میدان هروی، خ وفامنش، خ آزادی، پ ۴۶، ط ۵، واحد ۹


  تماس : ۲۲۹۸۱۲۲۴- ۲۲۹۶۷۵۵۵ - ۰۹۹۰۲۵۰۰۸۲۸

بورسیت (Bursitis)

بورسیت به معنای التهاب بورس است به هر علتی . بورس ها کیسه های بافتی ظریف حاوی مایع سینوویال هستند که عمدتا در اطراف مفاصل قرار داشته و وظیفه آنها تسهیل حرکت تاندون ها بر روی استخوان مجاور است. یک بورس ممکن است بین دو ماهیچه یا تاندون ماهیچه با یک بخش استخوانی و یا میان پوست و استخوان قرارگیرد.بورس ها در واقع یک کیسه پر از مایع نیستند. بورس را میتوان به یک کیسه پلاستیکی مانند کیسه فریزر تشبیه کرده که دورتادور آن بسته شده و درون آن مقادیر بسیار مختصری روغن مایع ریخته شده است.اگر این کیسه فریزر را بین دو کف دست خود قرار داده و دو کف دست خود را بر روی هم مالش دهید مشاهده میکنید که وجود این کیسه پلاستیکی موجب حرکت راحت تر کف دستان شما بر روی هم میشود.

بورس ها هم حاوی مایع سینوویال زیادی نیستند و تنها مقداری کمی مایع در درون آنها وجود دارد تا اندازه ای که موجب شود دو لایه آن بتواند به راحتی روی هم بلغزد. التهاب بورس باعث افزایش مایع سینوویال آن می‌گردد و مانند یک بادکنک متورم میشود.هرچه میزان مایع بیشتر گردد، درد و حساسیت نیز افزایش می‌یابد. خونریزی به داخل بورس به عنوان ناتوان کننده ترین نوع بورسیت شناخته می‌شود. در این موارد، احتمال عفونت بورس وجود دارد.

چون بورس ها بیشتر در اطراف مفاصل هستند بورسیت ها هم معمولا موجب بروز درد در اطراف مفاصل میشوند. بورسیت از علل شایع بروز درد مفصلی است و معمولا بر اثر استفاده زیاد از مفصل و حرکت مداوم تاندون ایجاد می شود.
این حرکت مداوم و مکرر موجب سایش زیاد سطوح بورس بر روی هم شده و این سایش موجب التهاب و تورم بورس میگردد.

علائم

  • درد شدید و یا تیرکشنده در اطراف مفصل درگیر که با حرکت و فعالیت آن مفصل بیشتر می شود
  • تورم در اطراف مفصل درگیر
  • گرمی و قرمزی بر روی ناحیه درگیر
  • کاهش دامنه حرکتی مفصل
  • حساسیت به لمس
  • خشکی مفصل
  • تب که نشانه ی بورسیت عفونی است.

در بورسیت حاد درد شدید بوده و با لمس مفصل می توان به راحتی بورس متورم را با انگشتان لمس کرد. پوست اطراف ناحیه نیز گرم و قرمز است. در این وضعیت بیمار نه تنها دچار گرمی اطراف مفصل مبتلا است بلکه تب نیز دارد.

ولی در بورسیت مزمن درد شدید نیست. تجمع ترشحات در ناحیه کم است و سایر علائم بورسیت حاد وجود ندارد. در عین حال این وضعیت مزمن باعث اختلال در عملکرد طبیعی مفصل مبتلا می شود.

علل

  • تروما ( ضربه ):تروما بر اثر آسیب های مکرر و یا ضربه های مستقیم،موجب التهاب کیسه های مفصلی میشود.
  • فشار مداوم روی بورس: مانند  تکیه برروی آرنج برای مدت طولانی ، زانو زدن طولانی برای انجام کارهایی مانند سابیدن کف آشپزخانه ، نشستن طولانی‌مدت به خصوص بر روی سطوح سخت
  • استفاده بیش از حد از مفصل: مانندپرتاب توپ بیس‌بال و یا بلند کردن مداوم اشیا به بالای سر
  • بیماری های التهابی سیستمیک مانند نقرس: افراد مبتلا به بیماری هایی مانند نقرس میتوانند از توسعه ی کریستال های نهفتهمبتلا به بورسیت شوند.
  • بیماری های روماتیسمی مثل آرتریت روماتویید
  • عفونت: بورس ها نزدیک سطح پوست هستند و به احتمال زیادی ممکن است توسط باکتری ها آلوده شوند.این بیماری التهاب کیسه های مفصلی عفونی نامیده می شود.افراد مبتلا به دیابت یا معتاد به مصرف الکل، بیماران دچاربیماریهای کلیوی یا افراد با سیستم ایمنی ضعیف(براثرمصرف داروهای کورتونی- استروئیدی)،و کسانی که زخمی در پوست بالای بورس دارند،بیش تر در معرض خطر ابتلا به بورسیت عفونی هستند. حدود 85 درصد از بورسیت های عفونی در مردان رخ می دهد.

