میدان هروی، خ وفامنش، خ آزادی، پ ۴۶، ط ۵، واحد ۹


  تماس : ۲۲۹۸۱۲۲۴- ۲۲۹۶۷۵۵۵ - ۰۹۹۰۲۵۰۰۸۲۸

همه پست ها توسط کلینیک فیزوتراپی هروی

تنگی نخاع کمری (Lumbar Spinal Stenosis)

تنگی کانال نخاعی یکی از شایع ترین علل کمردرد و پا درد است که بیشتر در افراد میانسال و مسن بروز پیدا می کند. عوارض طبیعی فرسایش بدن و پیری می تواند منجر به تنگ شدن کانال نخاعی شود. تغییرات تخریبی ستون فقرات در 95 درصد افراد بالای 50 سال دیده می شود. تنگی کانال نخاعی اغلب در بزرگسالان بالای 60 سال رخ می دهد.در مرد و زن شیوع یکسانی دارد ولی معمولاً در خانم ها با علائم بیشتری بروز کرده و بیشتر نیاز به درمان پیدا میکند.در بعضی افراد کانال نخاعی بصورت مادرزادی تنگ است. این وضعیت در مردان بیشتر دیده میشود و علائم آن معمولاً در سنین 50-30 سالگی بروز میکند.

آناتومی

شناختن ستون فقرات و نحوه عملکرد آن می تواند به شما در درک برخی از مشکلات ناشی از پیری یا آسیب کمک کند.ستون فقرات اصلی ترین نقطه اتکا بدن است و قامت فرد بر روی آن استوار است. به کمک ستون فقرات میتوانید خم و راست شوید و بدن خود را به طرفین بچرخانید.تمامی اجزای ستون فقرات و مهره‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که از طناب نخاعی محافظت کنند.

ستون فقرات از سه بخش تشکیل شده است. هنگام مشاهده از کنار می بینید این بخش ها سه منحنی طبیعی را تشکیل می دهند. منحنی C شکلکه ستون فقرات گردن را تشکیل می دهد. ستون فقرات کمری لوردوز نامیده می شود. منحنی “معکوس C شکل” ستون فقرات قفسه سینه یا کیفوز نامیده می شود.

وجود این انحناهابه ستون فقرات کمک می‌کند که وزن سر و بالاتنه را به خوبی تحمل کند و تعادل بدن در حالت ایستاده و نشسته را به خوبی حفظ کند. اگر هر یک از منحنی ها بیش از حد بزرگ یا کوچک باشد، موجب عدم تعادل در ستون فقرات و مشکلات دیگر می‌شودو موقعیت ما به نظر غیر طبیعی می رسد.

انحنای غیر طبیعی ستون فقرات نیز به عنوان ناهنجاری ستون فقرات گفته می شود

  • داشتن قوس بیش از حد در ناحیه کمر که گودی کمربیش از حد یا لوردوز نام دارد.
  • خمیدگی بیش از حد در ناحیه مهره های میانی (سینه ای) که قوز پشت یا کیفوز نام دارد
  • داشتن خمیدگی غیر طبیعی به سمت طرفین ( چپ و راست) که انحراف ستون فقرات یا اسکولیوز نام دارد.

اجزا ستون فقرات

مهره ها

ستون فقرات از استخوان های کوچکی به نام مهره تشکیل شده است که در بر روی یکدیگر قرار میگیرند و منحنی های طبیعی پشت را ایجاد می کنند. با پشت سرهم قرار گرفتن این حلقه های توخالی مهره ایی که روی یکدیگر قرار گرفته اند یک کانال استخوانی درست میشود که به آن کانال مهره ای Spinal canal میگویند. به این کانال کانال نخاعی هم میگویند.

ستون فقرات گردنی متشکل از 7 مهره است. مهره‌های گردنی باریک‌ترین و ظریف‌ترین مهره‌ها در ستون فقرات هستند و موجب انعطاف‌پذیری زیادی در ناحیه گردن می‌شوند.

ستون فقرات قفسه سینه متشکل از 12 مهره می‌باشد. مهره‌های قفسه سینه بزرگ‌تر و قوی‌تر از مهره‌های گردن هستند اما به‌نسبت مهره های گردن انعطاف کمتری دارند.

ستون فقرات کمری شامل 5 مهره در ناحیه تحتانی پشت است. مهره‌های کمری بزرگ‌تر و قوی‌تر از مهره‌های قفسه سینه هستند زیرا بیشتر وزن بدن را تحمل می کنند.

طناب نخاعی و اعصاب

نخاع ساختمانی عصبی است که از جمجمه به پشت کمرکشیده شده است و تا حدود مهره اول کمری ادامه دارد.طناب نخاعی در حقیقت به‌عنوان بزرگراه اطلاعاتی مهم بدن عمل کرده و پیام‌های بین مغز و بدن را تبادل می‌کند. مغز پیام‌های حرکت را از طریق طناب نخاعی به اندام‌های حرکتی و بدن ارسال و امکان حرکت را فراهم می‌کند. اندام‌های حرکتی نیز پیام‌های حسی را از طریق طناب نخاعی به مغز ارسال می‌کنند. از هر مهره از نخاع چند رشته عصبی خارج میشود که به آن ریشه عصبی یا روت Root میگویند. این ریشه های عصبی هم حاوی اعصاب حسی و هم حرکتی هستند. به خاطر ظاهری که این انشعاب عصبی در انتهای طناب نخاعی دارد، به آن ریشه‌های عصبی دم‌اسبی (cauda equina) گفته می‌شود. ریشه های عصبی از فضاهایی که ما بین مهره هاست خارج شده و به اندام ها میروند. به این فضاهای بین مهره ها فورامن میگویند.

عضلات و رباط ها

پایداری ستون مهره عمدتا به وسیله رباط ها و عضلات اطراف آن تامین میشود.بسیاری از عضلاتی که تنه‌ و حتی دستها و پاها را حرکت می‌دهند نیز به ستون فقرات متصل هستند. عضلاتی که مستقیما ستون فقرات را دربر گرفته‌اند، نقش بسیار مهمی در حفظ حالت صحیح بدن (کمر و گردن) و تحمل کردن وزن بدن توسط ستون فقرات در حین انجام فعالیت‌های روزانه، کار و ورزش دارند.رباط ها بافت های همبند بسیار محکمی هستند که مهره ها را در کنار هم نگه می دارند، موجب ثبات ستون فقرات می شوند و از دیسک ها محافظت می کنند.

دیسک بین مهره ای

دیسک بین مهره ای Inter vertebral disc همانطور که از اسمش پیدا است به شکل یک دیسک یا یک استوانه کم ارتفاع است که بین مهره ها قرار میگیرد. ارتفاع دیسک های بین مهره های بالایی کم بوده و هر چه به قسمت های پایین تر ستون فقرات میرویم ارتفاع و کلفتی دیسک بیشتر میشود. ارتفاع دیسک بطور متوسط یک سانتیمتر است.دیسک بین مهره ای مثل لاستیک قابلیت ارتجاع و تغییر شکل دارد. آنها در واقع ضربه گیر ستون مهره هستند . دیسک های بین مهره ای از دو جزء ساخته می شوند: یک قسمت محیطی و یک قسمت مرکزی

قسمت محیطی: که به آن آنولوس فیبروزوسAnulusfibrosusمیگویند به شکل یک حلقه کلفت و محکم ولی قابل انعطاف مثل لاستیک است.

قسمت مرکزی: در داخل قسمت محیطی قرار داشته و نرم و ژله ای است. به این قسمت مرکزی نوکلئوس پولپوزوس Nucleus pulposus میگویند و خاصیت اصلی دیسک یعنی خاصیت جذب کننده شوک و ضربه بخاطر همین قسمت است.

در مجموع دیسک‌های بین مهره‌ای همانند کمک فنر عمل می‌کنند. آن‌ها مانند لاستیک قابلیت ارتجاعی داشته و ضربه‌گیر ستون مهره‌ها هستند. هسته دیسک در واقع بخش ژله مانند و نیمه جامد دیسک‌های بین مهره‌ای است. هسته دیسک مانند بلبرینگ عمل کرده و هنگام حرکت  اجازه می‌دهد مهره‌های بدن روی ژل‌های غیرمتراکم بغلطتند. هسته دیسک بیشتر از مایعات تشکیل شده‌است. مایعات موجود در هسته دیسک در طول شب و هنگام استراحت جذب شده و در طول روز و با شروع فعالیت دوباره به حالت اولیه باز می‌گردد.

مفاصل بین مهره ای

به مفاصل بین مهره های ستون فقرات فاست Facet joint میگویند. این مفاصل در واقع قسمت هایی از زوائد مهره ها هستند که به یکدیگر نزدیک شده و بین آنها غضروف قرار گرفته و به شکل یک مفصل درآمده اند. در موقع حرکت ستون مهره، این مفاصل هم حرکت میکنند. حرکت این فاست ها و قابلیت ارتجاعی دیسک بین مهره ای است که موجب میشود مهره ها بتوانند نسبت به یکدیگر حرکت کنند. مفاصل بین مهره ای یا فاست ها کپسول مفصلی دارند که حاوی مایع مفصلی است. این مفاصل با بالا رفتن سن دچار ساییدگی میشوند و میتوانند یکی از علل بروز کمر درد باشند.

شرح

تنگی کانال نخاعی کمر زمانی بوجود می آید که کانال نخاع و فورامن عصبی (گذرگاه های عصبی) در کمر تنگ می شوند و بر طناب نخاعی و ریشه عصب ها فشار وارد می کنند و باعث بروز نارحتی و درد باسن، پاها ،کمر و دیگر نواحی بدن می شود.

علل

دلایل گوناگونی را می‌توان برای تنگی کانال نخاعبرشمرد.شایع ترین علت تنگی ستون فقرات کمری بیماری آرتریت دژنراتیو و بیماری دژنراتیو دیسک (اسپوندیولیزیس)است. آرتریت اشاره به تخریب هر گونه مفصل در بدن دارد. در ستون فقرات، آرتریت می تواند به تخریب دیسک و از دست دادن آب دیسک بین مهره ای منجر شود.بیماری آرتریت، همانند مفاصل دیگر بدن، معمولا در ستون فقرات به عنوان بخشی از فرآیند پیری و در نتیجه پوکی استخوان ایجاد می شود. این کار منجر به از بین رفتن غضروف بین استخوان های مفاصل، شکل گیری زائده استخوانی، کاهش ارتفاع دیسک های بین مهره های کمر و ضخیم شدن بیش از حد رباط ها می شود. تخریب بیشتر دیسک های کمری ممکن است موجب لغزیدن یک مهره بر روی مهره دیگر شود که به این فرآیند لغزش مهره گفته می شود. این فرآیندها باعث کاهش فضای طبیعی موجود برای عصب ها در کانال نخاعی می شود و منجر به فشار مستقیم بر بافت های عصب می گردد و علائم تنگی کانال نخاع کمری را بوجود می آورد. این بیماری همچنین با بیماری های دیگری که باعث کاهش فضای کانال نخاعی یا سوراخ های بین مهره ای می گردند، مانند عفونت و تومور به وجود می آید.

علائم

مهمترین علائم عبارتند از

  •  کمردرد: که ممکن است باشد و ممکن است وجود نداشته باشد.
  • درد سوزشی در باسن و اندام های تحتانی: این احساس درد و سوزش بر اثر همان فشاری است که روی ریشه های عصبی وارد میشود. وقتی اعصابی که در حال خروج از نخاع و رفتن به اندام تحتانی هستند فشرده میشوند درد در محلی احساس میشود که آن اعصاب باید در نهایت به آنجا بروند. بطور مثال اگر عصبی که باید به پشت ساق رفته و حس آنجا را تامین کند تحت فشار قرار گیرد درد در پشت ساق احساس میشود.
  • احساس بیحسی یا گزگز و سوزن سوزن شدن در باسن و ران و ساق پا: این مشکل هم بر اثر فشار به اعصاب ایجاد میشود.
  • ضعیف شدن عضلات ران و ساق: وقتی فشار به عصب بیشتر میشود کارکرد حرکتی عصب هم مختل میشود. عضلاتی که آن عصب به آنها میرسد ضعیف میشوند و فرد احساس ضعف و سنگینی در هر دو اندام تحتانی میکند. ممکن است بیمار کلاً توانایی بالا آوردن مچ پایش را از دست بدهد و موقع راه رفتن پایش را روی زمین بکشد.
  • درد در نشستن و خم شدن به جلو کمتر میشود:در خم شدن به جلو و نشستن فضای بین مهره ای یعنی همان دهانه ای که ذکر کردیم باز تر شده و فشار روی عصب کمتر میشود پس علائم بیمار در این حالات کاهش پیدا میکند.

تشخیص

پس از صحبت در مورد علائم و سابقه پزشکی، پزشک کمر شما را معاینه می کند. این کار با بررسی کمر و فشار وارد کردن روی نواحی مختلف به منظور تشخیص درد است. پزشک ممکن است برای بررسی محدودیت ها یا درد از شما بخواهد که به سمت جلو، عقب و پهلو خم شوید.

آزمایشات تصویر برداری

آزمایشات دیگری که برای تشخیص تنگی کانال نخاعی کمر مورد استفاده قرار می گیرند از قرار زیر هستند:

  • عکسبرداری با اشعه ایکس:اگر چه عکس های گرفته شده با اشعه ایکس تنها استخوان ها را نشان می دهد، به تشخیص تنگی ستون فقرات کمری کمک می کنند. عکس های اشعه ایکس تغییرات ناشی از افزایش سن مثل کاهش ارتفاع دیسک یا تشخیص استخوان اضافه را نمایش می دهد. عکس های اشعه ایکسی که در حین خم شدن شما به سمت جلو و عقب گرفته می شود بی ثباتی مفاصل شما را نشان می دهند. این عکس ها همچنین جابجایی مهره ها را نشان می دهند. به این وضعیت لغزش مهره گفته می شود.
  • ام آر ای:در این روش تصویر برداری تصاویر بهتری از بافت های نرم مثل عضلات، دیسک، عصب و نخاع بدست می آید.
  • آزمایشات دیگر:در روش تصویر برداری سی تی اسکن تصاویر متقاطع از ستون فقرات شما گرفته می شود. سی تی اسکن با تشکیل تصاویر سه بعدی تشخیص اختلالات و تغییرات استخوانها را آسانتر میکند.

