند.در برخی افراد کشکک زانو تراز نیست. در این صورت فعالیت شدید می تواند باعث وارد آمدن فشار بیش از حد وساییدگی غضروف پشت کشکک زانو شود. چنین چیزی می تواند منجر به نرم شدن و از کار افتادگی غضروف پشت کشکک (کندرومالاسی) و ایجاد درد در استخوان زیرین و و سوزش مفصل شود.

ضربه:آسیب‌ به کشکک زانو مانند شکستگی یا جابجایی، می‌تواند با سندرم درد پاتلوفمورال مرتبط باشد.

تمرینات شدید و نامناسب:تمرینات سنگین و پرفشار مخصوصا تمریناتی که در آن زانو بیش از حد خم میشود میتواند به مفصل پاتلوفمورال آسیب برساند. تغییر ناگهانی در فعالیت فیزیکی که گاهی تغییر در شدت فعالیت است، مانند افزایش تعداد روزهایی که هر هفته تمرین می‌کنید و گاهی تغییردر طول مدت فعالیت، مانند دویدن فواصل طولانی‌تر ،نیز از عوامل آسیب به مفصل بین کشکک و استخوان ران است.

استفاده از تجهیزات ورزشی غیراستاندارد  و تکنیک نادرست در هر رشته ورزشی: خیلی از افراد غیرحرفه ای بدون مشورت گرفتن از مربی و کسب آگاهی و آمادگی لازم ورزشهایی را انجام میدهند که نه تنها باعث آمادگی بهتر بدنی آنها نمیشود که سبب آسیب دیدنشان میشود. از جمله این ورزشها که عوارض عضلانی اسکلتی مختلفی را در پی دارد بدنسازی است که اکثر افراد آن را به عنوان یک ورزش تخصصی و کاملا حرفه ای نمیبینند.

علائم

رایج‌ترین علایم سندرم درد پاتلوفمورال، درد مبهم و گرفتگی در جلوی زانو است. این درد – که معمولا به تدریج شروع می‌شود و اغلب مربوط به فعالیت است – ممکن است در یک یا هر دو زانو وجود داشته باشد. علائم متداول دیگر عبارتند از:

  • درد و سفتی زیر استخوان کشککپس از نشستن طولانی مدت و پس از آن بلند شدن و  راهرفتن
  • احساس سایش، ترک خوردن، پرش و خشکی در زیر کشکک هنگام حرکت زانو
  • درد در ناحیه ی کشکک زانو در حین ورزش و فعالیت‌هایی که مکررا زانو خم می شودمانند دویدن، بالا رفتن از پله ها، پریدن، یا چمباتمه زدن
  • احساسی شبیه قفل شدن زانو
  • تورم هم از علایم دیگر این بیماری است که می تواند داخل مفصلی باشد یا بدنبال التهاب تاندون کشکک اتفاق بیافتد
  • تشدید درد با بالا رفتن یا پایین آمدن از پله ها و گاهی اوقات با راه رفتن، خصوصا بر روی سطح شیب دار و با نشستن طولانی مدت
  • شنیدن صدای تق‌تق از زانو در هنگام بالا رفتن از پله‌ها. همچنین ممکن استبعد از نشستن به مدت طولانی در هنگام بلند شدن یا راه رفتن از زانوی خود این صدا شنیده شود
  • خالی کردن زانو به طور مکرر به دلیل همراهی نکردن عضله چهار سر ران

تشخیص

در بسیاری از موارد نیاز به تست‌های پاراکلینیک نیست و تشخیص با شرح حال و معاینه فیزیکی دقیق محرز می‌شود.پزشک برای تعیین محل دقیق درد جلو زانو ، به آرامی جلوی زانو و کشکک را فشار داده و سپس می‌کشد. او همچنین قدرت و طول عضلات بدن مخصوصا عضلات اطراف زانو را ارزیابی میکند.

پزشک همچنین برای کمک به تشخیص درد زانو و اطمینان از دخالت نداشتن سایر مشکلات فیزیکی در عارضه فعلی موارد زیر را نیز چک می‌کند:

  • راستای ساق و وضعیت قرارگیری کشکک
  • پایداری زانو، چرخش مفصل ران و دامنه حرکتی زانو‌ها و مفاصل ران
  • وجود هرگونه نشانه‌ای از حساسیت به لمس در زانو
  • اتصال عضلات ران به کشکک
  • قدرت، انعطاف، استحکام و کشیدگی طبیعی عضلات باسن، عضلات جلوی ران (چهارسر)، و عضلات پشت ران (همسترینگ)
  • سفتی تاندون آشیل و انعطاف‌پذیری مچ پا

تستها

در برخی موارد برای کمک به تشخیص علت درد زانو، پزشک ممکن است آزمایشهای تصویربرداری زیررا تجویز نماید.

تصویربرداری با اشعه ایکس: تصویر برداری با اشعه ایکس می تواند به تشخیص شکستگی ها و سایش های مفصل و همچنین خارهای استخوانی کمک کند .

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (‏MRI‏):این تست به طور خاص برای مشخص کردن صدمات به بافت های نرم از جمله رباط ها، تاندون ها، غضروف ها و عضلات است.

درمان

درمان های غیر جراحی

درمان اصلی این بیماران غیرجراحی است. روش درمانی بیمار به شرایط خاص او و علت اصلی بروز التهاب بستگی دارد. اما در اغلب موارد، سندروم درد پاتلوفمورال به طور موفقیت‌آمیزی با روشهای درمانی غیر جراحی درمان می‌شود.

تغییر در سطح فعالیت: اولین قدم متوقف کردن فعالیت‌های است که باعث آسیب و فشار به زانو می‌شود. این ممکن است به معنی تغییر برنامه تمرینی‌تان و یا تغییر دادن آن به فعالیت‌هایی با فشار کمتر به زانو باشد. دوچرخه سواری و شنا گزینه‌های خوبی هستند. اگر اضافه‌ وزن دارید، کاهش وزن نیز به کاهش فشار روی زانو کمک خواهد کرد.

روشRICE: RICEیکی از درمان‌های متداول برای آسیب‌های ورزشی است  و مخفف استراحت، یخ، بانداژ فشاری و بالا نگه داشتن است.

  • استراحت: تا جای ممکن به زانوی خود استراحت دهید. از انجام دادن فعالیت‌هایی مانند اسکات و دویدن که موجب تشدید درد می‌شوند، خودداری کنید و برای بازه‌های زمانی طولانی در حالت ایستاده یا نشسته نمانید.
  • یخ: برای تسکین درد و تورم، هر 3 الی 4 ساعت، به مدت 20 دقیقه روی زانو کمپرس سرد بگذاریدو این کار را تا 2 الی 3 روز و یا تا زمان برطرف شدن درد ادامه دهید.
  • بانداژ فشاری: به منظور اعمال فشار به ناحیه زانو، آن را با یک باند ببندید یا از زانوبند استفاده کنید.
  • بالا نگه داشتن : زمانی که نشسته‌اید یا خوابیده‌اید، زیر پای خود پشتی بگذارید تا زانوی شما بالاتر قرار گیرد.

 داروها: داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایپوبروفن و یا ناپروکسن می توانند در کاهش التهاب و درد کمک کنند.

بریس:زانوبندهای طبی یک روی آن یک سوراخ برای قرار گرفتن کشکک در آن قرار داردکمک میکنند که از انحراف بیش از حد کشکک جلوگیری شود.

کفی طبی یا ارتز:با قرار دادن این کفی‌ها در کفش می توانید کف پا و قوزک پای‌تان را هم تراز و با ثبات کرده و فشار را از قسمت پایین پای‌تان بردارید. این کفی ها به صورت آماده و یا سفارشی قابل تهیه هستند.