انواع بورسیت

تعداد بورس ها در افراد مختلف متفاوت است اما در بیشتر مردم 160 بورس در سرتاسر بدن وجوددارد. هر یک از 160 بورس موجود در بدن می تواند ملتهب شود. با این وجود در بعضی قسمتها احتمال بروز بورسیت بیشتر است که عبارتند از: شانه، آرنج،، زانو،لگن و مچ پا

انواع شایع  بورسیت که ممکن است شما هم تا به حال به آنها مبتلا شده باشید :

  1. بورسیت ساب آکرومیال ( مفصل شانه)
  2. بورسیت پره پاتلار (بورسیت کشکک زانو )
  3. کیست بیکر ( بورسیت پشت زانو– بورسیت سمی ممبرانوس)
  4. بورسیت اوله کرانون (آرنج)
  5. بورسیت تروکانتریک ( لگن)

شانه

بیماری بورسیت در ناحیه شانه بیشترین شیوع را داشته و پس از آن زانو ران و لگن قرار دارند.بورسیت های شانه اغلب همراه با تاندونیت عضلات روتاتور کاف ایجاد می شود .درشانه،بورس ساب آکرومیال، تاندون سوپرااسپیناتوس را از استخوان اکرومیون و عضله ی دلتوئید جدا می کند. التهاب این بورس معمولا درنتیجه ی آسیب به ساختارهای اطراف آن رخ می دهد. بورسیت ساب آکرومیال، شایع ترین بورسیت ناحیه شانه‌است. درصورت راه یافتن املاح کلسیم به بورس، بورسیت کلسیفیه رخ می‌دهد. درد در ناحیه بیرونی شانه شایع ترین علامت بورسیت شانه است.درد اغلب در شب بیشتر است. شانه معمولا در نقاط حساس،دچار کاهش دامنه ی فعال حرکتی می شود.بلندکردن اجسام یا انجام فعالیت ها ناراحت کننده خواهدبود.

زانو

بورسیت زانو، در واقع التهاب بورس‌های زیر مفصل زانو است. هر زانو 11 بورس دارد. هر کدام از این بورس‌ها ممکن است ملتهب شوند، اما التهاب بورسیت بیشتر در بالای زانو یا بخش داخلی مفصل زانو اتفاق می‌افتد.

بورسیت سمی ممبرانوس که درپشت زانو ایجاد شده و اغلب در بیماران مبتلا به آرتروز زانو رخ می دهد. بورس سمی ممبرانوس بین عضله گاستر و تاندون همسترینگ (سمی ممبرانوس) ودرساق پاقراردارد. تحریک این ناحیه که به کیست پاپیتال یا کیست بیکر معروف است باعث می شود که تورم و درد در پشت زانو ایجاد شود.

بورسیت پره پاتلار(بورسیت کشکک) که در جلوی زانو و در زیر کشکک زانو رخ داده و مهمترین علائم این التهاب تورم جلوی کشکک است که به علت ترشح و تجمع مایع در این بورس بوجود میاید. اغلب در افرادی که مدت زمان زیادی را روی زانوی خود کار می‌کنند رخ می دهد.این بیماری در کسانی که زیاد زانو میزنند مانند کسانی که زمین را میسایند یا موکت یا کاشی در روی زمین نصب میکنند و نیز در باغبان ها بیشتر است. در ورزش هایی که در آنها ورزشکار در معرض ضربه به جلوی زانو است مثل فوتبال، بسکتبال و کشتی هم این بیماری به کرات دیده میشود.

بورسیت پس آنسرین(Pes Anserian) که درقسمت داخلی زانو ایجاد شده و اغلب در نتیجه استفاده بیش از حد از زانوها رخ می دهد. این بیماری در ورزشکاران بخصوص دوندگان بیشتر دیده میشود. بیماران مبتلا به آرتروز یا سائیدگی زانو هم به این بیماری دچار میشوند. عواملی که زمینه را مستعد ایجاد این بیماری میکند عبارتند از :بد ورزش کردن، چاقی،چرخش ساق و زانو به خارج،استئوآرتریت و پارگی منیسک داخلی.