درمان
درمان غیر جراحی

گزینه های درمان غیر جراحی بر بهبود عملکرد و کاهش درد تمرکز می کنند. اگر چه روش های غیر جراحی تنگی کانال نخاعی را بهبود نمی بخشد، بسیاری از گزارشات نشان می دهند که این درمان ها به کاهش علائم کمک می کند.

فیزیوتراپی:  فیزیوتراپی روشی درمانی است که معمولا ترکیبی از تمرینات ورزشی و درمان با کمک تجهیزات پیشرفته می باشد. روشهای درمانی فیزیوتراپی ممکن است شامل موارد زیر شود.

  • الکتروتراپی: امواج الکتریکی تحت عنوان تنس یا آی اف با اثر بر روی اعصاب و عضلات به کاهش درد و گرفتگی عضلات و افزایش گردش خون کمک می کند. استفاده از امواج تنس به عنوان بخشی از برنامه درمانی جامعی که برای تسکین درد و علائم تنگی کانال نخاعی طراحی شده است، انجام می‌گیرد. زیرا تأثیر این روش به تنهايي در تسکین درد کمر فقط به صورت کوتاه و موقتی می‌باشد.
  • اولتراسوند:این روش شامل گذراندن امواج صوتی فرکانس بالا از بافت‌ها می‌شود. با این کار مولکول‌ها مرتعش شده و متناسب با شرایط بیمار از گرمای پیوسته یا گرمای پالسی استفاده می‌شود. به این ترتیب درد ناشی از این عارضه تسکین پیدا می‌کند.
  • گرمادرمانی یا کمپرس یخ: با این روش، عصبهای منطقه آسیب دیده مورد هدف قرار می گیرد و افزایش توانایی فرد برای روشهای دیگر مهیا می شود.
  • مگنت‌تراپی: روش مگنت تراپی در سطح گسترده‌ای در سراسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد و کارآیی آن در درمان کمر دردهای ناشی از تنگی کانال نخاعی در مطالعات متعددی به اثبات رسیده است. اساس درمان در مگنت تراپی استفاده از امواج مغناتیس و بهره برداری از اثرات مثبت این امواج در درمان بیماریها است.
  • کشش ستون مهره کمری : تاثیر آن در افراد مختلف متفاوت است و همه به آن عقیده ندارند. کشش نتایج بسیار محدودی دارد. شواهد علمی در مورد اثربخشی آن وجود ندارد.
  • لیزردرمانی: استفاده از لیزر درمانی را می توان یکی از جدیدترین متدهای رفع مشکل تنگی کانال نخاعی دانست که در آن، با استفاده از لیزر، به بهبود بافتهای بدن و تحریک عصبهای درگیر در منطقه آسیب دیده می پردازند. اگر تنگی کانال بدلیل ضخیم شدگی رباط محافظت کننده نخاع و یا رشد غیر طبیعی استخوان های اطراف نخاع باشد لیزر موثر نیست، اما اگر دلیل تنگی بیشتر بیرون زدگی دیسک ها باشد لیزر میتواند موثر باشد.
  • تمرین درمانی: نرمش ها، حرکات کششی و ورزش هایی توسط فیزیوتراپیست تجویز می شود که منجر به افزایش قدرت انعطاف ستون مهره، ثابت سازی ستون فقرات، افزایش استحکام و داوم ستون فقرات، افزایش قدرت عضلات شکم و عضلات اطراف ستون مهره و تقویت عضلات پشت، ساق پا و شکم می شوند.همچنین وضعیت مناسب بدن و تکنیک‌های بلند کردن اجسام و راه رفتن و حرکات اصلاحی به فرد آموزش داده می شود. تصاویر بعضی از حرکات ورزشی مفید برای بهبود عوارض تنگی کانال نخاعی در زیر آمده است.

 

داروهای ضدالتهابی از آنجا که درد تنگی کانال نخاعی ناشی از فشار بر روی عصب ستون فقرات است، کاهش التهاب (تورم) در اطراف عصب می تواند درد را کاهش دهد. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) در ابتدا باعث تسکین درد میشوند ولی هنگامی که در طول دوره 5-10 روزه استفاده می شوند، اثرات ضدالتهابی خود را نشان می دهند.

تزریق استروئید:  این عمل با حداقل تهاجم با هدف کاهش تورم و التهاب عصب‌های ستون فقرات شامل تزریق کورتیکواستروئید و عامل بی‌حس کننده و ضد درد درون فضای اپیدورال ستون فقرات می‌شود. درد حدود 50% بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی پس از تزریق تسکین می‌یابد، اگرچه این اثر معمولاً موقتی است. این تزریق‌ها را، در صورت نتیجه‌بخش بودن، می‌توان تا سه بار در سال تکرار کرد.

طب سوزنی : طب سوزنی برای تسکین کمر درد در موارد خفیف تا متوسط تنگی کانال نخاع گردن و کمر موثر است. اگر چه این روش بسیار ایمن است، موفقیت بلند مدت این روش درمانی به صورت علمی مورد تایید قرار نگرفته است.

جراحی

وقتی که درمان های غیر جراحی نتایج مثبتی در پی نداشته باشد و درد و علائم حسی زندگی روزمره بیماران را مختل کرده باشد گزینه جراحی مطرح می شود. دو نوع درمان جراحی برای این بیماران استفاده میشود.

  • لامینکتومیLaminectomy:  در این روش قسمتی از استخوان های طبیعی مهره، استخوان های اضافی تشکیل شده و لیگامان های کلفت شده خارج میشوند. این جراحی را دکمپرشن Decompression نیز میگویند چون موجب رفع فشار از روی اعصاب میشود.

لامینکتومی را می توان به عنوان جراحی باز انجام داد که در آن پزشک از یک برش بزرگ برای دسترسی به ستون فقرات استفاده می کند. این روش همچنین می تواند با استفاده از روش حداقل تهاجمی انجام شود، که در آن چندین برش کوچکتر انجام می شود.

  • جوش دادن با فیوژن مهره ها Spinal fusionدر کسانی انجام میشود که در آنها سائیدگی مفاصل بین مهره ای موجب ناپایداری مهره ها شده است. در این روش جراحی بعد از دکمپرشن و برداشتن فشار از روی اعصاب، مهره های مجاور به هم جوش داده میشوند. در این روش از پیوند استخوان و از وسایل فلزی مانند پیچ و میله ممکن است استفاده شود تا مهره ها زودتر و بهتر جوش بخورند.

توانبخشی

بیمار بعد از چند روز از بیمارستان مرخص میشود. بیمارانی كه برای آنها فقط عمل دكمپرشن انجام شده است معمولاً زودتر از بیمارستان مرخص میشوند. معمولا پزشك جراح برای بیمار كمربند طبی ( بریس یا كرست) تجویز میكند تا از آن در دوران بعد از جراحی استفاده شود. پزشك شما را تشویق میكند تا هرچه زودتر راه بروید. ممكن است در این دوران نیاز به فیزیوتراپی داشته باشید. فیزیوتراپیست به شما كمك میكند تا نرمش هایی را نجام دهید كه به كمك آنها قابلیت انعطاف ستون مهره را بیشتر كرده و قدرت عضلات اطراف ستون مهره و شكم خود را افزایش دهید. اغلب افراد بعد از چند روز تا چند هفته میتوانند به كار خود اگر پشت میز باشد برگردند ولی توانایی انجام فعالیت های روزمره نیاز به گذشت 3-2 ماه دارد.بیماران سالمند که نیاز به مراقبت و کمک بیشتری دارند ممکن است قبل از رفتن به خانه از بیمارستان به یک مرکز توانبخشی منتقل شوند.

عوارض جانبی

مانند هر جراحی دیگر احتمال خونریزی، عفونت، لخته شدن خون در ساق ها و مشكلات ناشی از بیهوشی وجود دارد. با این حال احتمال بروز این عوارض كم است. بیماران مسن تر، چاق تر، دیابتیك، آنها كه سیگار میكشند و بیمارانی كه سابقه بیماری های داخلی دارند بیشتر در معرض خطر عوارض جراحی هستند. بعد از جراحی ممكن است عوارض دیگری هم رخ دهد مثل :

  • پارگی پرده دور نخاع
  • جوش نخوردن مهره ها
  • جابجا شدن پیچ ها و میله ها
  • آسیب عصبی
  • نیاز به جراحی مجدد
  • كم نشدن درد
  • برگشت درد و دیگر علائم

نتایج جراحی

به طور کلی، نتایج عمل جراحی لامینکتومی با یا بدون فیوژن ستون فقرات در اکثر بیماران بسیار عالی است. بیماران کاهش درد در اندامها را در مقایسه با درد کمر گزارش داده اند.جراحی بیشتر درد اندام تحتانی را كاهش میدهد تا درد كمر را و باید به یاد داشت كه در این بیماران عمل جراحی ممكن است نتواند درد را بطور كامل از بین ببرد. همچنین ممكن است مشكلات ناشی از فشار به اعصاب در بیمار با عمل جراحی بهبود نیابد.اکثر بیماران قادرند پس از یک دوره توانبخشی پس از جراحی یک زندگی معمولی را از سر بگیرند.

 

 

 

 

 

 

 

بیشتر بخوانید

قوز پشت(Kyphosis)

کیفوز یا قوز پشت عارضه ای شایع در ستون فقرات است که در آن انحنای ستون فقرات در مهره های بالایی بیشتر از حد طبیعی است. این شرایط گاهی به عنوان پشت برآمده و در حالت شدید به عنوان گوژ پشتی شناخته میشود . کیفوز می تواند در هر سنی رخ دهد، اما در دوران نوجوانی شایع است.در اکثر موارد، کیفوز باعث مشکلات کمی می شود و نیازی به درمان خاصی ندارد و با انجام تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی و استفاده از بریس های مخصوص بخوبی بهبود می یابد اما در موارد بسیار شدید می تواند برای فرد بسیار آزار دهنده باشد و زندگی روزمره بیمار را با مشکل مواجه کند. باعث تغییر شکل پذیری ستون فقرات و منجر به مشکلات تنفسی شود. بیماران مبتلا به کیفوز شدید ممکن است نیاز به عمل جراحی برای کمک به کاهش انحنای بیش از حد ستون فقرات و بهبود علائم آن داشته باشند.
آناتومی
ستون فقرات از سه بخش تشکیل شده است. هنگام مشاهده از کنار می بینید این بخش ها سه منحنی طبیعی را تشکیل می دهند.
منحنی C شکل که ستون فقرات گردن را تشکیل می دهد. ستون فقرات کمری لوردوز نامیده می شود. منحنی معکوس C شکل ستون فقرات قفسه سینه یا کیفوز نامیده می شود.

این منحنی ها برای تعادل بدن اهمیت دارند و به ما کمک می کند تا به درستی بایستیم. اگر هر یک از منحنی هابیش از حد بزرگ و یا خیلی کوچک باشد، به سختی می توان ایستاد و ایستادن ما غیر طبیعی به نظر می رسد. ستون فقرات از اجزا زیر تشکیل شده است:
مهره ها: ستون فقرات از 24 استخوان کوچک به شکل مستطیل تشکیل شده است که مهره ها نامیده می شوند که در بالای یکدیگر قرار می گیرند. این استخوان ها منحنی های طبیعی پشت را ایجاد می کنند .با پشت سرهم قرار گرفتن این حلقه های توخالی مهره ایی که روی یکدیگر قرار گرفته اند یک کانال استخوانی برای محافظت از نخاع درست میشود که به آن کانال مهره ای Spinal canal میگویند. به این کانال، کانال نخاعی هم میگویند چون در داخل آن نخاع قرار گرفته است.
دیسک بین مهره ای: دیسک بین مهره ای همانطور که از اسمش پیدا است به شکل یک دیسک یا یک استوانه کم ارتفاع است که بین مهره ها قرار میگیرد. این دیسک ها صاف هستند و حدود نیم اینچ ضخامت دارند. دیسک بین مهره ای مثل لاستیک قابلیت ارتجاعی و تغییر شکل دارد. آنها در واقع ضربه گیر ستون مهره هستند و موقعی که شما می دوید یا می جهید ضربات و فشارهایی که به ستون مهره وارد میشود در دیسک ها جذب و مستهلک میشود.