فیزیوتراپی:عملاً تمامی موارد این سندروم پاسخ خوبی نسبت به فیزیوتراپی نشان می‌دهند. هدف از انجام این درمان از بین بردن التهاب موضعی و تشخیص و رفع هرگونه مشکل در حالت و موقعیت ساختارهای بدن است که ممکن است باعث ایجاد این مشکل شده باشند. روش های درمانی فیزیوتراپی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • درمان دستی:این روش درمانی، ترکیبی از ماساژ و تکنیک‌های کششی است که برای کاهش تنش به همراه بهبود قدرت و استقامت عضلات اطراف زانو مورداستفاده قرار می‌گیرد.
  • ماساژ درمانی:هدف از انجامماساژ درمانی، شل کردن عضلات می‌باشد. با استفاده از این روش می‌توان موقعیت عضلات و تاندون‌ها را بهبود بخشید.
  • سوزن خشک : سوزن خشک در مواردی که عضلات اطراف مفصل به علت درگیری دچار نقاط ماشه ای و دردناک شده اند استفاده میشود. با استفاده از سوزن خشک این نقاط آزاد شده و در نتیجه درد کاهش پیدا میکند و با افزایش گردش خون عضلات عملکرد طبیعی خود را به دست می آورند.
  • الکتروتراپی:به نظر می‌رسد استفاده از تحریک الکتریکی و بیوفیدبک روی عضلات چهارسر ران، امکان بازگشت فعالیت عضلات را آسان می‌کند و ممکن است نسبت به ورزش درمانی بهتر عمل کند.
  • لیزر پرتوان:  لیزر پرتوان انرژی بافت را تا ۱۰۰ برابر بالا برده و منجر به افزایش خونرسانی و بهبود بافت میشود.
  • مگنت تراپی : با افزایش اکسیژن رسانی بافت ها تا ۲۰۰ برابر و نرمال کردن یون ها ترمیم بافت را بهبود می بخشد.
  • شاک ویو تراپی : با فرستادن امواج صوتی پرقدرت ترمیم بافت را تحریک می کند.
  • ورزش درمانی:انجام برخی تمرینات ورزشی به‌بهبود دامنه حرکت، قدرت و استقامت زانوها کمک می‌کند. تمرکز بر تقویت و کشش دادن عضلات چهارسر بسیار مهم است زیرا این عضلات عامل اصلی پایداری کشکک زانو هستند. فیزیوتراپیست با ارائه حرکات ورزشیمناسب می‌تواند به افزایش انعطاف و قدرت ناحیه آسیب دیده کمک کرده و در نتیجه روند بهبود را تسریع ببخشد. تمرینات زیر نمونه هایی از تمریناتی است که برای درمان سندروم پاتلافمورال استفاده میشود و البته فیزیوتراپیست با توجه به شرایط بیمار آنها را تجویز میکند.

تزریق کورتون:برای دردهای شدید در زیر و جلوی کشکک زانو، تزریق هیدروکورتیزون می‌تواند موثر باشد. تزریق موضعی کورتون به زانو در کاهش التهاب و درد جلوی کشکک زانو در مواردی که آسیب به رباط زانو نیز وارده شده باشدموثر است.

تزریق پلاسمای غنیاز پلاکت ( PRP) :تزریق پی آر پی یک گزینه درمانی مناسب برای تحریک و تسریع التیام و بازسازی بافت نرم و درمان مشکلات رباط و تاندون اطراف و زیر کشکک و مفصل زانو است.

درمان جراحی

درمان سندروم درد پاتلوفمورال از طریق جراحی در موارد معدودی که بیمار از روش های غیر جراحی جواب نگرفته است تجویز می شود. این روش شامل موارد زیر است:

آرتروسکوپی:در این روش جراح دوربینی به نام آرتروسکوپ را داخل مفصل  قرار می‌دهد. این دوربین تصاویری را روی نمایشگر نشان می‌دهد و جراح از این تصاویر جهت هدایت ابزارهای کوچک خود در داخل مفصل استفاده می‌کند.

دبریدمنت:در برخی موارد، حذف بافت غضروف آسیب‌دیده از سطح کشکک می‌تواند باعث تسکین درد شود. در واقع غضروف آسیب دیده از سطح مفصل تراشیده میشود.

آزادسازی جانبی:اگر تاندون رتیناکولوم جانبی به اندازه ایی سفت باشد که کشکک را به خارج از شیار تروکلئار فشار دهد، این روش بافت را نرم تر کرده و به هم تراز شدن کشکک کمک می‌کند.

انتقال برجستگی درشت نی:در برخی موارد، لازم است موقعیت کشکک را با جابجا کردن تاندون کشکک همراه با بخشی از برجستگی روی استخوان درشت نیکه در واقع محل چسبیدن تاندون عضله چهاسر استتغییر داد.

یک عمل جراحی باز سنتی برای این روش مورد نیاز است. دکتر به طور کامل یا ناقص برجستگی درشت نی را جدا می‌کند تا استخوان و تاندون به طرف قسمت داخلی زانو حرکت کنند. سپس تکه استخوان با استفاده از پیچ‌ها به درشت‌نی متصل می‌شود. در اغلب موارد این انتقال برای حرکت بهتر کشکک زانو در شیار تروپلار امکان پذیر است.

پیشگیری

سندرم درد پاتلوفمورال معمولا به طور کامل با اقدامات ساده یا درمان فیزیکی برطرف می‌شود. با این حال، اگر شما تغییراتی در سطح تمرینات و فعالیت‌تان اعمال نکنید ممکن است دوباره این مشکل برای شما تکرار شود. حفظ شرایط مناسب ماهیچه‌ها در اطراف زانو، به خصوص عضلات چهارسر و همسترینگ گام‌های دیگری هستند که می‌توانید برای جلوگیری از برگشت درد زانو بردارید. این موارد عبارتند از:

  • پوشیدن کفش‌های مناسب با فعالیت‌های شما
  • گرم کردن کامل قبل از فعالیت فیزیکی
  • قرار دادن تمرینات کششی و انعطاف‌پذیری برای عضلات چهارسر و عضلات همسترینگ در برنامه گرم کردنوسردکردنبعداز فعالیت فیزیکی
  • افزایش تدریجی سطح تمرینات
  • کاهش هرگونه فعالیتی که در گذشته به زانوهای شما آسیب رسانده باشد
  • حفظ وزن مناسب برای جلوگیری از فشار آمدن به زانو

 

بیشتر بخوانید

فتق دیسک(Herniated Disc)

فتق یا بیرون زندگی دیسک کمر یکی از بیماری های شایع و جدی ستون فقرات است که می تواند سبب بروز مشکلات و عوارض زیادی برای فرد شود.فتق دیسک بیشتر در سنین بین 30 تا 50 سال اتفاق می‌افتد و در زنان دو برابر مردان است.

دیسکهای بین مهره ای، بافت های مقاومی هستند که موجب ارتباط استخوانهای مهره به یکدیگر می شوند. آنها قادر هستند که انواع شوک و ضرباتی که به مهره های ستون فقرات وارد می شود را دفع کنند. هر دیسک دارای حلقه خارجی سخت فیبری و یک مرکز ژله مانند می باشد. فتق یا بیرون زدگی دیسک زمانی رخ می‌دهد که بخشی از ماده ژلاتینی نرم داخل دیسک از پارگی موجود در بخش خارجی دیسک بیرون بزند. فتق دیسک عصب‌های مجاور را تحریک می‌کند و باعث درد، بی‌حسی یا ضعف دست یا پا میشود. البته بسیاری از بیماران دچار فتق دیسک با هیچ گونه علائمی روبرو نمی‌شوند. درمان اکثر موارد فتق دیسک نیازی به جراحی ندارد. فتق دیسک در اثر ساییدگی یا آسیب دیدگی‌های منتج از سوانح و تصادفات نیز ایجاد می‌شود. گاهی اوقات به این مشکل، دیسک تضعیف شده و یا پارگی دیسک نیز گفته می شود.

فتق دیسک می تواند در هر قسمتی از ستون فقرات رخ دهد ولی در کمر (ستون فقرات لومبار) به علت اینکه وزن زیادی از بدن را تحمل میکند بیشتر اتفاق می افتد.شیوع فتق دیسک در گردن کمتر از کمر است. علت آن ساختمان خاص مهره های گردنی و قدرت بالای رباطی است که در پشت مهره ها و دیسک ها قرار گرفته و از آنها محافظت میکند.منطقه درد بستگی به بخشی از ستون فقرات دارد که تحت فشار قرار گرفته است.

علل

دردی که به علت فتق دیسک کمر ایجاد می‌شود معمولاً ناگهانی به وجود می‌آید. ولی این درد نتیجه یک روند پیش‌رونده بوده است.فتق دیسک کمر اغلب به علت استهلاک ناشی از افزایش سن به وجود می آید. با افزایش سن، دیسک کمر بخشی از آب خود را از دست می دهد. این حالت باعث می شود که انعطاف پذیری آنها کمتر شده و بیشتر در معرض پاره شدن قرار بگیرند و در چنین شرایطی ممکن است با یک فشار و یا چرخش کوچک نیز با پارگی دیسک مواجه شویم. در افراد جوان تر هم احتمال فتق دیسک شدید وجود دارد با این تفاوت که در جوانتر ها چون دیسک ها آبدارترند احتمال فتق قسمت نرم دیسک بیشتر است ولی در افراد مسن بیشتر قسمت سخت دیسک دچار فتق می شود .

در بسیاری از افراد علت اصلی فتق دیسک کمر ناشناخته است. فشار یا آسیب بیش از حد ممکن است منجر به فتق دیسک شود. گاهی اوقات ممکن است بلند کردن اجسام بزرگ و سنگین توسط عضلات کمر (به جای بلند کردن آنها با استفاده از عضلات ران و پا) باعث فتق دیسک کمر شود. یک علت غیر شایع برای ایجاد فتق دیسک کمر ، آسیب تروماتیک (ضربه خوردن) به دیسک مثل سقوط از ارتفاع یا ضربه به پشت (تصادف با ماشین )می‌باشد. تحقیقات نشان داده است که فتق دیسک میتواند زمینه ارثی و خانوادگی نیز داشته باشد.