آرنج

حدود ده بورس در اطراف آرنج وجود دارد که باعث تسهیل در حرکات آرنج می گردد. اکثر این بورسها بی آزار بوده و غالباً باعث ناراحتی نمی گردند. بعضی از این بورسهای آرنج دراثر عوامل مختلف مثل ضربه های مکرر و یا ضربه حاد دچار التهاب میگردد. بورس اُلکرانون بین پوست و زایده اُلکرانون واقع شده و باعث تسهیل حرکات پوست روی زایده اُلکرانون می گردد. شایع ترین بورسیت آرنج، بورسیت اُلکرانون است. معمولاً اولین علامت بورسیت الکرانون تورم پشت آرنج است. عفونت در این بورس ها رایج است.

لگن

دو بورس اصلی در مفصل لگن قرار دارد که به دلایلی ممکن است متورم و حساس شوند. یک بورس برجستگی خارجی استخوان لگن را می پوشاند که با نام تروکانتر بزرگ تر شناخته می شود.

تورم این بورس با نام بورسیت تروکانتریک خوانده می شود. بورس دیگر در داخل کشاله ران قرار دارد که در صورت التهاب و تورم با نام بورسیت پلویک خوانده می شود. این نوع بورسیت نسبت به بورسیت تروکانتریک کمتر شایع است.بورسیت در ناحیه لگن اغلب با مشکلات مفصل ران مانند آرتروز و یا آسیب(به ویژه در حال دویدن) همراه است.بورسیت تروکانتریک در سطح خارجی ران رخ می دهد.بورسیت تروکانتریک بسیار شایع است و اغلب براثر اضافه وزن و در زنان میانسال رخ می دهد. بورسیت تروکانتریک باعث دردهای عمیق در مجاور مفصل ران می شود که ممکن است درد به سمت باسن یا زانو گسترش یابد.درد براثر فعالیت،فشارهای موضعی و یا کشش مانند راه رفتن طولانی مدت و بالا رفتن از پله ها یا اسکات زدن تشدید می شود. درد اغلب در شب بدتر می شود و می تواند فرد مبتلا را دچار مشکل در خوابیدن کند.علایم بورسیت تروکانتریک ممکن است با اختلالاتی مانند استئوارتریت، سندرم چفت شدن لگن، فیبرومیالژیا و  شکستگی فشاری روی بخش بالای استخوان پا ،شبیه بوده یا با علایم مرتبط به آنها اشتباه گرفته شود.

هر فردی امکان دارد که به بورسیت لگن مبتلا شود ولی این بیماری در زنان و افراد مسن شایع تر است. در افراد جوان تر و مردان این عارضه کمتر دیده می شود. برخی از عواملی که احتمال بروز بورسیت لگن را بالامی برند عبارتنداز:

استفاده بیش از حد از مفصل لگن طی فعالیت های ورزشی مانند دویدن، دوچرخه سواری و بالا رفتن از پله ها
لاغری شدید و خوابیدن روی سطوح سفت
آسیب به لگن در اثر افتادن و …
بیماری های مرتبط با ستون فقرات
کوتاه تر بودن یک پا نسبت به دیگری
آرتریت روماتوئید
سابقه جراحی

مچ پا

                

بورسیت مچ پا زمانی رخ می دهد که بورس زیر تاندون آشیل در پشت پاشنه ی پا،ملتهب شود. این نوع بورسیت اغلب براثر راه رفتن های طولانی مدت یا استفاده از کفش های پاشنه بلند رخ می دهد.بورسیت مچ پا براثر آسیب بیشتر در ورزشکاران جوان،اسکیت بازان روی یخ، ودختران نوجوانی که از کفش های پاشنه بلند استفاده می کنند دیده می شود.درد معمولا در پشت پاشنه ی پا رخ می دهد.

تشخیص

پزشک اغلب بورسیت را بر اساس تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی تشخیص می‌دهد. اگر بیمار تب داشته باشد از آنجا که بورسیت ممکن است عفونی باشد دکتر ممکن است از مایع بورس نمونه برداری کند  و برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال کند. این نمونه در جهت تشخیص باکتریها و احتمالا وجود کریستالها مورد آزمایش قرار می گیرد. بورسیت زانو و آرنج بیشتر مستعد عفونی شدن هستند.ممکن است پزشک آزمایشات تشخیصی بیشتری را به منظور رد کردن احتمال وجود سایر عارضه ها تجویز کند.

تصویربرداری بااشعه ایکس:تصاویر اشعه ایکس نمی‌توانند بورسیت را تشخیص دهند،امامی‎تواند در آشکار کردن مشکلات مربوط به استخوان یا ارتریت مفید باشد.اگر پزشک به بیماری های دیگری مثل دررفتگی یا شکستگی مشکوک باشد،برای اطمینان از عدم شکستگی یا ترک در استخوان ها گرفته می شود.