شرح
قوس نرمال ستون فقرات سینه ای و یا پشتی باید بین 20 تا 40 درجه باشد . اختلالات وضعیتی ( پوسچرال ) و ساختاری ممکن است موجب افزایش این قوس شوند. اگر این قوس از ۵۰ درجه بیشتر باشد غیر طبیعی محسوب میشود و هایپرکیفوز hyperkyphosis نامیده می شود. اصطلاح هایپر کیفوز به طور معمول توسط پزشکان مورد استفاده قرار می گیرد که نشان دهنده وضعیت بالینی انحنای بیش از حد در ستون فقرات قفسه سینه است که منجر به ایجاد برآمدگی در گردن می شود. کیفوز می تواند بیماران را در تمام سنین تحت تاثیر قرار دهد. اما در طول دوره نوجوانی، زمان رشد سریع استخوان، معمول تر است.Kyphosis می تواند در شدت متفاوت باشد. انحنای خفیف ممکن است سبب کمردرد و یا بدون علائم باشد. انحنای شدید تر می تواند باعث تغییر شکل ناگهانی ستون فقرات و منجر به ایجاد قوز قابل مشاهده در پشت بیمار شود.
انواع کیفوز
انواع مختلفی از کفیوز وجود دارد. سه مورد که بیشتر به کودکان و نوجوانان مربوط می شود عبارتند از:
کیفوز وضعیتی (Postural kyphosis)
شایع ترین نوع کیفوز ستون مهره است و در واقع افزایش قوسی است که به طور طبیعی در ستون مهره سینه ای وجود دارد. این عارضه بیشتر در نوجوانان دیده می شود و در دختران بیشتر است. این بیماری به ندرت دردناک است. کیفوز وضعیتی به ندرت موجب بروز مشکلی در زمان بزرگسالی می شود. کیفوز وضعیتی به وضعیت قرارگیری بد بدن مربوط است که یک انحنای نرم در طول ستون فقرات سینه ای ایجاد می کند و خود بیمار می‌تواند آن را اصلاح کند ولی با اختلالات ساختاری شدید ستون فقرات ارتباط ندارد.
کیفوز شوئرمن (Scheuermann’ Kyphosis)
شوئرمن نام رادیولوژیست دانمارکی است که اولین بار این عارضه را شرح داد. این بیماری نیز در نوجوانان بروز کرده و معمولا شدت قوس ستون مهره در این بیماری بویژه در افراد لاغر بیش از کیفوز نوع قبل است. در واقع کیفوز شوئرمن به دلیل یک اختلال ساختاری در ستون فقرات ایجاد می شود که گاهی دردناک می شود و ممکن است درد در هنگام ایستادن و نشستن طولانی مدت یا با فعالیت ورزشی بیشتر شود. در رادیوگرافی ساده مهره های این بیماران تغییر شکل داده و مهره‌ها گاهی بجای آنکه شکلی چهارگوش و جعبه مانند داشته باشند، شکلی سه گوش و مثلث مانند به خود می‌گیرند.

در این بیماری دیسک بین مهره ای کاهش ارتفاع پیدا می کند و مهره ها نیز کوهی شکل می شوند. سر و گردن در وضیعت غیر طبیعی و رو به جلو قرار می گیرند. کیفوز یا قوز در این بیماران زاویه ی تند و تیز (sharp) دارد. بیماری که از قوز کمر شوئرمان رنج می‌برد، نمی‌تواند آگاهانه وضعیت بدنی‌اش را اصلاح کند. برآمده‌ترین نقطه منحنی، که در بخشی از مهره‌های سینه‌ای قرار دارد، کاملاً سفت و انعطاف‌ناپذیر است. بیماران در این نقطه احساس درد می‌کنند، و فعالیت بدنی و ایستادن یا نشستن طولانی مدت هم دردشان را تشدید می‌کند.‌
کیفوز شوئرمن معمولا روی ستون فقرات قفسه سینه تاثیر می گذارد، اما گاهی اوقات در ستون فقرات کمری (پایین تر) ایجاد می شود. این وضعیت در پسران نسبت به دختران شایع تر است و تا زمانی که رشد کامل انجام می شود،پیشرفت می کند.

کیفوز مادرزادی (Congenital Kyphosis)
در این نوع کیفوز، ستون مهره جنین در زمانی که در شکم مادر است خوب تشکیل نشده است. ممکن است دو یا چند مهره از یک طرف به هم چسبیده باشند، یا یک مهره بصورت ناقص تشکیل شده باشد که بعد از تولد با رشد نوزاد، قوس ستون مهره به تدریج بیشتر می شود. ممکن است در همان مراحل اولیه به انجام جراحی نیاز باشد تا بتوان قوس طبیعی ستون فقرات را حفظ کرد. چون ستون فقرات، قلب و کلیه‌ها تقریباً همزمان با هم، در هفته سوم تا ششم بارداری، رشد می‌کنند، ناراحتی‌های قلبی و کلیوی غالباً همراه با قوزپشتی مادرزادی است.

علائم
علائم و نشانه های کیفوز بسته به علت و شدت انحناء متفاوت است. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
شانه های گرد شده
برجستگی قابل مشاهده در پشت
کمر درد مزمن
خستگی زود رس
سفتی و خشکی ستون فقرات
گرفتگی عضلات پشت ران(همسترینگ)
به ندرت، با گذشت زمان، انحناء(قوز) پیشرونده ممکن است منجرشود به:

ضعف، بی حسی یا سوزش در پاها
از دست دادن حس
ضعف تنفس یا سایر مشکلات تنفسی
تشخیص
کیفوز خفیف ممکن است علائم یا نشانه های قابل توجهی ایجاد نکند و قابل تشخیص نباشد . غربالگری کودکان در دبستان و مدارس راهنمایی می‌تواند به تشخیص زودرس کمک کند. نگرانی در مورد زیبایی ظاهری اندام کودک اغلب خانواده ها را به سمت کمک های پزشکی سوق می دهد. پزشک هنگام معاینه به منظور ارزیابی تعادل و دامنه حرکتی بیمار از وی می‌خواهد تا چند حرکت را انجام دهد. پزشک از بیمار می‌خواهد تا دراز بکشد تا مشخص گردد که آیا خمیدگی ستون فقرات پیامد حالت اندامی نامناسب است یا نتیجه وجود مشکلی ساختاری. اگرچه این مورد همواره مصداق ندارد، اما اگر ستون فقرات پس از دراز کشیدن به حالت صاف و مستقیم دربیاید، احتمالاً قوز پشت نتیجه حالت اندامی نامناسب (کیفوز وضعیتی) است.

تست ها
پس از ارزیابی نشانه ها و علائم، پزشک شما ممکن است درخواست موارد زیر را داشته باشد:
رادیوگرافی با اشعه ایکس یا سی تی اسکن: اشعه ایکس می تواند میزان انحنای کمر را تعیین کرده و ناهنجاری های مهره ها را تشخیص دهد. در واقع به تشخیص نوع کیفوز کمک می کند. در صورتی که پزشک شما تصاویر دقیق تری بخواهد، ممکن است یک سی تی اسکن بخواهد. عکس هایی که با اشعه ایکس از زوایای مختلف گرفته می شود و سپس عکس های مقطعی از ساختارهای داخلی را در کنار هم قرار می دهند.

تست عملکرد ریه : اگر کیفوز(قوز) شدید باشد، پزشک ممکن است تست عملکرد ریه را سفارش دهد. این آزمایش ها تعیین می کند که آیا مشکل تنفس کودک شما به علت کاهش فضای سینه است یا خیر؟
MRI : اگر پزشک به یک تومور یا عفونت مشکوک شود، درخواست ام آر آی برای ستون فقرات بیمار می کند. این تصاویر می تواند عفونت و یا تومور در ستون فقرات را تشخیص دهد.
تست های نورولوژیک: در بیماران مبتلا به کیفوز مادرزادی، قوزهای شدید ممکن است علائمی از جمله درد، سوزن سوزن شدن، بی حسی یا ضعف عضلانی در قسمت پایین تنه به علت تحت فشار بودن نخاع ایجاد کند. به همین دلیل اگر بیمار هر گونه بیحسی و یا ضعف عضلانی داشته باشد، پزشک چندین تست را توصیه می کند که می تواند چگونگی ارسال پیامهای عصبی بین نخاع و اندام را مشخص کند.
آزمایش تراکم استخوان: استخوان با تراکم پایین می تواند کیفوز را بدتر کند.
درمان
هدف درمان جلوگیری از پیشرفت قوز و جلوگیری از تغییر شکل است. پزشک ممکن است در هنگام تعیین درمان برای کفیوز، عوامل زیر را در نظر بگیرید:

سن و سلامت عمومی کودک
تعداد سالهای باقیمانده رشد
نوع کیفوز
شدت کیفوز (قوز)

درمان غیر جراحی
اکثر موارد قوز کمر نیازی به درمان ندارند اما راه هایی برای رفع قوز کمر وجود دارد. قوز کمر ناشی از حالت اندامی نامناسب (کیفوز وضعیتی) را معمولاً می‌توان با اصلاح وضعیت بدن مرتفع نمود. قوز معمولاً پس از رشد کامل بدن و رسیدن به سن بلوغ برطرف می‌شود. درمان غیر جراحی برای بیماران مبتلا به کیفوز وضعیتی و همچنین بیماران مبتلا به کیفوز شوئرمن که دارای منحنی کمتر از 75 درجه است توصیه می شود. درمان غیر جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
دارو
مسکن ها: اگر داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن ، ایبوپروفن یا ناپروکسن کافی نباشد، داروهای های ضد درد قوی تری که توسط پزشک تجویز می شود را می توانید مصرف کنید.
داروهای پوکی استخوان:در بسیاری از افراد سالمند، کیفوز اولین نشانه ای است که در افراد مبتلا به پوکی استخوان دیده می شود. داروهای تقویت استخوان می تواند به جلوگیری از شکستگی مهره ها که موجب بدتر شدن کیفوز می شود، کمک کند.
بریس

بریس برای رفع کیفوز شوئرمن نسبتا شدید مناسب است. انواع مختلفی از بریس‌ها وجود دارند که برای درمان این وضعیت استفاده می‌شوند. بریس، ستون فقرات را به طور کامل اصلاح نمی‌کند . استفاده از بریس در کودکان به کند کردن پیشرفت کیفوز کمک کند. در بزرگسالان با پشتیبانی از ستون فقرات به کاهش درد کمک می‌کند اما تغییری در شکل ستون فقرات ایجاد نمی‌کند.

                                          
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی در افراد مبتلا به کیفوز مهم است. تحقیقات نشان داده است که تقویت ستون فقرات و تصحیح وضعیت قرارگیری بدن به بهبود علائم کیفوز مانند گودی کمر کمک می‌کند. فیزیوتراپیست با آموزش ورزش‌های خاص به فرد کمک می‌کند تا وضعیت قرارگیری بدن خود را تصحیح کند. این ورزش‌ها شامل موارد زیر هستند:
ورزش‌هایی برای تصحیح قرارگیری وضعیت بدن
 – ورزش‌های تنفسی عمیق برای کمک به بهبود تنفس و ظرفیت تنفسی
 – ورزش‌های تحرک عمومی
 – ورزش‌هایی برای تقویت عضلات شانه و پا
 – ورزش‌هایی برای پاکسازی مسیر هوایی
برای کمک به کاهش کشیدگی پشت، خوابیدن روی شکم توصیه می‌شود.
سایر درمان های فیزیوتراپی عبارتند از :
تمرین درمانی
برای مبتلایان به کیفوز، هدف تقویت عضلاتی است که در طولانی مدت به منظور کاهش درد و ناراحتی دچار کشیدگی شده‌اند. تمرین درمانی بیش از آنچه تصور می‌کنید موثر است.بیشتر بیماران از این برنامه درمانی بهره زیادی می‌برند از جمله :
بهبود جریان خون در ناحیه تحت درمان. تنش عضلانی را کاهش می‌دهد
 – عضلاتی را که به دلیل انحنای بیش از حد ستون فقرات کوتاه و دچار انقباض شده‌اند را می‌کشد.
 – تعادل عضلاتی را که در امتداد نخاع قرار گرفته‌اند و از آن پشتیبانی می‌کنند را برمی‌گرداند.
 – بهبود راستای ستون فقرات و وضعیت قرارگیری بدن
–  کمک به تقویت عضلاتی که در نگهداری راستای بدن نقش دارند
درمان دستی
متخصصان درمان دستی تلاش می‌کنند تا عملکرد مفاصل و سیستم عصبی را با تنظیم دررفتگی‌های مهره‌ای بهبود بخشند. تنظیمات دستی ستون فقرات کلید درمان تخصصی کیفوز است.

درمان جراحی
جراحی اغلب برای بیماران مبتلا به کیفوز مادرزادی توصیه می شود. جراحی ممکن است برای موارد زیر نیزتوصیه شود:
بیماران مبتلا به کیفوز شوئرمن که انحنای کمر بیش از 75 درجه دارند
بیماران مبتلا به درد زیاد که با درمان های غیر جراحی بهبود نیافتند.
فیوژن یا همجوشی ستون فقرات روش جراحی است که به طور معمول برای درمان کیفوز استفاده می شود.
اهداف فیوژن ستون فقرات عبارتند از:
کاهش میزان انحنای کمر
جلوگیری از پیشرفت بیشتر کیفوز
حفظ بهبود حاصل شده در طول زمان
کاهش درد کمر در صورت وجود
روش جراحی
فیوژن ستون‌فقرات یک فرایند اتصال است که هدف عمده آن جوش دادن مهره‌های آسیب دیده به یکدیگر است تا درنهایت به‌عنوان یک استخوان مجزا و محکم التیام یابند. از آن‌جایی که هم‌جوشی مهره از حرکت بین مهره‌های آسیب‌دیده ممانعت می‌کند موجب کاهش میزان انحنای کمر و همچنین تسکین کمردرد می‌گردد. در طول فرایند، ابتدا مهره‌هایی که موجب انحنا می‌شوند تراز شده تا گردی ستون‌فقرات کمتر شود. تکه‌های کوچک استخوان موسوم به گرافت استخوان جهت هم‌جوشی در فضای بین مهره‌ها قرار می‌گیرد. به‌مرور زمان، استخوان‌های پیوند شده همانند فرایند التیام شکستگی استخوان به رشد ادامه می‌دهند. جراح قبل از قرار دادن گرافت استخوان، معمولا جهت افزایش میزان هم‌جوشی مهره‌ها و تثبیت بیشترستون‌فقرات از ابزاری نظیر پیچ‌های فلزی، صفحات و میله‌های فلزی استفاده می‌کند.