علائم

بسته به مکان فتق دیسک و اندازه فتق، علائم تا حد زیادی متفاوت است. ممکن است فتق دیسک کمر هیچ گونه علائمی را از خود نشان ندهد و تنها در عکس های تصویر برداری قابل مشاهده باشد. به همین دلیل صرف اینکه در ام آر آی نشانه ای از فتق دیده شود بدون اینکه بیمار علامتی مرتبط با آن داشته باشد نمیتوان آن را به عنوان یک بیماری در نظر گرفت و باید آن را نادیده گرفت..

اگر فتق دیسک بر روی عصب فشار وارد نکند، ‏ممکن است کمر درد کمی داشته باشید و یا اصلاً دردی را تجربه نکنید. اگر بر روی عصب فشار وارد کند، ممکن است درد، ‏بی حسی یا ضعف در منطقه ای از بدن که عصب به سوی آن حرکت می کند، احساس شود. فتق دیسک بین مهره ها بیشتر در قسمت کمر بروز می کند و به نسبت کمتر در بین مهره های گردنی نیز اتفاق می افتد.

شایع ترین علائم فتق دیسک کمر عبارتند از:

درد پا: اگر فتق دیسک کمر شما در قسمت پایین کمر باشد شما معمولا در باسن، ران و ساق پای خود احساس درد شدید می کنیدو اگر این فتق در مهره های بالایی کمر اتفاق افتاده باشد درد را در جلوی ران و زانوی خود حس میکنید.

بی حسی و سوزن سوزن شدن: فتق دیسک بین مهره ای اغلب باعث بی حسی و سوزن سوزن شدن در بخشی از بدن که اعصاب آن به علت فتق دیسک تحت فشار است، می شود.
ضعف: ممکن است عضلاتی که توسط اعصاب تحت تاثیر قرار گرفته کنترل می شوند، تضعیف شوند. این اتفاق ممکن است باعث شود که بیمار احساس ضعف و ناتوانی در اندام خود داشته باشد، نتواند روی پنجه راه برود و یا حتی قادر به بالا آوردن پنجه پای خود نباشد وتلو تلو بخورد.

درد دیسک کمر معمولا کم کم شروع میشود و در حین نشستن و پاشدن، در شب ها، هنگام سرفه، عطسه و یا خندیدن و یا خم شدن و یا راه رفتن بیش از حد ،درد شدیدتر می شود.

عوامل خطر ساز

عواملی که خطر ابتلا به فتق دیسک بین مهره ای را افزایش می دهند عبارتند از:

اضافه وزن: اضافه وزن منجر به افزایش فشار وارد آمده به دیسک ها می شود.

شغل: افرادی که ساعت های طولانی در وضعیت ثابت نشسته قرار می گیرند مثل راننده ها یا کارمندان بانک و شرکت ها و افراد با مشاغل سخت بدنی بیشتر در معرض ابتلا به فتق دیسک بین مهره ای هستند. بلند کردن، کشیدن، هل دادن، خم وراست شدن و یا چرخیدن های مکرر نیز می تواند این خطر را افزایش دهد.

زمینه ارثی: برخی از افراد استعداد ابتلا به فتق دیسک کمر را از والدینشان به ارث می برند.در این افراد معمولا بصورت ژنتیکی قوس ستون فقرات کمری و گردنی کم است و دیسکها تمایل دارند به عقب فتق پیدا کنند.

سیگار: اعتقاد بر این است که سیگار کشیدن اکسیژن رسانی به دیسک را کاهش می دهد و باعث می‌شود روند تخریب دیسک تسریع گردد. این تخریب باعث می‌شود که دیسک بیشتر در معرض بیرون زدگی قرار گیرد.

با تمام این اوصاف باید توجه داشت که فتق دیسک کمری ممکن است در هر سن، شغل، وزن و هر شرایطی ایجاد گردد.

تشخیص

در اغلب موارد برای تشخیص فتق دیسک کمر تنها معاینات بالینی و سوابق پزشکی برای تشخیص آن کفایت می کند. اما اگر فیزیوتراپیست یا پزشک برای تشخیص وضعیت موجود مشکوک باشد ممکن است آزمون های دیگری را نیز تجویز کند. این آزمون ها می توانند شامل موارد زیر باشند:

اشعه ایکس : اشعه ایکس فتق دیسک را نشان نمی دهد اما برای تشخیص سایر علل احتمالی درد مثل وجود تومور،عفونت، شکستگی و غیره ‏بکار می رود.‏

سی تی اسکن (اسکن توموگرافی کامپیوتری ‏CT‏ ‏): این روش شکل و اندازه کانال نخاعی، محتویات و ساختارهای اطراف آن را ‏نشان می دهد.‏

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (‏MRI‏): ‏MRI‏ تصاویری از طناب نخاعی، ریشه های عصبی و ‏مناطق اطراف آن به دست می دهد و بهترین راه برای تشخیص آسیب های ستون فقرات است.  با استفاده از MRI میتوان محل و میزان دقیق فتق دیسک ها و اینکه چقدر به بافت های اطراف مخصوصا ریشه های عصبی فشار وارد میکنند تشخیص داد.

نخاع‌ نگاری یا میلوگرام ‏(Myleogram)‏: این روش عبارت است از عکسبرداری با اشعه ایکس از کانال نخاعی پس از ‏تزریق یک ماده حاجب به داخل فضاهای مایع مغزی نخاعی مجاور. از طریق این روش می توان امکان وجود فشار بر روی ‏طناب یا اعصاب نخاعی را که در نتیجه فتق دیسک، اسپور یا زائده استخوانی، تومور ، و غیره رخ داده اند را مشاهده نمود.  البته امروزه از این روش به ندرت استفاده میشود.

الکترومایوگرافی و مطالعات هدایت عصبی (‏EMG / NCS‏) : این تست ها که به نام نوار عصب و عضله هم شناخته می شود جریان الکتریکی را در امتداد ریشه ‏های عصبی، اعصاب محیطی و بافت های عضلانی اندازه گیری می کنند. بر اساس این روش، وجود آسیب عصبی در ‏حال پیشرفت، امکان بهبودی اعصاب از آسیب های گذشته و وجود محل دیگری که تحت فشار عصبی قرا گرفته باشد ‏قابل تشخیص است. در واقع با استفاده از این روش میتوان یافته های دیگر که از طریق معاینه و MRI بدست آمده است را تایید یا رد کرد.‏

درمان

درمان غیر جراحی
درمان اولیه برای فتق دیسک معمولا درمان غیر جراحی است. تمرکز این روشهای درمانی بر تسکین درد است.
درمان غیر جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

استراحت:افزایش استراحت و کاهش فعالیت برای کم کردن فشاری که به مهره ها وارد می شود نقش موثری در کاهش درد دارد. بیمار باید تا زمان بهبودی کامل از انجام فعالیت های سنگین خودداری کند. نشستن به مدت طولانی نیز در این بیماران خوب نبوده و باید کم شود.

بریس:استفاده از بریس یا کمر بندهای طبی با تجویز متخصص می تواند به کاهش درد و محدودیت حرکات کمر کمک کند. البته استفاده از بریس و کرست های کمری در دراز مدت توصیه نمی شود چون می تواند باعث ضعف عضلات و در نتیجه مزمن شدن کمردرد شود.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی(NSAIDs):داروهایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می تواند درد را کاهش دهد.