 سونوگرافی یا MRI :در صورتی انجام می‌شوند که بورسیت را نتوان به تنهایی از طریق معاینه فیزیکی تشخیص داد. ضمنا برای اطمینان از عدم پارگی تاندونها انجام می شود.

آزمایش خون: برای بررسی آرتریت روماتوئید انجام می شود.

 درمان

درمان غیر جراحی

بورسیت اغلب به مرور زمان بهبود می‌یابد، و هدف از درمان بورسیت ، تسکین علائم آن می‌باشد. پزشک ممکن است ، بسته به علت ایجاد بورسیت و عفونی شدن آن، یک یا چند روش درمانی را تجویز کند.

درمان اولیه :درمان 6 مرحله ای خانگی(P-R-I-C-E-M): محافظت- استراحت-گذاشتن یخ-بانداژ فشاری-بالانگه داشتن موضع درد و دارو درمانی.

  • محافظت:بستن برخی از انواع بالشتک‌ها یا پدهای محافظتی برای کاهش فشار بر روی مفاصل مفید خواهد بود.
  • استراحت:ورزش نکنید و از مفاصل ناحیه آسیب دیده استفاده نکنید مگر اینکه مجبور باشید. بورسیت عارضه ای است که به خوبی به استراحت جواب می دهد.
  • یخ:قرارادن پک های یخ به مدت 15 دقیقه و حداقل سهبار در روز در منطقه ی آسیب دیدهمی تواند به کاهش التهاب کمک کند.
  • بانداژ فشاری:به تخلیه ادم و تورم کمک میکند.
  • بالا نگه داشتن اندام :منطقه ی آسیب دیده را بالاتر از سطح قلب نگه دارید تا خون در آن منطقه جمع نشود.
  • دارو:داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایپوبروفن و ناپروکسن می توانند در کاهش التهاب و درد کمک کنند.اگر بورسیت ناشی از عفونت باشد، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند.

فیزیوتراپی:فیزیوتراپی در بالا بردن سرعت فرایند درمان و به دست آوردن نتایج مطلوب بسیار مهم است. همچنین فیزیوتراپی احتمال عود مجدد درد را نیز در آینده کاهش می‌دهد. فیزیوتراپی می‌تواند شامل روش‌های درمانی زیر باشد:

  • کرایوتراپی و کمپرس یخ
  • الکتروتراپی
  • تحریکات الکتریکی TENS
  • شاک ویو تراپی
  • لیزرتراپی
  • اولتراسوند تراپی
  • درمانهای دستی
  • تمرین درمانی
  • تیپینگ
  • مگنت تراپی
  • ورزشهای کششی و تمرینات اصلاحی

تزریق کورتیکواستروئید: اگر بورسیت مداوم بوده و به درمان‎های اولیه جواب ندهد پزشک ممکن است به تزریق یک داروی کورتیکوستروئیدی در بورس آسیب دیده با هدف کاهش التهاب اقدام کند. التهاب به طور معمول سریعاً فروکش می‎کند اما درد ناشی از تزریق ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.

اوزون تراپی: تزریق اوزونمی‌تواند برای التهاب بورسیت استفاده شود. اوزون تراپی مواد طبیعی را به بافت‎های آسیب دیده و ملتهب می‌رساند تا بدون جراحی ترمیم آنها شود.در این روش میزان اکسیژن در بافت موردنظر افزایش می‌یابد، سرعت سوخت‌وساز افزایش یافته و فرایندهای ترمیمی تحریک می‌شوند. همچنین سرعت ترمیم نیز افزایش می‌یابد.

اسپیراسیون: پزشک ممکن است برای کاهش مایع اضافی و درمان التهاب به اسپیره کردن بورس اقدام کند. این کار از طریق فرو بردن سوزن سرنگ به داخل بورس و تخلیه مایع موجود در آن انجام می‎شود. اسپیراسیون ممکن است به درد و ورم کوتاه مدت منجر شود، و بیمار به استفاده از یک ثبات دهنده مفصل در کوتاه مدت نیاز داشته باشد تا خطر بازگشت ورم کاهش پیدا کند.

درمان جراحی

هنگامی که روش های غیر جراحی نتوانند درد را کاهش دهند، پزشک روش جراحی را پیشنهاد می دهد. در این روش کیسه بورس متورم و عفونی شده برداشته می شود. بعد از برداشتن بورس آسیب دیده، یک کیسه جدید در همان قسمت ایجاد می شود. برخی از پزشکان معمولاً بورسکتومی آرتروسکوپی را انجام می دهند.