میزان دقیق اتصال ستون‌فقرات به اندازه انحنای ستون‌فقرات کودک بستگی دارد. لازم به ذکر است که در این جراحی تنها مهره‌های آسیب‌دیده را به هم متصل می‌کند. استخوان‌های دیگر ستون‌فقرات می‌توانند حرکت کنند و به خم‌شدن، صاف‌شدن و چرخش ستون‌فقرات کمک کنند.

نتایج بلند مدت
اگر کيفوز زود تشخيص داده شود، اکثر بيماران بدون جراحي با موفقيت درمان ميشوند و میتوانند به زندگي فعال و سالم ادامه دهند. با این حال، اگر بدون درمان رها شود، پیشرفت انحنای کمر به طور بالقوه می تواند به مشکلاتی در بزرگسالی منجر شود. برای بیماران مبتلا به کیفوز، بررسی های منظم دوره ای برای نظارت بر وضعیت و میزان پیشرفت انحنای کمر (قوز) ضروری است.

بیشتر بخوانید

انگشت ماشه ای ( Trigger Finger)

تریگر فینگر یا انگشت ماشه ای شرایط پاتولوژیکی است که باعث درد، سفتی و احساس قفل شدگی یا گرفتگی در زمان خم کردن و صاف کردن انگشت میشود. انگشت حلقه و شست معمولا بیشتر از انگشتان دیگر در معرض این آسیب قرار میگرند. این وضعیت همچنین به عنوان “stenosing tenosynovitis” شناخته می شود.اگر در انگشت شست این اتفاق بیفتد به آن شست ماشه‌ای می‌گویند.

آناتومی

تاندون‌های فلکسور یا خم کننده های انگشتان ساختارهای بلند طناب مانند هستند که عضلات ساعد را به استخوان انگشتان وصل می‌کنند. وقتی عضلات منقبض می‌شوند، تاندون‌های فلکسور اجازه می‌دهند تا انگشتان خم شوند. هر یک از تاندون‌های فلکسور از یک تونل در کف دست و انگشتان عبور می‌کنند که به آن اجازه می‌دهد به راحتی با خم و راست شدن انگشت سر بخورد. این تونل “غلاف تاندون” نامیده می‌شود. در طول غلاف تاندون، رشته‌های بافتی که “قرقره” نامیده می‌شوند، تاندون‌های فلکسور را نزدیک به استخوان‌های انگشت نگه می‌دارند. با حرکت انگشت تاندون‌ها از قرقره‌ها عبور می‌کنند. قرقره پایین انگشت ” قرقره A1 ” نامیده می‌شود. این قرقره‌ای است که اغلب در انگشت ماشه‌ای درگیر می‌شود.

شرح

در یک بیمار مبتلا به انگشت ماشه‌ای‌، قرقره A1 ملتهب یا ضخیم می‌شود، و سر خوردن تاندون فلکسور روی آن هنگام خم شدن انگشت دشوارتر می شود. با گذشت زمان، تاندون فلکسور همچنین ممکن است دچار التهاب و ایجاد یک برآمدگی کوچک روی سطح خود شود. هنگامی که انگشت خم می‌شود و برآمدگی از قرقره عبور می‌کند، یک احساس گرفتگی یا ترکیدن وجود دارد. این احساس اغلب دردناک است.

در حالت شدید، انگشت در حالت خم شده میماند و قفل میشود و بیمار قادر به صاف کردن انگشت خود نمی باشد. بیمار باید از دست دیگرش کمک بگیرد تا با فشار انگشت را صاف کند که معمولا با درد زیادی همراه است.

علل

احتمال ابتلاء به انگشت ماشه ای در بین زنان نسبت به مردان شایع تر است و اغلب در افراد با سن ۴۰ تا۶۰سال اتفاق می‌افتد.در حالی که علل انگشت ماشه‌ای به خوبی شناخته نشده است، عوامل متعددی وجود دارند که ممکن است خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. این موارد عبارتند از:

  • بیماری: انگشت ماشه ای در افراد مبتلا به بیماری های خاصی مانند دیابت ، آرتریت روماتوئید، نقرس،میلوئیدوز،تیروئیدکم کار، انقباض دوپویترن(بیماری که باعث می‌شود یک یا چند انگشت به سمت کف دست خم شوند) وبیماری دکوروین( بیماری که بر تاندون‌های انگشت شست تاثیر می‌گذارد و باعث درد در مچ دست می‌شود) شایع تر است.
  • گرفتن و چنگ زدن مداوم اشیاء:حرفه‌ها، فعالیت‌ها و ورزش‌هایی که استفاده‌ی مکرر از دست و در دست گرفتن طولانی مدت اشیاء را ایجاب می‌کند مثل کشاورزان، کارگران صنعتی،نوازندگان و خیاطهاخطربروزانگشت ماشه‌ای را افزایش می‌دهد.
  • جراحی سندروم تونل کارپال:تریگر فینگر یکی از عوارض جانبی جراحی سندرم تونل کارپال، به ویژه در شش ماه نخست بعد از جراحی به شمار می‌آید.

علائم

نشانه‌ها و علائم انگشت ماشه‌ای ممکن است از خفیف تا شدید پیشرفت کنند و شامل موارد زیر باشند:

  • صدا دادن انگشت هنگام حرکت دادن آن
  • احساس ناراحتی در پایه‌ی انگشت روی کف دست
  • احساس درد و خشکی هنگام خم کردن انگشت
  • متورم بودن کف دست یا احساس یک توده‌ی حساس به لمس روی کف دست
  • قفل شدن انگشت در حالت خمیده در موارد شدید رخ می‌دهد. در این حالت انگشت را باید با ملایمت با کمک دست دیگر صاف کرد.
  • ناتوانی در خم کردن کامل انگشت

انگشت ماشه‌ای می‌تواند هر انگشت، از جمله انگشت شست را تحت تاثیر قرار دهد. ممکن است بیش از یک انگشت به صورت همزمان تحت تأثیر قرار بگیرند و هر دو دست ممکن است درگیر باشند. سفتی و خشکی انگشت ماشه‌ای و قفل شدن آن در حالت خمیده صبح‌ها شدیدتر است. این خشکی به تدریج و در اثر استفاده کردن از انگشت کمتر می‌شود.

تشخیص

پزشکان انگشت ماشه‌ای را با توجه به نتایح معاینه بالینی و پرسیدن چند سوال ساده درباره‌ی پرونده‌ی پزشکی بیمار تشخیص می‌دهند. پزشک انگشت را حرکت می‌دهد و گوش می‌دهد که آیا انگشت هنگام حرکت دادن صدا می‌دهد یا خیر. همچنین قفل شدن انگشت در حالت خمیده وضخیم شدن و یا تورم غلاف تاندوننیز بررسی می‌شود. به علاوه پزشک از بیمار می‌خواهد که دستش را باز و بسته کند. تشخیص انگشت ماشه‌ای معمولاً نیازی به رادیوگرافی یا دیگر آزمایش‌های تصویربرداری ندارد.

درمان

درمان غیر جراحی

درمان اولیه برای انگشت ماشه ای معمولا درمان غیر جراحی است. درمان انگشت ماشه‌ای وابسته به شدت آن متفاوت است. برخی از روش‌های درمانی عبارتند از:

  • استراحت: اگر نشانه‌ها خفیف باشند، استراحت دادن به انگشت و اجتناب از فعالیت هایی که آن را بدتر می کند ممکن است برای حل مشکل کافی باشد.
  • اسپلینت:ممکن است پزشک تان از شما بخواهد یک اسپلینت استفاده کنید تا انگشت آسیب دیده را در موقعیتی که تاندون در طول بلند خود قرار میگیرد تا شش هفته نگه دارید. اسپلینت کمک می‌کند تا به مفصل استراحت دهید. اسپلینت همچنین به شما کمک می‌کند از خم کردن انگشتان دست خود به صورت مشت در خواب جلوگیری کنید، چرا که می‌تواند حرکت انگشتان دست تان را در صبح دردناکتر نماید.
  • فیزیوتراپی: فیزیوتراپیست با اقداماتی که به کاهش التهاب کمک میکند نظیرالکتروتراپی، اولتراسوند، لیزر تراپی و درمان دستی سعی در کاهش التهاب ناحیه و رفع سفتی خواهد داشت.با کاهش حساسیت ناحیه و افزایش خونرسانی در محل، فرد قادر به خم و صاف کردن انگشت خود با درد کمتری میشود.
  • تمرینات کششی:تمرینات کششی ملایم می تواند به کاهش سفتی و خشکی کمک کند و موجب افزایش دامنه حرکتی انگشتان شود.
  • دارو :داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن و داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) می توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند.
  • تزریق استروئید: در صورتی که استراحت و انجام فیزیوتراپی به حل مشکل کمک نکند پزشک شما ممکن است تزریق کورتیکواستروئید – یک داروی ضد التهاب قوی – به داخل غلاف تاندون را انتخاب کند. در برخی موارد، این روش تنها به طور موقت مشکل را بهبود می‌بخشد و تزریق دیگری نیز لازم است. اگر دو تزریق برای حل مشکل مفید واقع نشد، باید جراحی در نظر گرفته شود.تزریق استروئیدها در بیماران مبتلا به دیابت تاثیر کمتری دارد ، اما ممکن است در جلوگیری از جراحی کمک کند. استروئیدها می توانند باعث افزایش قند خون در کوتاه مدت شوند، لذا باید سطح گلوکز در بیماران دیابتی را پس از تزریق کنترل کرد.

درمان جراحی

انگشت ماشه‌ای یک وضعیت خطرناک نیست. تصمیم گیری در مورد عمل جراحی یک مسئله شخصی است که بر اساس شدت علائم و موفقیت یا عدم موفقیت گزینه‌های غیر جراحی مشخص می‌شود. علاوه بر این، اگر انگشت شما در یک موقعیت خمیده گیر کرده باشد، پزشک تان ممکن است عمل جراحی را برای جلوگیری از خشکی دائمی توصیه کند.

فرآیند جراحی

هدف جراحی باز کردن تونل است تا تاندون بتواند راحت‌تر از آن عبور کند. این روش معمولا به صورت سرپایی انجام می‌شود، به این معنی که نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست. برای اکثر افراد ازبی حسی موضعی برای بی حس کردن دست در طول این فرآیند استفاده می شود. جراحی از طریق یک برش کوچک در کف دست یا گاهی اوقات با نوک یک سوزن انجام می‌شود. تونل غلاف تاندون بریده می‌شود. وقتی که دوباره بهبود پیدا کرد و به هم متصل شد، غلاف شل‌تر می‌شود و تاندون فضای بیشتری برای عبور از آن دارد. در طول جراحی، غلاف تاندون بریده می‌شود.

عوارض جانبی

عوارض ممکن است بعد از هر نوع جراحی رخ دهد. پزشک قبل از عمل جراحی عوارض جانبی احتمالی را با شما در میان می گذارد و اقدامات خاصی را برای پیشگیری از عوارض انجام خواهد داد.

شایعترین عوارض بعد از عمل جراحی انگشت یا شست ماشه ای عبارتند از:

  • سفتی و خشکی در انگشت درگیر
  • ناتوانی در صاف کردن انگشت درگیر:اگر قبل از عمل جراحی کاملا قادر به چرخش انگشت نباشید، شما ممکن است بعداز عمل جراحی نیز قادر به انجام آن نباشید.
  • درد یا تورم موقت در محل جراحی

عوارض کمتر رایج عبارتند از:

  • آسیب عصبی: ممکن است باعث ایجاد بیحسی یا سوزن سوزنن شدن در قسمت انگشت شود.
  • تغییر حالت انگشت: زمانی که میزان زیادی از غلاف بریده شده باشد.
  • ماشه ای شدن مداوم: زمانی که غلاف کاملا آزاد نشود.
  • عفونت: در این جراحی بسیار نادر است

بهبودی

اکثر افراد می‌توانند انگشتان خود را بلافاصله بعد از عمل حرکت دهند. معمولا کمی درد در کف دست شما وجود خواهد داشت. به دفعات دست‌های خود را بالای قلب خود ببرید تا به کاهش تورم و درد کمک نماید. بازیابی معمولا ظرف چند هفته تکمیل می‌شود، اما ممکن است تا 6 ماه طول بکشد تا تورم و خشکی برطرف شود. اگر انگشتتان قبل از جراحی نسبتا خشک باشد، درمان فیزیکی و ورزش‌های انگشت می‌تواند به شل شدن آن کمک کند.

نتیجه گیری

 بیمارانی که عمل جراحی انجام دادند ، بهبود قابل توجهی در عملکرد و همچنین کاهش درد انگشت تجربه کرده اند. با این حال، ممکن است دامنه حرکتی انگشت به حالت عادی برنگردد.

 

 

 

 

بیشتر بخوانید

تعویض کامل مفصل ران (Total Hip Replacement )

اگر به تازگی جراحی تعویض مفصل ران انجام داده اید یا قصد انجام آن را دارید، این اطلاعات به شما در درک مزایا و محدودیت های تعویض کامل مفصل ران کمک می کند. این مقاله نحوه انجام یک عمل مفصلی طبيعی، علل درد کمر، انتظارات از جراحی تعویض مفصلی و اینکه چه تمرينات و فعاليت هایی دامنه حرکتی شما را افزایش می دهد و شما را قادر به انجام فعالیت های روزمره میسازد، توصیف می کند.

اگر شما با شرایطی مواجه هستید که امکان انجام دادن فعالیت های عادی روزمره مثل لباس پوشیدن، دوش گرفتن یا راه رفتن را ندارید و یا اگر نمی توانید به خاطر این مشکل شرایط مناسب برای شغل خود داشته باشید یا اگر نیاز به مصرف دارو برای خواب شبانه دارید، لازم است با یک جراح درباره عمل جراحی تعویض مفصل ران صحبت کنید.