فیزیوتراپی: فیزیو تراپی معمولا نقش مهمی را در بهبود فتق دیسک کمر بازی می کند. روش های فیزیو تراپی نه تنها موجب تسکین سریع درد می شوند، بلکه با استفاده از درمانهای دستی و تمرینات مخصوص و آموزشهای لازم به بیمار در انجام حرکات روزمره میتوانن باعث جلوگیری از عود مجدد بیماری شوند. درمانهای فیزیوتراپی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • گرما یا سرما درمانی:هر کدام از این روش های درمانی، مزایای خاص خود را دارند و فیزیوتراپیست شما ممکن است برای گرفتن بهترین نتایج، به صورت متناوب از هر کدام از این روش ها استفاده کند. گرما درمانی باعث افزایش جریان خون در بدن می شود. افزایش جریان خون به بهبود نواحی آسیب دیده با تامین اکسیژن و مواد غذایی اضافی کمک موثر می نماید. این جریان همچنین می تواند مواد زاید شیمیایی ناشی از اسپاسم عضلات را از محل خارج نماید.در مقابل سرما درمانی باعث کاهش جریان خون در بدن می شود. انجام این کار می تواند باعث کاهش التهاب، اسپاسم عضلات و درد شود.
  • ماساز عمیق بافت: ماساز عمیقبافتبرای آزاد سازی گرفتگی و اسپاسم عضلات به کار می رود. این روش درمان غیر فعال فیزیوتراپی نقش موثری در درمان دیسک کمر دارد.
  • اولتراسوند: تکنولوژی اولتراسوند امواج صوتی با فرکانس بالا را به ناحیه‌های خاصی از بدن منتقل می‌کند. امواج صوتی ارتعاش عمیقی را در بافت ایجاد می‌کند و این ارتعاش گرمای خفیفی را تولید می‌کند که جریان خون، اکسیژن‌رسانی و جریان مواد مغذی را در ناحیه درمان افزایش می‌دهد و به خارج شدن پسماندهای سلولی کمک می‌کند. این روش عموماً برای آرام شدن بیمار، کاهش التهاب و تسکین درد فتق دیسک موثر است.
  • تحریک الکتریکی عصب از روی پوست(TENS) : دستگاه تحریک الکتریکی عصب از روی پوست(الکتروتراپی) از الکتریسیته به منظور تحریک عضلات استفاده می کند. این روش درمانی اسپاسم عضله را کاهش می دهد. همچنین باعث آزاد سازی آندروفین به عنوان یک مسکن طبیعی درد در بدن می شود.
  • سوزن خشک (dry needling):استفاده از سوزن خشک از طریق آزاد سازی اندورفین‌ ها در سیستم عصبی مرکزی به همراه افزایش جریان خون و اکسیژن رسانی در منطقه تحت درمان موجب کاهش درد و التهاب می شود و نیز با از بین بردن نقاط ماشه ای در عضلات باعث از بین رفتن درد و اسپاسم عضلانی می گردد.
  • درمان دستی: درمان دستی ستون فقرات روشی است که در آن متخصص فیزیوتراپی با استفاده از تکنیک های دستی به مفصل ستون فقرات فشار وارد می‌کند و باعث قرار گرفتن صحیح مهره ها نسبت به هم و به زبان عامیانه جا افتادن مهره ها میشود و در نتیجه دردتسکین و عملکرد بهبود می یابد. این شیوه درمان را می‌توان با دست یا وسایل مخصوص انجام داد.
  • شاک ویو تراپی:امواج شاک ویو سبب افزایش جریان خون در قسمت های آسیب دیده، تحریک بازسازی سلول ها، عروق و تسریع بهبودی و تسکین درد می شود.شاک ویو تراپی به نسبت سایر روش های درمانی متداول اثرات درمانی بهتری داشته و نتایج درمانی آن ماندگارتر است.
  • لیزر درمانی:درمان فتق دیسک با لیزر پرتوان ، مدرنترین درمان دیسک در جهان است. در این روش منبع نور باعث نفوذ انرژی نور به عمق بافت شده و افزایش جریان خون و تحریک بافت های آسیب دیده را سبب می شود.بنابراین عملکرد سلول های بدن به حالت طبیعی باز می گردد. لیزردرمانی  برای درمان بدون جراحی دیسک کمر  چه مزمن و چه خفیف کاربرد موثری دارد.
  • ورزش و تمرینات اصلاحی: تمرین‌های کششی و تقویتی تحت نظر فیزیوتراپیست کمک زیادی به تسکین درد خواهد کرد. این ورزش ها به رهایی از درد ناشی از فتق دیسک کمک می کنن و به جلوگیری از عود مجدد بیماری کمک میکنند.لازم به ذکر است که بیمار باید ورزش را در مرحله کاهش درد شروع کند.ورزش در زمان درد باعث تشدید علائم دیسک کمر خواهدشد.در زیر تصاویر برخی از این تمرینات آورده شده است. از انجام تمرینات بدون مشورت با فیزیوتراپیست باید خودداری کرد. زیرا ممکن است تمرینی که برای یک بیمار مفید است برای بیمار دیگر آسیب زننده باشد. نوع تمرینات و زمان و تعداد آنها را فیزیوتراپیست با توجه به شرایط بیمار تعیین میکند.

 

تزریق استروئید : تزریق استروئید در فضای اپیدورال (ESIs) درمانی پرطرفدار برای انواع کمردرد و فتق دیسک است و زمانی تجویز می شود که درمان فیزیوتراپی برای بیمار کاملا موفقیت آمیز نبوده باشد. هدف از این تزریق کاهش درد است و گاهی اوقات تزریق به تنهایی ناراحتی بیمار را تسکین می‌دهد. البته تزریق استروئید معمولاً بخشی از برنامه جامع توانبخشی است.

تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP): دیسک کمر و درمان آن با پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) درمانی ایمن، موثر و کاملاً طبیعی برای التیام مفاصل آسیب دیده است. در ابتدا مقدار کمی از خون بیمار گرفته می‌شود و در سانتریفیوژ چرخانده می‌شود تا پلاکت‌ها تغلیظ شود، سپس پلاکت در ناحیه آسیب دیده تزریق می‌شود. مطالعات گسترده وپژوهش‌های پزشکی نشان‌دهنده مزایای شاخص PRP برای بیمارانی است که از درد فتق دیسک رنج می‌برند.

اوزون تراپی:پزشکان از اوزون برای درمان بیماری‌های مختلف استفاده می‌کنند. گاهی اوقات جراحی واقعاً دلیل اصلی فتق دیسک کمر را رفع نمی‌کند و در واقع به اصلاح زیست مکانیک ستون فقرات می‌پردازد. اوزون یا روش( Discosan) رویکرد جدیدی برای درمان دیسک کمر است که هم جنبه زیستی و هم جنبه زیست پزشکی پاتولوژی را برطرف می‌کند.در این روش مخلوطی از اوزون و اکسیژن اطراف ناحیه دیسک تزریق می‌شود. در ابتدای دوره درمان باید هر هفته دو جلسه اوزون تراپی به مدت یک تا دو ماه انجام شود. اوزون تراپی عوارض خاصی ندارد و بیمار پس از انجام آن به استراحت نیازی ندارد اما در میزان تاثیر آن در بهبودی بیمار تردید وجود دارد.

درمان جراحی

در صورتی که آسیب دیسک کمر بحدی شدید باشد که با سایر درمان ها قابل کنترل و بهبودی نباشد جراحی به عنوان آخرین راه انجام می گیرد. روش جراحی بسته به شرایط بیمار انتخاب می شود.در صورت تایید عمل ‏جراحی توسط پزشک، سن بیمار، سلامت کلی و مسائل دیگر مورد توجه قرار می گیرند.

مزایای عمل جراحی همیشه باید به دقت در برابر خطرات آن مورد بررسی قرار گیرد. اگر چه درصد زیادی از بیماران مبتلا به ‏فتق دیسک خبر از تسکین قابل توجه درد پس از عمل جراحی می دهند، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که این عمل به همه ‏ی افراد کمک کند.‏ بیمار ممکن است تحت شرایط زیر واجد شرایط عمل جراحی ستون فقرات باشد:

  • درد ساق پا و کمر فعالیت عادی بیمار را محدود کرده یا باعث اختلال در کیفیت زندگی وی گردد و با درمانهای غیر جراحی قابل کنترل نباشد
  • بیمار نقض عصبی پیشرونده ای را تجربه کند، مانند ضعف پا یا بی حسی
  • فقدان عملکرد طبیعی روده و مثانه
  • مشکل در ایستادن و یا راه رفتن
  • بی اثر بودن درمان داروئی و فیزیکی
  • بیمار وضعیت سلامت خوب و معقولی داشته باشد

انواع مختلفی از جراحی کمر و گردن وجود دارد که می‌توان بر اساس بیمار نسبت به انجام آنها اقدام کرد. این عمل‌ها عبارتند از:

  • دیسکتومی : برداشتن دیسک از طریق جراحی یا خارج کردن نسبی دیسک بین مهره ای.
  • لامینکتومی : برداشتن قوس استخوانی و یا لامینای یک مهره از طریق جراحی برای باز کردن فضای اطراف عصبی که تحت فشار است
  • لامینوتومی : ایجاد برش نازکی بر لامینا بمنظور کاهش فشار بر اعصاب نخاعی
  • فیوژن ستون فقرات : روشی که طی آن استخوان بر روی ستون فقرات پیوند زده می شود و اتصال سفت و محکمی بین ‏دو یا چند مهره ایجاد می شود. در این روش ابزارهایی مانند پیچ ‏‎‎و میله برای حفظ بیشتر این فیوژن یا هم جوشی مورد ‏استفاده قرار می گیرد.‏