جراحی تعویض مفصل ران یک روش ایمن و موثر است که می تواند درد شما را کاهش دهد، حرکات مفصلی را افزایش دهد و به شما کمک کند تا از فعالیت های عادی و روزمره لذت ببرید.

آناتومی

مفصل ران یکی از بزرگترین و مهمترین مفاصل بدن است. مفصل ران از پرتحرک ترین مفاصل بدن است. سر استخوان ران (به استخوان ران فمور هم میگویند) به شکل یک کره گرد و مدور بوده و کاملا در درون حفره استابولوم که به شکل یک کاسه گود است احاطه میشود.  انحنای این گوی و کاسه کاملا با یکدیگر هماهنگ است بطوریکه گوی یا کره میتواند براحتی در هر جهتی در درون کاسه حرکت کند و همین امر موجب میشود مفصل ران دامنه حرکت زیادی در جهات مختلف داشته باشد.با اینحال مفصل ران بسیار پایدار است.

هم سطح رویی سر استخوان فمور و هم سطح داخلی حفره استابولوم پوشیده از لایه ای سفید و قابل ارتجاع بنام غضروف است که وظیفه آن لغزنده کردن و کاهش اصطکاک بین این دو سطع مفصلی است و با این کار حرکت مفصل را تسهیل میکند.از بین رفتن این لایه غضروفی موجب آرتروز و ساییدگی مفصل ران میشود.

مفصل ران در اطراف خود توسط کپسول مفصلی احاطه و محصور شده است. کپسول مفصلی فضای بسته ای را بوجود میاورد که درون آن سر استخوان ران و حفره استابولوم قرار دارند. یک لایه نازک به نام پرده سینوویال (Synovial membrane) سطح داخلی کپسول مفصلی ران را میپوشاند و وظیفه آن ترشح مایع لزجی بنام مایع مفصلی یا مایع سینوویال است. این مایع موجب روانی حرکت مفصل میشود(شبیه روغن کاری در ماشین ها)  و غضروف مفصلی را هم تغذیه میکند.

علل رایج درد مفصل ران
شایعترین علت درد و ناتوانی مزمن آرتریت است. استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید و آرتریت پست تروماتیک شایع ترین فرمهای این بیماری هستند.

استئوآرتریت (آرتروز): آرتروز شایعترین نوع آرتریت یا التهاب مفصلی است. این عارضه ناشی از فرسودگی غضروف‌هاست که انتهای استخوان‌ها را در یک مفصل می‌پوشانند. در این عارضه همچنین سطح پایینی از التهاب مشاهده می‌شود. وقتی فرسایش و آسیب‌دیدگی غضروف‌ها تشدید شود، استخوان‌ها را نیز درگیر می‌کند که این وضعیت با درد زیاد و محدود شدن حرکات همراه است. این فرسایش و آسیب‌دیدگی ممکن است طی سال‌ها و بر اثر بالا رفتن سن، جراحت و صدمه دیدن مفصل یا عفونت ایجاد شود. استئوآرتریت ممکن است ناشی از بی نظمی های ظریف در چگونگی حرکت لگن در دوران کودکی باشد.

آرتریت روماتوئید: یا روماتیسم مفصلی شایعترین بیماری التهابی سیستمیک مفاصل بوده و جزء بیماری‌های خود ایمنی مزمن محسوب می‌شود که در آن غشای سینوویال ملتهب و ضخیم می شود. این التهاب مزمن می تواند به غضروف آسیب برساند و منجر به درد و سفتی شود.آرتریت روماتوئید شایع ترین نوع گروهی از اختلالات است که “آرتریت التهابی” نامیده می شوند.

آرتریت پست تروماتیک: آرتریت پس از ضربه یک نوع از آرتروز است و می تواند پس از توسعه آرتریت مزمن التهابی رخ دهد. به طور کلی، آرتریت پس از ضربه به دو دسته تقسیم می شود: استئوآرتریت پس از ضربه و آرتریت التهابی پس از ضربه.

ضربه شدید به مفصل ران میتواند موجب شکستگی استابولوم یا سر استخوان ران شود. ضربه میتواند با آسیب رساندن به غضروف مفصل و یا با آسیب رساندن به خون رسانی سر فمور هم موجب خرابی مفصل ران شود.

هر کدام از این دو قسمت اگر بد جوش بخورند یا جوش نخورند سطح مفصل ناهموار میشود که نتیجه آن سائیده شدن سطوح مفصل و درد و محدودیت حرکت در آن است.این وضعیت میتواند در نهایت منجر به آرتروز و ساییدگی مفصل ران در لگن شود.

نکروز آواسکولار(Avascular necrosis of the femoral head) (مرگ استخوان به دنبال عدم عرضه مناسب خون به آن): نکروز آواسکولر سر استخوان ران که به آن استئونکروزهم می‌گویند در زبان مردم به سیاه شدن استخوان ران یا مفصل لگن معروف است. در سیاه شدن استخوان ران به عللی خون رسانی به سر استخوان ران قطع شده و متعاقب آن این استخوان می‌میرد.استخوان مرده سختی و قدرت خود را از دست می‌دهد و در نتیجه زیر فشار وزن تنه تغییر شکل می‌دهد. به این معنی که کم کم شکل کروی آن تغییر یافته و پهن می‌شود.

بیماری مفصل ران کودکان: برخی از نوزادان و کودکان دارای مشکلات مفصل ران هستند. با وجودی که این مشکلات در دوران کودکی با موفقیت درمان می شوند، به این دلیل که احتمال دارد ران به طور طبیعی رشد نکند و سطح مفصلی تحت تاثیر قرار گیردممکن است در آینده نیز آرتریت ایجاد کنند.

دیسپلازی: هر گونه تغییر مادرزادی در مفصل ران را دیسپلازی میگویند. دیسپلازی مفصل ران میتواند شدت های مختلفی داشته باشد. در شدیدترین حالت بیمار دچار دررفتگی مادرزادی مفصل ران است. در این بیماری سر استخوان از درون حفره استابولوم خارج شده است. دررفتگی مادرزای نیاز به درمان فوری دارد و در صورت شروع درمان در سنین نوزادی نتایج درمان آن بسیار خوب خواهد بود. دیسپلازی هیپ ممکن است بدون بروز هیچ دردی از دوران کودکی همراه فرد باشد.معمولا تنها در صورتی که بیماری با درد همراه باشد جراحی پیشنهاد می‌شود.

شرح عمل

در عمل جراحی تعویض مفصل ران یا آرتروپلاستی کامل مفصلی استخوان و غضروف آسیب دیده برداشته شده و با اجزای پروتز جایگزین می شود. سر استخوان ران را که تخریب شده از بدن بیمار خارج کرده و آنرا با یک کره فلزی جایگزین میکند.اتصال این سر فلزی به باقیمانده استخوان ران با یک زائده به نام دسته Stem است که به سر فلزی متصل شده و با قرار دادن دسته به داخل کانال مرکزی استخوان ران سر مصنوعی در محل خود محکم می شود.جراح ارتوپد سپس سطح داخلی حفره استابولوم در ناحیه لگن را که خراب شده است با ابزار های خاصی میتراشد. با این کار غضروف های خراب شده و استخوان های اضافه از داخل حفره استابولوم خارج شده و حفره به شکل یک نیمکره کامل درمیاید.سپس یک کاسه فلزی به شکل نیمکره در داخل حفره آماده شده گذاشته شده و در داخل آن یک کاسه پلاستیکی از جنس پلی اتیلن گذاشته میشود.در بعضی موارد ممکن است کاسه پلاستیکی بدون کاسه فلزی و تنها توسط یک چسب مخصوص به داخل حفره استابولوم چسبانده شود. به آن چسب، سیمان استخوانی Bone cement میگویند.سر فلزی در داخل کاسه پلاستیکی قرار داده میشود تا بتواند در جهات مختلف در درون آن حرکت کند.

آیا جراحی تعویض مفصل ران  برای شما مناسب است؟

تصمیم به تعویض مفصل ران، تصمیم به انتخاب یک روش درمانی است. بر خلاف بسیاری درمان های دیگر تصمیم به استفاده از مفصل مصنوعی ران تنها بر عهده پزشک معالج نیست.بیمار و حتی خانواده او نقش مهمی در این تصمیم گیری دارند. مهمترین عامل تعیین کننده اینکه آیا بیمار از تعویض مفصل ران سود می برد یا خیر شدت درد اوست.

چه افرادی کاندید مناسب جراحی تعویض مفصل ران هستند؟

هیچ محدودیت سنی یا وزنی برای تعویض مفصل ران وجود ندارد. توصیه های جراحی براساس درد و ناتوانی بیمار است، نه سن. اکثر بیماران تحت تعویض مفصلی دردناک 50 تا 80 سال سن دارند.

در گذشته حتماً تأکید می شد که برای عمل تعویض بیمار باید بالای ۵۰ تا ۶۰ سال باشد اما امروزه چون طول عمر مفصل های مصنوعی زیاد شده بنابراین حتی برای افراد زیر ۲۰ سال هم تعویض مفاصل ران انجام می شود.

آرتروپلاستی کامل مفصل ران (Total Hip Arthroplasty-THA) به عنوان یکی از موفقیت‌آمیزترین جراحی‌های ارتوپدی مطرح می‌شود. بر اساس نتایج بسیاری از مطالعات بلند مدت کلینیکی، احتمال موفقیت جراحی بعد از حداقل 10 سال سپری شدن از عمل THA‌ بیش از 90% می‌باشد.

چه زمانی جراحی توصیه می شود؟
دلایل متعددی وجود دارد که پزشک شما ممکن است جراحی تعویض مفصل ران را توصیه کند.افرادی که از جراحی تعویض مفصل ران استفاده می کنند، اغلب دارای:

  • درد مفصلی که باعث محدود کردن فعالیت های روزمرهمانند راه رفتن یا خم شدن می شود
  • درد مفصلی که حتی در طول استراحت، روز یا شب، ادامه می یابد
  • سفتی در مفصل ران که دامنه حرکتی پاها را محدود می کند
  • دردی که قابل کنترل با شیوه های دیگر درمانی مفصل از جمله استفاده از مسکن ها یا فیزیوتراپی نباشد

هستند.

ارزیابی ارتوپد

در اولین ملاقاتی که با پزشک ارتوپد خواهید داشت وی ابتدا در مورد درد و محدودیت حرکت مفصل لگن (ران) و عوامل مرتبط با آن از شما اطلاعاتی کسب کرده و راجع به وضع کلی سلامت شما مانند دیگر بیماری‌های احتمالی که دارید با شما صحبت و سپس مفصل ران شما را معاینه می‌کند. مقدار حرکت و درد مفصل و تغییر شکل ظاهری اندام، کوتاهی اندام تحتانی، لنگش و قدرت اندام تحتانی از مواردی است که پزشک در هنگام معاینه به آن توجه می‌کند.

از روش‌های تصویربرداری مثل رادیوگرافی ساده برای بررسی تغییرات ایجاد شده در مفصل ران استفاده می‌شود و گاهی ممکن است از سی‌تی اسکن یا  MRI، برای بررسی‌های بیشتر  مثل تعیین وضعیت استخوان و بافت نرم در ران استفاده شود. هر چه پزشک جراح بیشتر از شکل مفصل آسیب دیده شما اطلاع داشته باشد بهتر می‌تواند آن را جراحی کند.

انتظارات واقع بینانه

یک عامل مهم در تصمیم گیری برای جراحی تعویض مفصل ران درک این مسئله است که این نوع جراحی چه کمکی می‌تواند به فرد بکند و بعد از جراحی چه تغییری در زندگی فرد رخ خواهد داد. دو دلیل عمده برای انجام عمل تعویض مفصل ران  وجود دارد. تسکین و تخفیف درد و دیگری بهبود عملکرد مفصل است. اکثر افرادی که تحت عمل جراحی قرار می گیرند، کاهش شدید درد کمر و بهبودی قابل توجهی در توانایی آنها در انجام فعالیت های روزمره زندگی ایجاد می شود. مفصل جدید به شما این امکان را می دهد که راحت تر پیاده روی کنید و …، ولی نباید انتظار داشته باشید که غیر ممکن ها ممکن شوند!

مفصل مصنوعی ران هم مانند مفصل طبیعی بدن انسان میتواند بتدریج ساییده شده و با گذشت زمان کم کم دچار فرسودگی شود.فعالیت بیش از حد یا داشتن اضافه وزن ممکن است این سایش طبیعی را سریعتر کند و باعث درد یا تعویض مجدد مفصل ران شود. بنابراین اکثر جراحان مخالف فعالیتهای شدید مثل دویدن، پریدن و یا دیگر ورزشهای سنگین هستند.فعالیت های واقع بینانه پس از جراحی تعویض مفصل ران  شامل پیاده روی نامحدود، شنا، گلف، رانندگی، دوچرخه سواری، رقص و دیگر ورزش های سبک است.

مفصل مصنوعی ران در اکثریت موارد قریب به ۲۵-۲۰ سال عمر میکند. البته ممکن است در بعضی افراد مفصل بسیار بیشتر از این کار کند و یا بر عکس ممکن است مفصل زودتر دچار فرسودگی شود.طول عمر مفصل مصنوعی ران در جوانتر ها و کسانی که زندگی فعالتر و پر تحرک تری دارند قدری کمتر است و آنهم به علت فشار های زیادی است که فرد به مفصل مصنوعی وارد می کند. با پیشرفت تکنولوژی و بکار بردن مفاصل مصنوعی بهتر عمر این مفاصل روز به روز در حال افزایش است.

اقدامات لازم قبل از عمل

قبل از اقدام به جراحی تعویض مفصل ران ابتدا جراح بیمار را برای انجام آزمایشات لازم که سلامت بیمار را تضمین می کند ارجاع می دهد. بعدازاطمینانازسلامتجسمیبیماراقداماتموردنیازبرایجراحیانجاممیشود .

اقدامات مورد نیاز قبل از جراحی تعویض مفصل ران شامل موارد زیراست:

  • آزمایش خون و ادرار ، یک نوار قلبی وعکس قفسه سینه ممکن است جزء این بررسی ها باشد
  • در صورت لزوم قبل از جراحی با یک متخصص بیهوشی در مورد وضعیت سلامتی شما مشاوره می شود .
  • اگر سن شما بالای ۴۰ سال باشد معمولاً از یک متخصص قلب و عروق خواسته می شود تا شما را معاینه و بررسی کند تا اگر مشکل احتمالی قلبی یا فشار خون دارید مشخص شود .
  • اگر شما از قبل از داروهای خاصی استفاده می کنید باید به پزشکتان اطلاع دهید .
  • آسپرین یا بعضی داروهای رقیق کننده خون مثل وارفارین یا پلاویکس باید یک هفته قبل از انجام جراحی قطع شود .
  • تمام داروهای ضد درد مانند بروفن و … باید یک هفته از قبل از جراحی قطع شود .
  • بعد از هر عمل جراحی احتمال عفونت در محل عمل وجود دارد. به علت وسعیع بودن تعویض مفصل ران اگر عفونتی به وجود آید می تواند خطرناک و پر عارضه باشد.پس ما هر کاری می کنیم تا احتمال عفونت بعد از جراحی را کم کنیم. اگر سابقه ای از عفونت در بدن شما هست یا اگر عفونت فعالی دارید باید بعد از جراحی کشف و درمان شود. زیرا میکروب ها می توانند از این محل ها و از طریق جریان خون به محل جراحی شما بروند و در آن جا ایجاد عفونت کنند.
  • اگر هر جایی از پوست شما عفونتی دارد باید قبل از جراحی عفونت به صورت کامل ریشه کن شود.
  • هر کانون عفونی دهان و دندان شما باید قبل از جراحی تعویض مفصل ران به طور کامل از بین برود پس باید قبل از جراحی پیش یک دندانپزشک بروید تا اگر مشکلی در دندان های شما هست درمان شود .
  • هر گونه عفونت ادراری باید قبل از جراحی باید کشف و درمان شود در کسانی که سابقه ی عفونت اداری دارند یا در مردان با سابقه بزرگی پروستات دقت به این مسئله اهمیت بیشتری دارد و نیاز است قبل از جراحی بررسی شود.
  • اگر اضافه وزن دارید بهتر است قبل از عمل یک برنامه برای کاهش وزن داشته باشید. این نکته می‌تواند سختی جراحی را برای شما کاهش دهد.

تغییرات لازم درخانه قبل از عمل جراحی

قبل از عمل جراحی تعویض مفصل لگن باید در محیط زندگی فرد تغییراتی داده شود تا محیط زندگی او بعد از جراحی راحت تر باشد.هدف عمده این تغییرات این است که احتمال زمین خوردن فرد کم شود و وی بتواند راحت تر و بدون فشار زیاد به مفصل مصنوعی کارهای خود را انجام دهد.زمین خوردن میتواند موجب شکسته شدن استخوان اطراف مفصل مصنوعی شده و در این وضعیت درمان شکستگی بسیار مشکل تر و پر عارضه تر از شکستگی در فردی است که مفصل مصنوعی ندارد.

مهمترین تغییراتی که باید در خانه داد عبارتست از:

  • کناره های فرش را با چسب های دو طرفه به کف زمین محکم کنید تا روی زمین سر نخورد. یکی از علل زمین خوردن بیماران لیز بودن زمین و سر خوردن فرش روی آن است.
  • باید دقت کرد که کف اطاق اشیاء پراکنده نباشند. گیر کردن هر کدام از این اشیاء به پای بیمار میتواند موجب زمین خوردن او شود.
  • باید دقت کرد که سیم برق یا تلفن روی زمین آزاد نباشد. بسیاری اوقات گیر کردن این سیم ها به پا یا عصای فرد موجب زمین خوردن وی میشود.
  • اشیائی را که بیشتر مورد استفاده بیمار است در اطراف وی بگذارید تا مجبور نباشید مسافت زیادی را برای رسیدن به آنها طی کند. چیزهایی مثل تلفن، کنترل تلویزیون، دستمال کاغذی، سطل زباله، کتاب برای مطالعه، نوشیدنی و داروها را در روی یک میز کنار صندلی بیمار قرار دهید تا به آسانی در دسترس وی باشند.
  • صندلی های مورد استفاده بیمار باید کاملا محکم و پایدار باشند و نشیمن آنها ارتفاع کمی نداشته باشد. بیمار باید بمدت سه ماه فقط روی صندلی های دسته دار بنشینید.
  • نشیمن صندلی مورد استفاده باید کمی سفت بوده و ارتفاع آن کمی بلندتر از معمول باشد بطوریکه وقتی روی آن مینشینید زانو هایتان در سطح پایین تری از لگن تان قرار بگیرد. استفاده از مبل های با ارتفاع کم و نشیمن نرم مناسب نیست.
  • یک چراغ کنار پاتختی قرار دهید تا همیشه کنار بیمار روشن باشد.
  • در شب یک چراغ مسیر بین اطاق خواب و توالت را روشن نگه دارد. بسیار دیده شده که بیمار وقتی شب برای استفاده از توالت بلند میشود و چشم وی هنوز خواب آلود است به علت دید کم زمین میخورد.
  • در حمام کفی پلاستیک با سطح زبر گذاشته شود تا فرد موقع ورود یا خروج از حمام لیز نخورد.
  • در حمام از یک اسفنج یا لیف با دسته بلند برای شستشوی ساق و پا استفاده شود
  • فرش یا قالیچه روی پله گذاشته نشود. این قالیچه ها سر میخورند و موجب زمین خوردن بیمار میشوند.
  • تمام طول کناره پله دستگیره داشته باشد.

عوارض احتمالی جراحی

میزان عوارض بعد از عمل جراحی تعویض مفصل ران کم است. عوارض جدی مانند عفونت مفصل، در کمتر از 2٪ از بیماران رخ می دهد. عوارض عمده پزشکی مانند حمله قلبی یا سکته مغزی، حتی کمتر اتفاق می افتد. با این حال، بیماری مزمن ممکن است پتانسیل عوارض را افزایش دهد.

عفونت:عفونت ممکن است در محل زخم جراحی باشد و یا ممکن است عمیق تر بوده و در اطراف مفصل مصنوعی ایجاد شود.عفونت ممکن است در زمانی که بیمار بعد از جراحی هنوز از بیمارستان مرخص نشده مشخص شود و یا ممکن است بعد از مرخص شدن از بیمارستان و رفتن به منزل پدیدار گردد.عفونت در محل جراحی تعویض مفصل حتی ممکن است سالها بعد از عمل جراحی بوجود آید.

عفونت های کوچک زخم عموما با آنتی بیوتیک ها درمان می شوند. عفونت های عمده یا عمیق ممکن است نیاز به عمل جراحی و حذف پروتز داشته باشد. هر گونه عفونت در بدن شما می تواند به مفصل تعویض شده شما گسترش یابد.

علائم هشدار دهنده عفونت عبارتند از:

  • تب مداوم (بالای 37/8 درجه سانتیگراد)
  • لرز شدید
  • افزایش قرمزی، حساسیت به لمس یا تورم زخم
  • بیرون آمدن چرک و ترشحات از زخم
  • افزایش درد هم در هنگام فعالیت و هم استراحت

لخته شدن خون: لخته شدن خون در وریدهای عمقی ساق عارضه شایعی است و در صورت بروز میتواند با عوارض وخیمی همراه باشد.جراح ارتوپد یک برنامه پیشگیری را تعیین می کند که ممکن است شامل داروهای رقیق کننده خون، شلنگ پشتیبانی، پوشش تورم پا، تمرینات پمپ مچ پا و موبیلیزاسیون زودهنگام باشد. علائم هشداردهنده لخته شدن خون عبارتند از:

  • درد در ناحیه پا و ماهیچه ساق پا که ارتباطی با جای برش ندارد
  • حساس شدن به لمس و قرمزی بالا یا پایین زانو
  • تورم شدید ران، ساق پا، مچ پا یا کف پا

در صورت بروز لخته در وریدهای ساق ممکن است تکه هایی از این لخته کنده شده و همراه با جریان خون به قلب و سپس به ریه برود. در ریه این لخته میتواند رگ ها را مسدود کرده و موجب مرگ ناگهانی بیمار شود. به این وضعیت ترمبوآمبولی ریوی میگویند. ترومبوآمبولی ریوی از جمله عوارض شدید و وخیم تعویض مفصل ران است. احتمال بروز این عارضه بسیار کم است ولی در صورت بروز میتواند مشکلات جدی را برای بیمار بوجود آورد. علائم حرکت لخته خون به سمت ریه ها عبارتند از:

  • کوتاه شدن نفس ها
  • شروع ناگهانی درد در قفسه سینه
  • متمرکز شدن درد قفسه سینه در یک نقطه با سرفه کردن

در صورت داشتن هر یک از علائم فوق، فورا به پزشک اطلاع دهید.

اختلاف طول پاها:گاهی اوقات پس از تعویض مفصل ران، یک پا ممکن است طولانی تر یا کوتاه تر از دیگر باشد.جراح ارتوپد همه تلاش خود را خواهد کرد تا طول پاهای بیمار را با هم برابر کند ولی ممکن است پا را کمی بلند تر یا کوتاهتر کند تا ثبات و بیومکانیک مفصل لگن را به حداکثر برساند. ممکن است برخی بیماران بعد از عمل جراحی با استفاده از کفی های بلند کننده قد احساس راحتی بیشتری کنند.

دررفتگی: دررفتگی هنگامی اتفاق می افتد که سر گوی مانند مفصل از حفره آن بیرون می آید. خطر دررفتگی در چند ماه اول بعد از جراحی یعنی هنگامی که بافت ها در حال بهبودی هستند بیشتر است. در کل دررفتگی شایع نیست. اگر سر گوی مانند از حفره بیرون بیاید، معمولا می توان با جا اندازی بسته بدون نیاز به جراحی دیگر آن را به محل خود بازگرداند. در موقعیت هایی که مفصل لگن همچنان دچار دررفتگی می شود، ممکن است باز هم به جراحی نیاز باشد.

شل شدن و ساییدگی ایمپلنت: ممکن است در طول سال ها پروتز مفصل لگن ساییده یا شل شود. چنین چیزی در اکثر موارد ناشی از فعالیت های روزانه است همچنین می تواند ناشی از نازک شدن بیولوژیکی استخوان باشد که به آن استئولیز می گویند. اگر شل شدن پروتز دردناک باشد ممکن است به جراحی دومی که جراحی اصلاحی نامیده می شود نیاز باشد.

 عوارض دیگر: آسیب عصبی و آسیب عروق خونی، خونریزی و سفتی از عوارض دیگری هستند که می توانند ایجاد شوند. بعد از جراحی در تعداد کمی از بیماران مقداری از درد همچنان وجود دارد یا درد جدیدی بوجود می آید.

مدت زمان ریکاوری

معمولاً، افراد بیش از 3 تا 5 روز پس از انجام عمل جراحی در بیمارستان بستری نمی شوند. ریکاوری کامل از عمل جراحی به 3 تا 6 ماه زمان با توجه به نوع عمل جراحی، سطح سلامت کلی فرد و میزان موفقیت در عملیات توان بخشی نیاز دارد.

مراقبت های پس از عمل

مراقبت های بعد از تعویض مفصل ران به شرح زیر هستند:

  • مصرف دارو مطابق دستور پزشک
  • استفاده از چوب زیر بغل، عصا، یا واکر به نحو صحیح. با فیزیوتراپیست خود در ارتباط با اطلاعات لازم درباره نحوه انتخاب و استفاده مناسب از چوب زیر بغل، عصا، یا واکر صحبت کنید.
  • انجام فعالیت های زیر به جلوگیری از خارج شدن ایمپلنت مفصل از محل خود کمک موثر می کند:
  • اجتناب از خم شدن به جلو در زمان نشستن در رخت خواب و راست نگه داشتن پاها
  • اجتناب از نشستن بر روی یک صندلی دارای ارتفاع کم و کوتاه. سعی کنید از دسته صندلی در زمان بلند شدن از آن برای کاهش فشار و نیروی وارد شدن به لگن استفاده کنید.
  • از خم شدن به جلو در هنگامی که پاهای شما در کنار یکدیگر قرار ندارند خودداری کنید. در زمان بلند کردن اجسام زانوی خود را خم کرده و در حالت صاف بودن زانو اجسام را بلند نکنید.
  • از راه رفتن سریع خودداری کنید و بر روی سطوح نرم راه نروید تا به این ترتیب از وارد شدن فشار به لگن جلوگیری نمایید.

سایر نکاتی که در این رابطه باید به خاطر داشته باشیم به شرح زیر هستند:

  • همیشه زانوهای خود را از یکدیگر جدا نگه دارید. از یک سطح حائل یا پشتی بین زانوهای خود در زمان نشستن یا دراز کشیدن استفاده کنید. هنگام وارد یا خارج شدن از تخت خواب، زانوهای خود را از یکدیگر جدا نگه دارید و از پهلو این کار را انجام دهید.
  • در زمان نشستن زانوهای خود را بلند نکنید یا آنها را بالاتر از لگن قرار ندهید.
  • از یک صندلی توالت بلند برای دستشویی رفتن استفاده کنید.