توانبخشی

بهبودی از عمل جراحی دیسک کمر فرایندی است که به تحمل زیادی نیاز دارد. مدت زمان این دوره به چندین عامل بستگی دارد که عبارتند از: شدت مشکلی که برای رفع آن عمل جراحی انجام شده، سن بیمار و کیفیت مراقبت و دیگر عوامل. مهار درد اولین گام مهمی است که به بیمار اجازه می دهد تا توان خود را دوباره به دست آورد چرا که اگر بیمار درد زیادی داشته باشد بسیار دشوار است که بتوان برنامه توانبخشی را تکمیل کرد. برخی بیماران ممکن است به تشخیص پزشک جراح بعد از جراحی به متخصص فیزیوتراپی ارجاع داده شوند.فیزیوتراپیست با در نظر گرفتن نوع جراحی خاص انجام شده، نوع بدن و شرایط و عارضه های بافتی برنامه تمرینی ویژه ای را برای فرد تدوین میکند. تمرینات بدنی شاید مهم ترین بخش فرایند بهبودی باشد. نوع تمرینات پیشنهادی، تمریناتی هستند که هدف آنها تقویت ساختارهای اطراف ناحیه ای است که بر روی آن عمل جراحی صورت گرفته است. بیماران معمولاً سلامتی کامل خود را ظرف 2 تا 6 هفته به دست می آورند. برای کاهش خطر ابتلا به فتق تکراری، ممکن است بیمار از خم شدن، بلند شدن و چرخاندن تنه چند هفته اول بعد از عمل منع شود. هنگام ‏بازگشت تدریجی به فعالیت های عادی زندگی، انتظار رنج و احساس درد وجود دارد، اما درد یک سیگنال هشدار دهنده ‏محسوب می شود و به این معناست که باید سرعت و شدت فعالیت خود را کاهش دهید.‏

پیشگیری

برای پیشگیری از فتق دیسک بین مهره ها موارد زیر را انجام دهید:

ورزش کنید: تقویت عضلات به ثبات و حمایت از ستون فقرات کمک می کند.

در وضعیت های صحیح بدنی قرار بگیرید : (برای نشستن، ایستادن و دراز کشیدن) وضعیت های صحیح فشار را بر روی ستون فقرات کم می کنند. حتما به یاد داشته باشید که حالت نشستن خود را تصحیح کنید و در هنگام بلند کردن اجسام از ران ها و پاهای خود کمک بگیرید نه کمرتان.

حفظ تناسب وزن: اضافه وزن باعث افزایش فشار بر ستون فقرات و افزایش احتمال ابتلا به فتق دیسک کمر می شود.

 

بیشتر بخوانید

سندرم خروجی قفسه سینه (Thoracic Outlet Syndrome)

سندرم خروجی توراکس یک اصطلاح است که برای شرایط مختلف استفاده می شود.این سندروم زمانی رخ می دهد که اعصاب و یا عروق خونی در خروجی قفسه سینه فشرده یا تحریک شوند.مجرای خروجی قفسه سینه (Thoracic Outlet) فضائی است که بین استخوان ترقوه و اولین دنده قرار گرفته است.اهمیت این فضا در اینست که عروق و اعصاب مهمی از آن عبور میکنند.اعصاب مهمی که از دو طرف مهره های گردنی خارج میشوند به هم میپیوندند و ایجاد یک شبکه میکنند که به آن شبکه بازویی Brachial plexus میگویند.این فضا به علل مختلفی میتواند تنگ شود. تنگ شدن آن معمولا یک طرفه است ولی میتواند دو طرفه هم باشد. بدنبال تنگ شدن این فضا اعصاب شبکه بازوییBrachial Plexus تحت فشار قرار میگیرند و فشار به این اعصاب، علائمی را برای بیمار ایجاد میکند که در مجموع به عنوان سندرم خروجی قفسه سینه شناخته می شوند.سندرم خروجی قفسه سینه بیشتر در سنین ۵۰-۲۰ سالگی دیده میشود و در زنان شایع تر است.

علل

گاهی اوقات یک اختلال مادرزادی از زمان تولد می تواند سندرم خروجی قفسه سینه را ایجاد کند، اما بیشتر احتمال دارد که پس از یک حادثه یا وضعیت بدنی و سبک زندگی بوجود آید. علت این فشردگی متعدد است و میتواند شامل موارد زیر باشد:

  • وضعیت بدنی نامناسب و عضلات ضعیف:این موارد عامل اصلی این سندرم هستند. وضعیت های ثابت مثلا در کارگران خطوط تولید ، کارمندان بانک یا بیمه ، دانشجویان و … می تواند باعث افتادگی شانه ها و متمایل شدن سر به جلو شود . همچنین حمل وزنه های سنگین مانند چمدان ، کیف مدرسه و … می تواند از دیگر عوامل افتادگی شانه ها و ایجاد علائم بیماری باشد . شانه های آویزان موجب تنگ تر شدن این فضا میشود.
  • دنده گردنی (Cervical rib): شایعترین علل ایجاد سندروم خروجی قفسه سینه است. دنده گردنی در واقع یک زائده استخوانی در کنار زائده عرضی مهره هفتم گردنی است که معمولا وجود ندارد ولی بودن آن در بعضی افراد موجب فشار بر روی اعصاب و عروقی میشود که از بین آن و استخوان ترقوه عبور میکنند. البته اینطور نیست که هر کسی که دنده گردنی دارد این مشکلات را هم داشته باشد. از هر ده نفری که دنده گردنی دارند فقط یک نفر به سندروم خروجی قفسه سینه مبتلا میشود.
  • حرکات تکراری بازوها در سطحی بالاتر از سر:در بعضی شغل ها (مثلا در کارگران ساختمانی گچ کار و رنگ کار ، معلمین ، اساتید دانشگاه  و … ) یا ورزش ها (مانند شنا،پرتاب نیزه یا دیسک و …) دست زیاد به بالای سر میرود. در این افراد هم اعصاب و عروق در فضای خروجی قفسه سینه به بافت های اطراف فشرده شده و علائم سندرم خروجی قفسه سینه را ایجاد میکنند.
  • سندرم ویپلش (Whiplash syndrome) : آسیب های بافت نرم اطراف ستون فقرات گردنی همانند عضلات، تاندون ها و لیگامان ها ناشی از حرکت ناگهانی سر و گردن به جلو و عقب که در تصادفات اتومبیل شایع است یکی از عوامل بوجود آورنده سندروم خروجی قفسه سینه است.
  • شکستگی استخوان ترقوه: شکستگی استخوان ترقوه ممکن است باعث تغییر اندازه مدخل قفسه سینه گردد.
  • ترومای ناشی از تصادف: گاهی اوقات تصادف اتومبیل موجب خونریزی در این فضا شده و آنرا تنگ میکند.
  • هایپرتروفی عضلات (افزایش حجم عضلات): در بعضی افراد مانند بدنسازان  یا وزنه برداران عضلات اسکالن که نزدیک این فضا هستند بزرگ میشوند و یا بعضی بطور مادرزادی عضلات بیشتری در این ناحیه دارند یا عضلاتی که در این ناحیه دارند تغییر شکل میدهند به نحوی که میتواند به اعصاب و عروق این ناحیه فشار وارد کند.
  • افزایش وزن: با افزایش توده عضلانی اضافی، چربی اضافی در گردن ممکن است عصب ها یا عروق سابکلاوین (عروق زیرترقوه ای)را فشرده کند.
  • تومور در گردن: در موارد نادر، تومور ممکن است علت فشرده سازی باشد.
  • بارداری
  • سایر مشکلات پزشکی:اختلالات هورمونی در تیروئید یا در سطح استروژن بدن و یا روماتیسم یا تغییر در انحنای ستون مهره بصورت کیفوز یا اسکولیوز میتواند زمینه بروز این بیماری را مهیا کند.

علائم
علائم بسته به اینکه کدام عصب یا عروق خونی فشرده شده است متفاوت است. علائم فشرده شدن عصب بسیار شایع تر از علائم فشرده شدن عروق خونی است. علائم در ۹۰ درصد موارد به علت فشار به شبکه عصبی بازویی و در ده درصد به علت فشار به عروق ساب کلاوین ناحیه است. بر حسب اینکه چه عصبی از شبکه بازویی تحت فشار قرار گیرد علائم حسی و حرکتی در مسیر فعالیت آن عصب ظاهر میشود.