فیزیوتراپی و توان بخشی

برای بازگرداندن عملکرد شما به سطح مطلوب، جلسات فیزیوتراپی تعویض مفصل راندر طیف وسیعی از حرکات و تمرین‌های کششی و فعالیت‌های تحمل وزن ادامه خواهد داشت. هدف از درمان‌های فیزیوتراپی پس از زتعویض مفصل ران تمرکز بر انجام تمریناتی است که بیمار را به سطح فعالیتهای گذشته ش مانندکار یا ازسرگیری ورزش برساند. فیزیوتراپیست شما با انجام تمرینات مناسب این فعالیت‌ها را شبیه‌سازی می‌کند.  بسته به سطح بهبودی و فعالیت‌های موردنیاز شما، تکنیک‌هایی در خصوص بلند کردن اجسام، هل دادن یا کشیدن چرخ‌دستی، بالا رفتن از نردبان، تمرینات افزایش‌دهنده چابکی و یا آهسته دویدن به شما آموزش داده خواهد شد. راه رفتن و فعالیت های سبک برای ریکاوری مهم هستند و این فعالیت ها در روز عمل جراحی یا روز بعد از آن آغاز می شوند. اکثر بیمارانی که عمل جراحی کامل تعویض مفصل ران را انجام داده اند، نشستن و راه رفتن را با کمک یا ابزار کمکی و با نظر متخصص فیزیوتراپی در روز پس از عمل جراحی آغاز می کنند. در این حالت متخصص فیزیوتراپی آموزش ها و مشاوره های لازم را برای انجام حرکت های تمرینی خاص جهت تقویت لگن و بازیابی حرکت های آن برای راه رفتن و نیز سایر فعالیت های عادی روزانه به شما ارائه خواهد کرد.

تمرین هایی که در ادامه آمده اند برای هفته اول تا سوم پس از عمل مناسب هستند. درباره مناسب بودن این تمرین ها برای خود و نحوه انجام آنها و نیز تمرین های پیشرفته تر با متخصص فیزیوتراپی خود  مشورت کنید.

حرکت پمپاژمچ پا: این حرکت به کاهش ورم و ریسک ایجاد لخته های خونی کمک می کند. برای انجام این حرکت کل پا را روی بالش قرار دهید و سپس مچ پا را به سمت بالا و پایین حرکت دهید. این حرکت را در هر ساعت 50 بار تکرار کنید.

حرکت سراندن پاشنه پا: برای انجام این حرکت بر روی پشت خود دراز کشیده و زانوهای خود را خم کنید. در این حالت کف پای شما در راستای شانه بر روی زمین قرار خواهد گرفت. عضلات شکم خود را جمع کرده و لگن را در وضعیت خود حفظ کنید. یک پای خود را به آرامی در راستای محل خوابیدن خود صاف کنید و عضلات شکم خود را در وضعیت جمع شده نگه دارید. سپس پای خود را به محل اول آن باز گردانید. این حرکت را 6 تا 8 بار سه بار در روز تکرار کنید. این حرکت را با پای مقابل تکرار نمایید.

حرکت راست کردن زانو: بر روی تخت خواب در حالت نشسته تکیه بدهید و یک پشتی بزرگ زیر زانوی پای خود بگذارید. عضلات شکم خود را جمع کنید. پای خود را بالا برده و زانوی آن را صاف کنید و 10 شماره نگهدارید. سپسبه آرامی پای خود را پایین بیاورید. این حرکت را 6 تا 8 بار برای 3 بار در روز تکرار کنید.

حرکت پا به پهلو: قبل از انجام این حرکت با جراح یا متخصص فیزیوتراپی خود صحبت کنید. برای انجام این حرکت بر روی پشت خود دراز کشیده و پای سالم خود را خم کنید. عضلات شکم خود را جمع کنید و در این حالت نگه دارید. پاشنه پای صاف خود را به پهلو حرکت دهید (در این حالت سر انگشتان پای شما باید به سمت سقف باشد). در حالتی که عضلات شکم جمع شده مجددا پا را به محل اول آن باز گردانید. این حرکت را 6 تا 8 بار برای 3 مرتبه در روز تکرار کنید و حرکت را با پای مقابل انجام دهید.

حرکت کششی لگن: بر روی پشت خود دراز کشیده و هر دو زانوی خود را خم کنید. عضلات شکم خود را جمع کنید. از یک حوله برای کشیدن یکی از ران ها به سمت بالا استفاده کنید (زاویه کشیدن شما نباید بیشتر از 90 درجه باشد) پای دیگر خود را بر روی تخت خواب تا زمانی صاف کنید که احساس کشیدگی در جلوی ران خود داشته باشید. دقت کنید که قسمت پایین تنه شما در هنگام انجام این حرکت خم نشود. پای صاف شده خود را به حالت خم برگردانید و پای کشیده شده خود را پایین ببرید. این وضعیت را برای 30 ثانیه حفظ کنید و برای 3 تا 4 بار در روز تکرار کنید. این حرکت را با پای مقابل تکرار نمایید.

حرکت کششی عضلات پشت پا:در حالت نشسته بر روی یک صندلی قرار گرفته و پشت، ران ها و پای خود را بر روی سطح محافظ قرار دهید. عضلات شکم خود را محکم کنید. پای خود را بالا بیاورید تا زانوی شما صاف شود. این حرکت را زمانی متوقف کنید که احساس کشیدگی در پشت ران داشته باشید (حتی اگر زانوی شما هنوز صاف نشده است). این وضعیت را برای 30 ثانیه حفظ کنید و برای 3 تا 4 بار در روز تکرار نمایید. این حرکت را با پای مقابل تکرار کنید.

حرکت کششی ماهیچه ساق پا: در حالت ایستاده کنار یک سطح محافظ قرار بگیرد و یک کتاب محکم با ضخامت 7 تا 8 سانتی متر زیر قسمت جلوی یکی از پاهای خود قرار دهید و پای دیگر را در کنار آن روی زمین بگذارید. عضلات باسن خود را محکم کرده و آزاد کنید . لگن خود را به سمت جلو به مقداری خم کنید که احساس کشیدگی در پشت ماهیچه ساق پا داشته باشید (در این حالت ممکن است شما احساس کشیدگی در جلوی ران خود نیز داشته باشید). این وضعیت را برای 30 ثانیه حفظ کرده و برای 3 تا 4 بار در روز تکرار کنید. حرکت را با پای مقابل خود تکرار نمایید.

حرکت بلند کردن لگن (پل زدن):بر روی پشت خود دراز کشیده و زانوهای خود را خم کنید. یک حوله بزرگ را لوله کرده و بین ران های خود قرار دهید و ران ها را به سمت یکدیگر فشار دهید (فقط از یک حوله مسطح زیر سر خود استفاده کنید و پشتی زیر سر خود نگذارید). عضلات شکم خود را جمع کنید. پایین تنه و ران های خود را از زمین بلند کرده و پشت خود را روز زمین نگه دارید. با حفظ فشار وارد شده به حوله به آرامی ران های خود را پایین بیاورید. این حرکت را 8 تا 15 بار در روز برای 3 بار در یک هفته تکرار کنید.

 

بیشتر بخوانید

سندرم تونل کارپال (Carpal Tunnel Syndrome)

سندرم تونل کارپال بیماری شایع در مچ دست است که با علائمی همچون بی حسی، ضعف، درد و احساس سوزن سوزن شدن در دست، خود را نشان می دهد.این سندرم به دلیل فشار به عصب ابتدای کف دست (عصب مدیان) ایجاد می شود.

در اکثر بیماران، سندرم تونل کارپال با گذشت زمان بدتر می شود، بنابراین تشخیص و درمان اولیه اهمیت دارد. با تشخیص صحیح و زودهنگام، علائم را می توان با اقدامات ساده ای مانند استفاده از مچ بند و یا اجتناب از فعالیت های خاصی رفع کرد ولی اگر فشار بر عصب مدیان ادامه یابد، می تواند منجر به آسیب عصبی و بدتر شدن علائم شود. برای جلوگیری از آسیب دائمی و برای کاهش فشار روی عصب مدیان ممکن است برای بعضی از بیماران جراحی توصیه شود.

آناتومی

تونل كارپ يك كانال سخت استخواني- ليگاماني است كه كف آن را استخوانهاي مچ و سقف آن را یک بافت همبند که ليگامان عرضي مچ (Transverse carpal ligament)يا فلكسور رتيناكولوم نام دارد تشکیل می دهند.ترتیب قرار گرفتن این استخوانچه ها بصورتی است که شکل یک قوس یا هلال یا ناو را بوجود می آورند. به دو طرف این قوس رباط عرضی مچ دست محکم متصل شده است.

از درون این کانال 9 تاندون خم کننده انگشتان دست (تاندون های فلکسور ) و عصب مدیان عبور می کنند. این تاندون ها و عصب از ساعد پایین آمده و از داخل تونل عبور کرده و به کف دست می رسند. عصب مدیان در کف دست به شاخه هایی تقسیم شده و حس کف دستی انگشتان شست وسبابه و میانی و نیمه خارجی انگشت حلقه و همچنین حرکات عضلات ناحیه تنار را تامین میکنند.برجستگی تنار در کف دست و در مجاورت انگشت شست بوده و حاوی عضلاتی است که شست را حرکت میدهند.

شرح

سندرم تونل مچ دست زمانی اتفاق می‌افتد که تونل تنگ می‌شود و یا هنگامی‌که بافت‌های اطراف تاندون‌های فلکسور متورم میشوند و بر عصب میانی دست فشار می آورند. این بافت‌ها سینوویوم نامیده می‌شوند. در حالت عادی سینوویوم تاندون را روان و حرکت انگشتان دست را راحت‌تر می‌کند. هنگامی‌که سینوویوم متورم می‌شود، فضای بیشتری را در تونل کارپال می‌گیرد و در طول زمان فضا را برای عصب تنگ میکند. این فشار غیرطبیعی بر روی عصب می‌تواند باعث درد، بی‌حسی، سوزن سوزن شدن و ضعف در دست شود.

علل

در اغلب موارد علت این عارضه دقیقا مشخص نیست. عوامل بسیاری در ایجاد این مشکل نقش دارند. مطالعات نشان می دهد بیشتر افراد در ۳۰ تا ۶۰ سالگی دچار این عارضه می شوند. همچنین شیوع این بیماری در زنان بیشتر از مردان است، به طوری که زنان پنج برابر بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می شوند. سایر عوامل موثر در ایجاد سندرم تونل کارپال عبارتند از:

وراثت: وراثت یک عامل مهم است. تونل کارپال ممکن است در بعضی از افراد کوچکتر باشد و یا به علت اختلالات آناتومیک مقدار فضای کانال  تغییر کند و این صفت به صورت وراثتی در بین افراد منتقل می شود.
استفاده مکرردست:حرکات تکراری انگشتان دست در طی زمان موجب تحریک تاندون ها و بروز التهاب می شود.

موقعیت دست و مچ دست: انجام فعالیت هایی كه مستلزم خم و راست كردن مكرر مچ دست هستنند برای مدت زمان طولانی می تواند فشار روی عصب را افزایش دهد.

بارداری: تغییرات هورمونی در دوران بارداری موجب حفظ آب در بدن و بروز تورم می شود.

مشکلات دیگر پزشکی:دیابت، آرتریت روماتوئید و عدم تعادل غده تیروئید مشکلاتی است که ممکن است باعث بروز سندرم تونل مچ دست شوند.

علائم

علائم سندرم تونل کارپال ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  •  تهوع، سوزش، ناراحتی و درد، در درجه اول در انگشت شست، انگشت اشاره، انگشت وسط و انگشت حلقه
  •  شوک ناگهانی مانند تیر کشیدن انگشت شست، انگشت اشاره، انگشت وسط و انگشت حلقه
  •  درد یا سوزن سوزن شدن که ممکن است از ساعد به سمت شانه کشیده شود.
  •  ضعف و ناراحتی دست، این ضعف ممکن است انجام حرکات راحت مانند بستن دکمه‌های لباس را هم دشوار کند.
  •  افتادن اجسام از دست، به دلیل ضعف، بی‌حسی یا  از دست دادن proprioception ( توانایی حساسیت به محرک های بدن در برابر موقعیت، حرکت و تعادل)

در بیشتر موارد علائم سندرم تونل کارپ به‌ تدریج و بدون آسیب خاصی ایجاد می‌شود. در ابتدا، علائم سندرم تونل کارپال گاهی ظاهر می شوند و گاهی از بین می روند، اما همین که بیماری بدتر می شود، علائم ممکن است ثابت شوند. علائم این عارضه معمولا در طول شب شدید تر شده و خواب بسیاری از افراد مبتلا را مختل می کند و در بسیاری از موارد درد و خواب رفتگی دست، بیمار را در ساعات اولیه صبح از خواب بیدار می کند. بسیاری از افراد احساس می کنند که برای رهایی از علائم، باید دست خود را تکان دهند. با پیشرفت سندرم تونل مچ دست، علائم آن در طول روز پدیدار شده و معمولا هنگام در دست داشتن اجسام مانند یک کتاب سنگین و یا برس مو، شدید تر می شوند. اگر فشار همچنان روی عصب باقی بماند، می تواند منجر به ضعف در دست و بی حسی پایدار تری گردد. همچنین ممکن است اشیا را به طور غیر منتظره از دست فرد مبتلا سقوط کند یا در گرفتن آن ها ضعیف باشد.