علائم عصبی:

  • اختلالات حسی در ناحیه داخلی ساعد و ناحیه پالمار (خواب رفتن ، سوزن سوزن شدن)  
  • ضعف عضلانی و آتروفی عضلات خم کننده دراز انگشتان و عضلات ریز کف دست (عضلات اینترنسیک)
  • بروز مشکل در حرکات ظریف دست
  • گرفتگی عضلات ناحیه داخلی ساعد (خم کننده دراز انگشتان)
  • درد بازو و دست
  • گزگز و بی حسی در ناحیه شانه ، گردن ، بازو و دست

  علائم عروقی:

  • التهاب یا ورم کردن بازو  یادست
  • کبودی و آبی شدن دست
  • احساس سنگینی در بازو یا دست
  • وجود گره ضربان دار بالای استخوان ترقوه
  • درد عمیق و آزار دهنده (شبیه درد دندان) در ناحیه گردن و شانه که در شبها شدیدتر می شودو میتواند بیمار را از خواب بیدار کند.
  • خستگی سریع بازو ها و دست ها
  •  برجسته شدن رگهای سطحی دست

تشخیص

تشخیص این بیماری می تواند پیچیده تر از تشخیص سایر بیماریهای شایع اطراف شانه باشد زیرا ممکن است علائم زیادی برای توضیح وجود داشته باشد.پزشک ابتدا سعی میکند با صحبت کردن و معاینه بیمار علت مشکلات را بیابد. یکی از معاینات اینست که اندام فوقانی بیمار را در وضعیت های خاصی قرار میدهد بطوریکه به عروق و اعصاب خروجی قفسه سینه فشار بیشتری وارد شود. اگر در این حال علائم بیمار ظاهر شدند یا شدیدتر شدند پزشک به این بیماری شک میکند.

تست ها

تست استرس دست بالای سر(EAST):بیمار  درحالت ایستاده بازوهایش را مطابق شکل بالا نگه می دارد به گونه ای که آرنجها کمی عقبتر از سطح سرباشند . ازبیمار خواسته می شود دستانش را به مدت سه دقیقه باز و بسته کند . ایجاد درد ، سنگینی ، احساس ضعف بازوها ، بی حسی و سوزن سوزن شدن در دستان نشانه مثبت بودن این تست کلینیکی است.اگرچه این تست جهت تشخیص سندرم خروجی توراکس کمک کننده هست، ولی به دلیل مثبت شدن این تست در بعضی از افراد غیر علامت دار، قابل اعتماد نیست.

تست های تصویربرداری: برای بهتر دیدن و ارزیابی استخوان ها، عضلات، تاندون ها و رگ های خونی، پزشک ممکن است تست های تصویربرداری درخواست کند. تست های تصویربرداری ممکن است شامل اشعه ایکس، سی تی اسکن (CTS)وام آر آی (MRI) باشد.ممکن است رادیوگرافی از گردن وجود دنده گردنی را نشان دهد. سی تی اسکن میتواند تغییرات استخوانی در محل و ام آر آی میتواند تغییراتی را که موجب تنگ شدن فضای خروجی توراسیک شده اند نشان دهد.

الکترومایوگرافی (EMG and NCV):از نوار عصب و عضله برای بررسی اینکه آیا اعصاب اندام فوقانی تحت فشار قرار دارند یا خیر استفاده میشود.

سایر تستها:پزشک ممکن است از تست های گردش خون مخصوص برای بررسی درگیری عروق استفاده کند. برای بررسی فشار به شریان(سرخرگ) ساب کلاوین از آنژیوگرافی و برای بررسی فشار به ورید(سیاهرگ) ساب کلاوین از ونوگرافی استفاده میشود. سونوگرافی داپلر هم میتواند در بررسی اینکه آیا شریان یا ورید تحت فشار قرار دارد یا خیر به پزشک کمک کند.

درمان

درمان سندرم خروجی قفسه سینه معمولا شامل جراحی نمی شود.

درمان غیر جراحی

فیزیوتراپی: بهترین روش درمانی برای این بیماری فیزیوتراپی است که معمولا ترکیبی از استفاده از تجهیزات پیشرفته، درمان های دستی و تمرینات ورزشی است. روشهای درمانیفیزیوتراپی ممکن است شامل موارد زیر شود:

  • استفاده از مدالیته های گرمای سطحی مانند هات پک یا اینفرارد
  • استفاده از مدالیته های گرمای عمقی نظیر اولتراسوند یا لیزر
  • استفاده از مدالیته های ضد درد الکتروتراپی بویژهP.S و Interferential
  • ماساژهای موضعی دستی یا با استفاده از ماساژورهای کلینیکال
  • سوزن خشک برای آزاد کردن عضلات دردناک
  • تمرینات کششی عضلات
  • تمرینات ایزومتریک عضلات گردن ، شانه و اندام فوقانی
  • اصلاح وضعیت بدنی بیمار
  • تمرینات تقویتی برای عضلات ضعیف

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی:داروهایی مانند ناپروکسن و ایبوپروفن می توانند درد و تورم را کاهش دهند.

کاهش وزن:داشتن اضافه وزن می تواند به عضلات شانه ای که از استخوان ترقوه پشتیبانی می کند فشار وارد کند.
تغییر سبک زندگی :شما ممکن است نیاز به تغییر محل کار خود داشته باشید، از انجام فعالیتهای شدید جلوگیری کنید و حتی فعالیتهای روزمره که علائم شما را تشدید می کند را تغییر دهید.

درمان این بیماری در اغلب اوقات رضایت بخش است با این حال در مواردی که بیماری طولانی و مزمن شده باشد ممکن است مقداری از تغییراتی که در عصب و عضلات ایجاد شده اند بهبودی کاملی نیابند.

درمان جراحی

بندرت و در صورتیکه اقدامات ذکر شده نتوانند علائم ناشی از فشار بر روی عصب را برطرف کنند ممکن است پزشک معالج تصمیم به استفاده از عمل جراحی بگیرد. در حین جراحی ممکن است دنده گردنی یا نوار بافتی محکمی که به عصب فشار میاورد و یا عضلات اضافه ایکه در فضای خروجی قفسه سینه هستند خارج شوند یا فشار استخوان ترقوه بد جوش خورده به اعصاب برداشته شود.

درمان این بیماری در غالب اوقات نیازی به جراحی ندارد و حتی ممکن است جراحی وضعیت بیمار را بدتر کند یا مشکلات بیمار مدتی بعد از جراحی به علت ایجاد چسبندگی در بافت های محل عمل عود کند پس تصمیم به جراحی این بیماری با در نظر گرفتن همه ی جوانب و توسط پزشک انجام میشود.

پیشگیری

اگر علائم سندرم خروجی قفسه سینه دارید با انجام نرمش های ساده ای می توانید عضلات ماهیچه های شانه خود را قوی نگه دارید. هدف از انجام این تمرینات کشش عضلات و بافت های اطراف فضای خروجی قفسه سینه است. این نرمش ها اگر به درستی و به صورت روزانه و منظم انجام شوند در اکثر اوقات بعد از چند هفته بتدریج آثار مثبت خود را نشان میدهند.

در زیر 4 تمرین ساده آموزش داده می شود.

کشش گوشه دیوار(Corner Stretch) : در گوشه ای از دیوار با دست های خود در ارتفاع شانه ایستاده، کف هر دو دست را به دیوار تکیه دهید. کم کم تنه خود را به جلو خم کنید تا احساس کشش خفیفی در عضلات سینه و جلوی شانه خود بکنید. وضعیت را ۳۰-۱۵ ثانیه حفظ کرده و دوباره به سر جای اول برگردید. این حرکت را سه بار تکرار کنید.

کشش گردن (Neck Stretch): دست چپ خود را بر روی سر قرار دهید و دست راست خود را پشت سر خود داشته باشید. سر خود را به سمت شانه چپ خود بکشید تا زمانی که یک کشش ملایم در سمت راست گردن خود احساس کنید. این وضعیت را 5 ثانیه نگه دارید سپس موقعیت دستهایتان را عوض کنید و تمرین را در جهت مخالف تکرار کنید.

چرخش شانه(Shoulder Rolls) : شانه های خود را به بالا، عقب و سپس پایین در یک حرکت دایره ای حرکت دهید.

حرکت اصلاحی گردن(Neck Retraction ) : سر خود را به عقب بکشید، سطح فک خود را حفظ کنید 5 ثانیه نگه دارید.

به یاد داشته باشید که تعداد تمرینات را بندریج زیاد کنید. افراط در انجام تمرینات میتواند موجب بیشتر شدن مشکلات شما شود ولی با کمی صبر و افزایش تدریجی مقدار نرمش ها در طی چند هفته میتوانید آثار مفید آنها را حس کنید. توجه داشته باشید که اگر هر یک از این حرکات باعث درد شود، باید بلافاصله متوقف شود. به طور کلی انجام تمرینات باید با مشورت و تحت نظر یک فیزیوتراپیست باشد.

 

 

 

 

بیشتر بخوانید

التهاب تاندون روتاتور کاف (Rotator Cuff Tendinitis)

عضلات گرداننده شانه یا روتاتور کاف گروهی از عضلات شانه و تاندون‌های آنها هستند که مفصل شانه را تثبیت نموده و بازو را در جهات مختلف می‌چرخانند.آسيب تاندون روتاتور كاف شانه يكي از شايعترين علل درد و ناراحتي شانه در بيماران است. اين آسيب كه ميتواند بصورت حاد و يا مزمن تظاهر يابد، بعلت آناتومي خاص اين ناحيه شيوع نسبتاً زيادي دارد.

آناتومی

شانه متشکل از سه استخوان است: استخوان فوقانی بازو(هومروس)، استخوان کتف (اسکاپولا) و استخوان ترقوه (کلاویکل).

 

بازوی شما بوسیله عضلات روتاتور کاف در محفظه شانه نگهداری می شود. این عضلات مانند یک چادر یا یک سرپوش دورتا دور سر استخوان بازو را احاطه می کنند و به اسکاپولا متصل می شوند.عملكرد اصلي روتاتور كاف، تثبيت سر بازو به سمت حفره گلنوئيد استخوان كتف است.یک محفظه لغزنده بنام بورس میان روتاتور کاف و استخوان بالای شانه (آکرومیون) وجود دارد.بورس به تاندونهای روتاتور کاف اجازه می دهد که وقتی شما بازوی خود را حرکت می دهید آزادانه حرکت کند.

شرح :

روتاتور کاف منبع رایج درد در شانه است.درد میتواند ناشی از موارد زیر باشد :

  • التهاب تاندون : تاندونهای روتاتور کاف ممکن است آسیب ببینند و دچار التهاب شوند.
  • التهاب بورس :بورس می تواند ملتهب شده و با تجمع مایع ناشی از التهاب متورم و دردناک شود.
  • گیر افتادن تاندونها:وقتی شما بازو یا شانه خود را بالا می برید،فضای میان آکرومیون و روتاتور کاف باریک می شود. آکرومیون می تواند برخلاف تاندون و بورس حرکت کرده یا به آنها برخورد کند و سبب تحریک و درد شود.

علل

بطور کلی، تاندونیت ضایعه ای خفیف و التهابی همراه با پارگیهای بسیار ریز بوده که ماهیت تخریبی یا دژنراتیو دارد. فعالیتهای سنگین تکراری، بی ثباتی استخوان کتف، مکانیک ضعیف مفصل و ضعف عضلانی( قدرت ناکافی) می تواند عضلات روتاتور کاف را در معرض آسیب و استرس قرار دهد. از علل اصلی آن در جوانان، فعالیت تکراری و کار بیش از حد، بخصوص در ورزشهای ضربه ای و ورزشهایی که دست به بالای سر برده می شود مانند تنیس و والیبال، و در افراد مسن ناشی از تغییرات تخریبی است که بدلیل نقص خونرسانی مناسب به تاندون عضلات روتاتور کاف رخ میدهد.بابروز اين تغييرات تخریبی، بافت تاندون شكننده شده و با ضربه يا حتي كشيده شدن مختصر شانه ،دچار پارگي مي گردد. تاندونیت آسیب شایعی است که در جوانان و میانسالان و به طور مساوی در خانمها و آقایان رخ می دهد. ضربات مستقیم به شانه نیز می تواند سبب تاندونیت شود. روتاتور کاف همچنین می‌تواند پس از افتادن، تصادف با اتومبیل یا یک آسیب ناگهانی دیگر کشیده یا پاره شود. این آسیب‌ها معمولا باعث درد آنی و شدید می‌شوند.

گاهی اوقات استخوان های اضافی که در سطح زیرین زائده آکرومیون بوجود می آید موجب فشار مداوم به تاندون شده و زمینه را برای آسیب به آن فراهم میکند.پارگی روتاتور کاف اگر درمان نشود به مرور زمان گسترش یافته و بیشتر میشود. گرچه ممکن است این گسترش در ظاهر بدون درد و علامت باشد.

علائم

علايم آسيب تاندونهاي روتاتور كاف بسته به شدت آسيب متفاوت است.در مرحله اول كه فقط التهاب تاندون روتاتوركاف وجود دارد و هنوز پارگي رخ نداده است بيمار قادر است كه با تحمل مقداري درد دست خود را كاملاً به بالاي سر ببرد. درد حاصل از بالا آوردن دست در قسمتي از دامنه حركتي شديدتر خواهد بود. شكايت اصلي بيماران اين گروه درد سر شانه است كه معمولاً به قسمت خارجي بازو كشيده مي شود اين درد در هنگام خواب بخصوص خوابيدن بر روي دست مبتلا بسيار آزار دهنده است و گاهی بيمار را از خواب بيدار مي کند. با ادامه يافتن مرحله اول، درد و التهاب ناشي از بيماري منجر به كاهش دامنه حركتي مفصل شانه و به اصطلاح خشکی شانه يا شانه یخ زده مي شود. بيمار بتدريج احساس مي نمايد كه قادر به بردن دست به پشت كمر نيست.

در مرحله دوم، تاندون روتاتور كاف با ادامه التهاب و سايش در فضاي باريك زير اكروميون دچار پارگي مي شود. پارگي معمولاًدر ابتدا فقط تاندون سوپرا اسپيناتوس را درگير مي كند. در اين موارد، بالا بردن دست با اشكال بيشتري مواجه مي شود. ممكن است بيماري كه تاندون عضله سوپرا اسپيناتوس وي پاره شده بتواند به كمك سه عضله سالم باقي مانده، دست خودرا بطور كامل بالا ببرد اما به مرور زمان و در صورت عدم رسيدگي، با پاره شدن ساير تاندونها، بيمار توانايي بالا بردن دست را از دست مي دهد كه باعث از كار افتادگي جدي وي مي گردد.

در مرحله سوم بعلت پارگي مزمن تاندون روتاتوركاف وتغييرمكانيك شانه،ساييدگي شديدمفصل شانه رخميده دواين مفصل بطور كامل دچار تخريب مي گردد.بطور کلی علائم پارگی روتاتور کاف می تواند شامل موارد زیر باشد.

  • درد شانه که هنگام حرکت دادن آن تشدید می شود.
  • حساسیت به لمس و فشار
  • کاهش دامنه حرکتی شانه
  • اختلال در عملکرد طبیعی شانه
  • خشکی و سفتی شانه
  • عدم توانایی در بالا بردن دست به بالای شانه
  • صدا دادن شانه هنگام حرکت
  • ضعف عضلات شانه و بازو

تشخیص

برای تشخیص اختلالات روتاتور کاف، پزشک به سوابق جراحت و آسیب‌دیدگی شما نیاز دارد. همچنین یک معاینه فیزیکی برای تشخیص شدت درد انجام می‌گیرد. چرخاندن بازو در جهات مختلف به پزشک کمک می‌کند که وضعیت روتاتور کاف را بررسی کند.پزشک سایر مشکلات مفصل شانه ای را نیز چک می کند. برای اطمینان از اینکه منشا درد جایی خارج از شانه نیست گردن هم باید مورد معاینه قرار گیرد.

تستها

سایر تستهایی که ممکن است برای قطعی شدن تشخیص به پزشک کمک کنند شامل :

  • تصویربرداری با اشعه ایکس :  اگرچه پارگی روتاتور کاف در عکسبرداری با اشعه ایکس تشخیص داده نمی‌‌شود، این نوع تست می‌‌تواند به تشخیص زائده‌های استخوانی یا سایر علل بالقوه بروز درد از قبیل آرتروز شانه کمک کند
  • تصویربرداری با ام آر آی(MRI) و سونوگرافی:این تکنیکها می توانند تصاویر بهتری از بافتهای نرم مانند تاندونهای روتاتور کاف ایجاد کنند و می‌توانند به شناسایی پارگی‌ها کمک کرده و همچنین میزان و شدت پارگی‌ها را نشان ‌دهد.

درمان

هدف درمان کاهش درد و حفظ عملکرد است.در برنامه ریزی برای درمان، پزشک شما سن، سطح فعالیت و سلامت عمومی شما را بررسی خواهد نمود.

درمان غیرجراحی

در اغلب موارد، درمان اولیه درمان غیر جراحی است. اگر چه درمان های غیر جراحی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد، اما در بسیاری از بیماران درمان های غیر جراحی می تواند علائم بیماری را بهبود دهند. درمان های غیر جراحی گرچه در بعضی موارد میتواند درد و دامنه حرکتی شانه را بهبود دهد ولی تاثیری روی ضعف عضلانی ناشی از بیماری ندارد. وسعت پارگی ممکن است به مرور زمان بیشتر شود و لازم است بیمار سطح فعالیت های بدنی خود را کاهش دهد.

مهمترین درمانهای غیر جراحی عبارتند از :

استراحت:با استراحت دادن شانه امکان فروکش کردن التهاب ناشی از آسیب‌دیدگی فراهم می‌شود. البته باید به یاد داشت که شانه بی‌حرکت نشود، زیرا امکان بروز  شانه یخ زده وجود دارد.

داروهای غیراستروئیدی و ضدالتهابی: داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن درد و تورم را کاهش می دهند.