تشخیص

معاینه فیزیکی

پزشک در طول معاینه با شما درباره وضعیت سلامت عمومی و سابقه پزشکیتان صحبت خواهد کرد و درباره علائم شما سؤال خواهد کرد. او دست و مچ دست را به‌دقت بررسی می‌کند و تعدادی از تست‌های فیزیکی را انجام می‌دهد. در طول این آزمایشات پزشک شما:

  •  امتداد عصب میانی دست در داخل مچ را فشار می‌دهد و ضربه میزند تا ببیند آیا در ناحیه انگشتان شما احساس بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن هست یا خیر.
  •  مچ‌ها را در حالت کشیده خم می‌کند تا بی‌حسی یا سوزش احتمالی در دستانتان آزمایش شود.
  •  از شما می‌خواهد چشمانتان را ببندید و از ابزار خاصی برای لمس کردن پوست استفاده می‌کند تا حساسیت در نوک انگشتان و دستان را بررسی کند.
  •  ضعف عضلات اطراف شست دست را بررسی می‌کند.
  •  احتمال آتروفی در عضلات اطراف شست را بررسی می‌کند. در موارد شدید، این عضلات ممکن است به‌طور چشمگیری کوچک‌تر شوند.

تست ها

تست‌های مختلفی که برای تشخیص سندرم تونل کارپال استفاده می‌شوند عبارتند از:

نوار عصب و عضله: نوار عصب و عضله به پزشک شما کمک می‌کنند تا میزان کارایی عصب میانی دست را اندازه‌گیری و به تعیین فشار عصبی بیش‌ازحد کمک کند. همچنین به پزشک کمک خواهند کرد مطمئن شود که مشکلات عصبی دیگری مانند نوروپاتی باعث ایجاد علائم نشده باشد. نوار عصب و عضله شامل بخشهای زیر است.

  •  مطالعات هدایت عصبی:این آزمایشات سیگنال‌هایی که در اعصاب دست و بازو حرکت می‌کنند را اندازه‌گیری می‌کنند و مشخص می‌کنند چه زمانی عصب سیگنال‌ها را به‌طور مؤثر هدایت نمی‌کند. مطالعات هدایت عصبی می‌تواند به پزشک شما کمک کند تا شدت مشکل را تعیین کند.
  •  الکترومیوگرافی:فعالیت الکتریکی در ماهیچه‌ها را اندازه‌گیری می‌کند. نتایج الکترومیوگرافی نشان می‌دهد که آیا شما آسیب عصبی و عضلانی دارید یا خیر.

سونوگرافی : سونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس بالا برای کمک به ایجاد تصاویری از استخوان و بافت استفاده می‌کند. پزشک شما ممکن است سونوگرافی از مچ دست را برای ارزیابی عصب میانی دست تجویز کند.

رادیوگرافی با اشعه ایکس: اشعه ایکس تصاویری از ساختارهای متراکم مانند استخوان را فراهم می‌کند. اگر درد یا حرکت مچ دست‌کم باشد، پزشک ممکن است از اشعه ایکس استفاده کند تا مطمئن شود علائم به دلیل مشکلات دیگر مانند آرتروز، آسیب استخوانها یا شکستگی نیست.

ام آر آی: ام آر آی تصاویر بهتری از بافت نرم بدن را ارائه می‌دهد. پزشک شما ممکن است ام آر آی را برای کمک به تعیین علل دیگر ایجاد علائم یا جستجوی بافت‌های غیرطبیعی که می‌تواند بر عصب محیطی تأثیر بگذارد، تجویز کند. ام آر آی همچنین می‌تواند به پزشک کمک کند تا مشکلات احتمالی عصب مانند زخم ناشی از آسیب یا تومور را تشخیص دهد.

درمان

برای موارد خفیف سندرم تونل کارپال، معمولا نیازی به جراحی نخواهد بود. اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود می‌توان جلوی پیشرفت آن را گرفت اما اگر بدون درمان رها شود امکان بدتر شدن شرایط وجود دارد. اگر تشخيص نامعلوم باشد يا علائم خفيف باشد، پزشک در ابتدا روش های درمان غیر جراحي را توصيه مي کند.

درمان های غیر جراحی شامل موارد زیر است:

تغییرفعالیتها: علائم سندروم تونل کارپال اغلب زمانی رخ می‌دهند که دست و مچ دست برای مدت‌زمان طولانی خم‌شده یا کشیده است. اگر شغل یا فعالیت‌های تفریحی علائم را تشدید کند، تغییریا اصلاح این فعالیت‌ها می‌تواند به کاهش پیشرفت بیماری کمک کند.

استفاده از بریس یا اسپیلنت :مچ بندهای مخصوصی که مچ دست را در وضعیت طبیعی آن قرار می دهد. این مچ بند را می توان در طول شب و هنگام خواب نیز استفاده کرد. استفاده از مچ‌بند و بریس در شب از خم شدن مچ دست در خواب جلوگیری می‌کند. نگه داشتن مچ دست در موقعیت مستقیم باعث کاهش فشار عصب در تونل کارپال می‌شود.همچنین فعالیت هایی که انجام آنها علائم را تشدید می کنند نیز شامل برنامه استفاده از مچ بند می شوند.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs):داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.

فیزیوتراپی:فیزیوتراپی یکی از موثرترین درمانهایی است که برای این سندروم وجود دارد و در شرایطی که علائم حرکتی حضور ندارند و عضلات شست سالم اند، می تواند بهترین گزینه باشد. درمان فیزیوتراپی هر چه سریع تر شروع شود درمان موفق تر خواهد بود. بسته به علت ایجاد سندرم تونل کارپال، برنامه ی درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشد :

  • الکتروتراپی : شواهد نشان می‌دهند که دستگاه TENS (دستگاه تحریک الکتریکی اعصاب از سطح پوست) درد مربوط به سندروم تونل کارپال را کاهش می‌دهد.
  • اولتراسوند: فرستادن امواج اولتراسوند به صورت عمیق و ضربه‌ای به تونل کارپال می‌تواند درد و بی‌حسی را کاهش دهد و عملکرد قدرتی دست را بهبود بخشد.
  • لیزر تراپی : لیزر تراپی می‌تواند نقش مهمی در درمان سندرم تونل کارپال ایفا کند. لیزر ممکن است همراه با اولتراسوند یا تحریک الکترونیکی عضلانی هم استفاده شود. لیزر پرتوان می تواندتاثیر بسیار زیادی بر روی کاهش درد و التهاب و ترمیم بافتهای آسیب دیده داشته باشد.
  • درمان دستی: تکنیک‌های درمان دستی مانند تکنیک آزاد کردن بافتهای میوفاسیال، با استفاده از دست انجام می‌شوند و می‌توانند تاندون‌ها را شُل کنند و گرفتگی عضلات را برطرف کنند.
  • تمرینات گلایدینگ (Gliding) : حرکت دادن انگشتان با یک الگوی خاص، می تواند به حرکت نرم تر تاندون ها و اعصاب در درون کانال کارپال، کمک کند.
  • تمرینات ورزشی : ورزش‌های زیر برای تقویت عضلات مچ دست مفید است و به رفع علائم سندروم تونل کارپال کمک می کند
    1. خم نمودن مچ دست به جلو و عقب:آرنج خود را روی یک میز قرار دهید به طوری که دست شما رو به بالا قرار بگیرد. به آرامی مچ خود را به جلو خم کرده و 5 ثانیه مکث کنید. مچ خود را صاف کرده و سپس آن را به عقب خم کنید. این بار نیز 5 ثانیه حالت مچ را حفظ نمایید. این ورزش را 3 مرتبه ی 10 تایی انجام دهید. 
    2.  کشش مچ دست:در این حرکت لازم است مچ آسیب‌دیده توسط مچ سالم به جلو و عقب کشیده شود و هر کدام 15 تا 30 ثانیه به طول انجامد و هر یک از این حرمت‌ها را دوبار در روز انجام شود.
    3. باز کردن و بستن انگشتان:انگشتان در  دست آسیب‌دیده را باز کرده و به نمایید آرامی بر روی مفصل میانی انگشتان خم به‌طوری‌که 5 ثانیه در این حالت قرار گیرد. لازم است این حرکت  سه بار و هر بار 10 مرتبه انجام شود.
    4. کشش مچ به جلو و عقب با وزنه:در این حرکت لازم است یک لیوان و یا قوطی را با کف دست گرفته و به سمت بالا و پایین نگه‌دارید. لازم است این حرکت 5 ثانیه طول بکشد و سه بار در روز و هر بار 10 مرتبه انجام شود.
    5. تقویت انگشتان دست آسیب‌دیده: در این حرکت یک توپ پلاستیکی نرم باید به مدت 5 ثانیه فشرده شود. بهتر است این حرکت 10 بار در روز انجام شود.
    6. حرکت کششی مچ دست:دراین حرکت لازم است هردوکف دست را روی یک  میزقرارداده وبه‌آرامی وزن خود رابه روی مچ دست منتقل نمایید و به دستان خود تکیه دهید. هربار این حرکت را 15 تا 30 ثانیه انجام داده وسه بار در روز این حرکت را تکرار نمایید.

برای انجام دادن تمرینات حتما باید با فیزیوتراپیست خود مشورت کنید تا او ضمن آموزش نحوه انجام تمرینات، نوع تمرینات مناسب برای شما و زمان انجام آنها را تعیین کند.

تزریق کورتیزون:تزریق کورتیکواستروئید یا کورتیزون که یک عامل ضدالتهابی قوی است معمولا زمانی انجام میشود که فیزیوتراپی موثر یا میزان تاثیر آن رضایت بخش نباشد. اگرچه این تزریق اغلب علائم درد را تسکین می‌دهد اما نتایج آن موقت هستند. معمولا اثر کورتیکواستروئیدها بعد از ۲ تا ۴ ماه از بین می رود.

درمان جراحی 

اگر درمان غیر جراحی علائم را پس از یک دوره درمان از بین نبرد، پزشک ممکن است عمل جراحی را توصیه کند. تصمیم‌گیری در مورد انجام عمل جراحی بر اساس شدت علائم بیمار و میزان درد و بی‌حسی و مهمتر از همه ضعف در دست او است. در مواردی که بی‌حسی انگشتان و ضعف عضلات طولانی باشد، جراحی برای جلوگیری از آسیب برگشت‌ناپذیر توصیه می‌شود.

روش جراحی

عمل جراحی سندروم تونل کارپال «جراحی آزادسازی» نیز نام دارد. دو روش برای درمان جراحی این سندرم وجود دارد.

  1. جراحی باز: غالبا این روش ترجیح داده می شود. در این روش احتمال بروز عوارض کمتر است و به همین دلیل ارجحیت بیشتری دارد.
  2. جراحی اندوسکوپیک: این روش با برش جراحی کوچک انجام می شود.

هدف هر دو این است که فشار بر عصب مدیان را با برش رباط عرضی مچ  که سقف تونل را تشکیل می دهد، کاهش دهد. این عمل باعث افزایش اندازه تونل و کاهش فشار بر عصب میانی می شود.

جراحی معمولا با بیهوش کردن بیمار و یا بیحسی موضعی کل اندام فوقانی صورت میگیرد. جراحی میتواند به دو روش باز و بسته انجام شود.

بیمار در همان روز جراحی میتواند از بیمارستان مرخص شود. بتدریج و در طی هفته های بعد از جراحی فاصله بین لبه های باز شده رباط عرضی مچ دست توسط بدن با بافتی شبیه به رباط پر میشود.این کار موجب بسته شدن مجدد رباط میگردد ولی در این وضعیت جدید طول رباط افزایش پیدا کرده و در نتیجه فضای درونی کانال هم گشادتر شده است.

در روش بسته که با آندوسکوپ صورت میگیرد ابتدا پزشک جراح شکاف کوچکی را در ناحیه مچ دست ایجاد کرده و سپس وسیله ای به نام آندوسکوپ که شبیه به آرتروسکوپ است را از طریق آن شکاف وارد مچ دست کرده و به درون کانال کارپ میرود.وی تمام مسیر کانال کارپ و عصب مدیان و رباط عرضی را با آندوسکوپ میبیند و سپس با استفاده از چاقوی مخصوصی که از کنار آندوسکوپ عبور میدهد رباط عرضی را قطع میکند.آندوسکوپ کمک میکند تا جراح در حین انجام این عمل آسیبی به عصب مدیان و تاندون ها نرساند. در پایان جراحی شکاف پوستی کوچک مچ دست بخیه میشود.

نتایج عمل جراحی باز و جراحی آندوسکوپی مشابه است. پزشک در مورد اینکه کدام روش جراحی برای شما مناسب تر است با شما صحبت خواهد کرد.

بهبودی

با وجودی که علائم ناشی از بیماری ممکن است بلافاصله پس از عمل جراحی کاهش پیدا کنند، ریکاوری کامل از عمل جراحی تونل کارپال به ماه ها زمان نیاز دارد. بعضی افراد ممکن است در این حالت با عفونت، آسیب عصبی، سفت شدن، و درد در محل ایجاد بریدگی مواجه شوند. گاهی اوقات مچ دست قدرت خود را به خاطر پاره شدن رباط کارپال از دست می دهد. پس از جراحی، لازم است برای بیمار از روش های فیزیوتراپی استفاده شود تا به این ترتیب بتوان قدرت مچ دست را بازیابی کرد. ممکن است مجبور باشید چندین هفته یک جفت اسپلینت یا مچ بند بپوشید. علاوه بر این بعضی بیماران ممکن است نیاز به اصلاح شرایط کاری یا حتی تغییر شغل خود پس از ریکاوری عمل جراحی داشته باشند. عود مجددسندرم تونل کارپال پس از درمان در شرایط نادر اتفاق می افتد. به این ترتیب، اکثریت قریب به اتفاق بیماران می توانند بطور کامل از بیماری خلاص شوند.

عوارض جانبی

جراحی سندروم کانال کارپ مانند هر جراحی دیگر میتواند با عوارض احتمالی همراه باشد.، پزشک اقداماتی را برای کاهش خطر انجام می دهد. شايعترين عوارض جراحي تونل کارپال عبارتند از:

خون ریزی
عفونت
آسیب عصب یا تحریک پذیری بیش از حد آن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بیشتر بخوانید