فیزیوتراپی:فیزیوتراپی مهمترین بخش درمان آسیب‌دیدگی روتاتور کاف است. تقویت عضلات روتاتور کاف نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی شانه دارد. بطور کلی درمان های فیزیوتراپی در آسیب های روتاتور کاف با هدف کاهش درد ، ترمیم بافت ، بهبود الگوی حرکتی ،بهبود انعطاف پذیری و بهبود قدرت عضلات انجام می شود . فیزیوتراپیست می‌تواند با استفاده از برخی تکنیک‌ها و برخی روش‌های درمانی دیگر، درد و التهاب را تسکین دهد.درمانهای فیزیوتراپی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • کمپرس سرد و گرم:استفاده از کمپرس گرم یا کمپرس یخ می‌تواند به تسکین درد ناشی از پارگی روتاتور کاف و تاندون شانه کمک کند. واکنش افراد مختلف به کمپرس گرم و یخ متفاوت است. در برخی موارد، گرما می‌تواند برای مدت کوتاهی به کاهش درد کمک کند اما پس از یک یا دو ساعت باعث بدتر شدن درد میشود. به طور کلی در آسیب‌های التهابی نباید از کمپرس گرم استفاده شود. استفاده از کمپرس سرد 5-3 بار در روز و هر بار 20-15 دقیقه توصیه می شود.
  • اسلینگ:در آسیب‌های شدید، استفاده از اسلینگ (باندپیچی دست و آویزان کردن آن به گردن)مفید است اما باید از استفاده بلند مدت از آن اجتناب شود، بستن خودسرانه و زیاد شانه باعث بوجود آمدن مشکلات دیگر میشودبنابراین هرگونه بی حرکتی در شانه,باید به دستور ارتوپد یا فیزیوتراپیست انجام شود.
  • درمان دستی: انجام درمان دستی و ماساژ توسط فیزیوتراپیست می‌تواند تأثیر بسیار خوبی در بهبود عملکرد و همچنین تسکین درد و ناراحتی ناشی از پارگی روتاتور کاف شانه داشته باشد.
  • اولتراسوند:در اولتراسوند تراپی امواج صوتی ایجاد شده در اثر لرزش مکانیکی دستگاه می‌توانند به بهبود بیماری‌های مختلف مانند پارگی روتاتور کاف شانه کمک کنند. بدین ترتیب انرژی منتقل شده از این طریق به ناحیه آسیب دیده موجب تسکین درد و ناراحتی شانه خواهد شد بدون این که عوارضی به دنبال داشته باشد.
  • الکتروتراپی:تحریک الکتریکی عصب یا الکتروتراپی روشی است که در فیزیوتراپی برای درمان بسیاری از دردها مانند پارگی روتاتور کاف شانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. الکتروتراپی باعث مسدود شدن پیام رسان های درد به مغز شده و درد و ناراحتی حاصل از بیماری را کاهش می‌دهد.
  • شاک ویو درمانی: درمان تاندونیت روتاتور کاف با امواج شاک ویو باعث افزایش جریان خون در محل آسیب دیده و تسریع در روند بهبود فرد می‌شود.
  • سوزن خشک(dry needling): از سوزن خشک برای آزاد کردن گره های عضلانی در عضلاتی که به دنبال درد دچار اسپاسم و گرفتگی شده اند استفاده می شود.
  • لیزر درمانی:لیزرپرتوان جهت کاهش التهاب و ترمیم بافت استفاده میشود.
  • تمرین درمانی: شامل تمرینات کششی و تقویتی برای بهبود قدرت و انعطاف‌پذیری به ویژه عضله‌های گرداننده شانه و پایدار کننده‌های کتف و افزایش دامنه حرکات شانه است.در زیر تصاویر برخی از این تمرینات آورده شده است.

 

تزریق استروئید : اگر استراحت، درمان های دارویی و درمان فیزیکی درد شما را تسکین ندادند، تزریق ساب آکرومیال کورتیزون و بی‌حسی موضعی به درون شانه می‌تواند به کاهش درد ناشی از پارگی روتاتور کاف کمک کند اما پارگی آن را بهبود نمی‌بخشد.

تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP ): تزریق پی آر پی  نقش مهمی در بهبود تاندون‌های آسیب دیده ایفا می‌کند، با این حال باعث کاهش درد بیمار نمی‌شود.

درمان جراحی

در مواردی که علائم بیماری به مدت طولانی ( حدود 12-6 ماه) وجود داشته باشد و در موارد پارگی های وسیع ( بیش از سه سانتیمتر) ممکن است درمان غیر جراحی نتایج مطلوبی نداشته باشد. در این موارد پزشک معمولا تصمیم به درمان جراحی می گیرد.

اینکه چه نوع درمان جراحی برای بیمار انجام شود بستگی به سن بیمار، اندازه، شکل و محل پارگی دارد. جراحی ممکن است با استفاده از تکنیک آرتروسکوپی یا باز انجام شود.

تکنیک آرتروسکوپیک :روش جراحی آرتروسکوپیک که امروزه روش ارجح این بیماری است ، با کمک دستگاه آرتروسکوپ و با یک شکاف جراحی بسیار کوچک و با استفاده از وسایل اختصاصی ترمیم تاندونها انجام می گیرد . آرتروسکوپ یک لوله فلزی توخالی به اندازه تقریبی یک نی است ( منظور نی هایی است که برای نوشیدن مایعات از آنها استفاده میشود). در یک انتهای این لوله فلزی یک دوربین فیلمبرداری بسیار دقیق قرار گرفته است و در درون لوله تعداد زیادی عدسی وجود دارد.

پزشک جراح از طریق یک شکاف چند میلیمتری این لوله را از جلوی شانه وارد فضای مفصلی کرده و سپس تصاویر تهیه شده توسط دوربین به یک مانیتور با وضوح بالا منتقل میشود تا پزشک بتواند تصاویر داخل شانه را روی مانیتور ببیند.  از طریق یک شکاف دیگر در مفصل شانه، لوله باریک دیگری وارد میشود تا از طریق آن مقداری مایعات به داخل مفصل فرستاده شود.هدف از این کار یکی اینست که مایع کدر داخل شانه خارج شده و یک مایع شفاف و زلال جای آنرا بگیرد تا داخل مفصل بهتر دیده شود و دلیل دیگر افزایش حجم داخل مفصل است تا به این طریق اجزای آن بیشتر از هم فاصله گرفته و بهتر دیده شوند و فضا برای حرکت آرتروسکوپ در مفصل نیز مهیا شود.

پزشک معالج میتواند بسیاری از قسمت های داخل شانه را از طریق ارتروسکوپ ببیند و بیماری ها و ضایعات آنرا تشخیص دهد و یا از طریق شکاف کوچک دیگری در شانه ابزارهای جراحی خاصی را به داخل مفصل فرستاده و از طریق آنها اقدام به درمان جراحی بعضی از ضایعات درون مفصلی کند.

در پارگی روتاتور کاف با استفاده از ابزارهای خاص اقدامات زیر صورت میگیرد

  •  قسمت های پاره شده و زیادی تاندون که موجب گیر کردن شانه در حین حرکت میشود خارج میگردند.
  • اگر امکان ترمیم تاندون پاره شده باشد ترمیم با استفاده از نخ های جراحی و پیچ های مخصوص انجام میشود.
  • ممکن است قسمتی از سطح زیرین زائده آکرومیون تراشیده شده یا برداشته شود تا فضا برای حرکت تاندون روتاتور کاف بیشتر شود

تکنیک جراحی باز :در مواردی که پارگی وسیع یا پیچیده است ممکن است نیاز به شکاف های جراحی وسیع تری باشد.

توانبخشی

مراقبت های بعد از جراحی در بدست آوردن نتیجه درمانی خوب تاثیر فراوان دارند. بهترین جراحی بدون رعایت مراقبت های بعد از آن بی ارزش است. بعد از جراحی تا مدتی باید شانه بی حرکت باشد،تا پارگی بهبود یابد. مدت بیحرکتی بسته به وسعت آسیب است ولی معمولا 6-4 هفته طول می کشد. حتی در این دوره هم ممکن جراح توصیه کند که بیمار یکی دو بار در روز بریس مخصوص را باز کرده و حرکات مشخص و محدودی را برای جلوگیری از محودیت حرکتی شانه انجام دهد. بعد از این دوره بی حرکتی بیمار به دستور پزشک جراح به فیزیوتراپی ارجاع داده می شود.فیزیوتراپی پس از جراحی به اندازه خود جراحی برای کسب نتیجه مطلوب اهمیت دارد. فیزیوتراپیست با رعایت پروتکل های معین بیمار را برای بازگشت به وضعیت قابل انتظار راهنمایی میکند. بدست آوردن دامنه حرکت و قدرت عضلانی مناسب بعد از جراحی معمولا به ۶-۴ ماه زمان نیاز دارد.

 

 

 

 

بیشتر بخوانید